के खेल्छ डा. केसीका मनमा?

  • Get News Alerts

united
डा. गोविन्द केसीको जीवनरक्षा निम्ति नागरिक आवाज
tata

विपश्यना जस्तो मौन रहेर ध्यान गरिने विधि अभ्यास गर्नेहरूले भन्छन्, मौनताले सुरुमा कोलाहल मच्चाउँछ र त्यो कोलाहल शान्त भएपछि शान्तिको अनुभव हुन्छ। सांसारिक मान्छेहरूको मनको कोलाहल वितरागीहरूका तुलनामा चर्को हुन्छ र ध्यानले पनि त्यसलाई शान्त पार्न सजिलो हुँदैन।

डा. गोविन्द केसीको स्वभावमा मौनता छैन, निष्क्रियता छैन। उहाँ बोलिरहने मान्छे हो, रिसाउने मान्छे हो। हरेक अव्यवस्थासित उहाँलाई रिस उठ्छ। त्यसैले उहाँलाई सत्याग्रही बनाएको छ र उहाँ पटक पटक अनसन बस्नुहुन्छ। तर हरेक अनसनमा डा. गोविन्द केसी दिन र रातको अधिकांश समय निष्क्रिय र मौन हुनुहुन्छ। कसरी सम्भव छ उहाँजस्तो सक्रिय व्यक्तिलाई यसरी बस्न?

अनसनको तेह्रौँ दिन बिहान मैले उहाँलाई सोधेको थिएँ, 'यत्रो लामो मौनता र भौतिक निष्क्रियताको समय बिताउन तपाईंले कुनै ध्यानको अभ्यास गर्नु भएको छ?'

'छैन। मैले ध्यान गर्ने गरेको छैन। तर यसरी मौन भएर बस्दा म आफ्नो उद्देश्यका बारेमा अझ धेरै र विभिन्न तह र पक्षबाट सोच्ने मौका पाउँछु,' उहाँले भन्नुभयो।

मलाई लाग्यो, ध्यान भनेको त्यही त हो नि! ‘ध्यान गर्नु’ र ‘ध्यान दिनु’ का बीचमा फरक छ। डा. केसी ध्यान गर्नुहुन्न, तर उहाँको ध्यान नेपाली चिकित्सा शिक्षाको सुव्यवस्थाबाट कहिल्यै हट्दैन। उहाँको ध्यान त्यही हो, ध्याउन्न नै त्यही हो।

तीन सय घन्टा (त्यसबेला) नाघिसकेको अनसनले कमजोर बनाउँदै लगेको स्वरमा स्पष्टसँग उहाँले भन्नुभयो, 'अनसन नबसेका बेला मेरो ध्यान विषयवस्तुका मुख्य मुख्य पक्षहरूमा हुन्छ। तर जब म अनसनमा हुन्छु, आफूले पचहत्तरै जिल्ला घुमेर अनुभव गरेका कुराहरू मनमा खेल्न थाल्छन्। त्यहाँका वास्तविकताबारे धेरै कुरा थाहा भएकाले पनि मलाई झनै चित्त बुझ्दैन, केही गरे पनि चित्त बुझाउने ठाउँ पाउँदिन। अनि त्यस्तो अव्यवस्था र अन्यायपूर्ण परिस्थिति परिवर्तन गर्न आफूले निर्वाह गर्नसक्ने जिम्मेवारीको बोध अझ बढ्छ। त्यसले मलाई ऊर्जा दिन्छ।'

आज १८ दिन भयो डा. गोविन्द केसीको दसौं अनसनको। उहाँ झन्डै ४ सय ३० घन्टादेखि अनसनमा हुनुहुन्छ। भोको हुनुहुन्छ र प्रायः मौन हुनुहुन्छ। तेह्रौं दिनमा उहाँले भन्नुभएको थियो, 'मेरो अनसनप्रति कुनै पनि सरकार कहिल्यै सकारात्मक रहेन। तर पहिले पहिले मेरा माग सम्बोधन गर्न जति चाँडो पहल गरिन्थ्यो, अहिले त्यो पनि छैन। मलाई थाहा छ, अहिलेको सरकारको विश्वास मेरो जस्तो अहिंसात्मक आन्दोलनमा छैन, तर के चाहिँ बुझिदिए हुने हो भने मैले राखेका मागमा उहाँहरूले पनि भन्ने नै गरेका कुरा छन्। कुनै पनि राम्रो सरकारले आफैं गर्नुपर्ने, अव्यवस्था हटाउनुपर्ने, विधि पालना गर्नुपर्ने, सबैले मौका र लाभ पाउन सक्ने र उपयुक्त मूल्यमा स्वास्थ्य शिक्षा उपलब्ध गराउनुपर्ने जस्ता काम मात्र छन् मेरो मागमा। यसरी मौन रहेर बसेका बेला यति साधारण माग पूरा गराउन पटक पटक आमरण अनसन गर्नुपर्ने परिस्थितिमा पनि ध्यान जान्छ। झन् चित्त बुझ्दैन। त्यसले नै ऊर्जा दिएको अनुभव हुन्छ।'

आज डा. केसी शारीरिक रूपमा धेरै गलिसक्नुभएको छ। उहाँलाई मात्र होइन, उहाँको सेवा र समर्थनमा जुटेका मित्रहरूलाई पनि साँच्चै नै गाह्रो भइरहेको छ। थाहा छैन, कमजोरीको यो अवस्थामा उहाँको दिमागले करिब सातादिन अघि भनेकै जसरी काम गरिरहेको छ कि छैन। तर उहाँले भनेका कुरा शब्दशः त्यसरी नै सत्य छन्। अहिंसामा विश्वास नभएको सरकारले उहाँका कुरालाई भाउ दिन नखोजेको स्पष्ट भइसकेको छ।

हामी के गरौँ?

१८ दिन होइन, १८ घन्टा होइन, मात्र १८ मिनेट घडीमा घन्टी लगाएर, मौन रहेर सोचौँ। के डाक्टर केसीका माग साँच्चै गलत छन्? केही वर्षदेखि चलिआएको वरिष्ठतम प्राध्यापकलाई डिन बनाउने प्रक्रिया जबरजस्ती भत्काउने उपकुलपति तीर्थ खनिया र उनले प्रक्रिया मिचेर बनाएका डिन हटाउनुपर्ने माग राख्न साँच्चै नै उहाँले अरूसित सरसल्लाह गर्नुपर्थ्यो? सरसल्लाह गर्न थालेको भए सल्लाहकारहरूले उहाँलाई गोविन्द केसी रहन दिने थिए कि तुलो लिएर हिँड्ने बनियाँ बनाइदिने थिए?

डा. केसीले सल्लाह आवश्यक र उचित थिएन र नै सल्लाह गर्नु भएन। तर के हरहिसाब मिलाएर वा मिलाउन प्रभावकारी र प्रभावशाली व्यक्तिहरूसित सल्लाह नगरेकैले हामी अहिले मौन रहेका हौँ? होइन भने गम्भीर भएर सोचौँ, हामी किन मौन छौँ? हामी किन किन्तु-परन्तुको माकुरीजालमा आफ्नो विवेकलाई अल्झाइरहेका छौँ? के डा. केसीले माग गरेका कुरा हाम्रो कुनै पनि स्वार्थको प्रतिकूल छन्?

गोविन्द केसी सबै नेपालीका मित्र र हितैषी हुन्, त्यसैले देशमा चिकित्सा शिक्षालाई माफियाकरण गर्ने र विधिलाई विद्रूप बनाउनेहरूका भने साँच्चैका शत्रु हुन्। खलनायकहरू डा. केसीको भौतिक अन्त्य, नभए उनको शाख र प्रतिष्ठाको अन्त्य चाहन्छन् र कदाचित् डा. केसीको शरीर वा प्रतिष्ठामा आघात पुग्यो भने नन्दप्रसाद अधिकारीको अनसनकै क्रममा ज्यान गएको यस मुलुकमा अहिंसात्मक आन्दोलनको पनि सधैँलाई अन्त्य हुनेछ। त्यसैले पनि अहिले हामीसित किन्तु-परन्तुको सुविधा छैन। अहिले हामी कि त डा. केसी जसरी सोच्न सक्छौँ, कि त उहाँले विरोध गरेका व्यक्तिहरू, वा उहाँलाई पागल भन्नेहरू जसरी सोच्नसक्छौँ।

आफैँ रोजौँ, हामी कसका साथमा छौँ र कसरी सोच्छौँ!

यो पनि हेर्नुहोस्ः

राज्यको निम्ति अप्ठेरो बनेका सत्याग्रही

मरण होइन, हत्या हुनेछ

बोल बोल

केसीविरुद्धको प्रपञ्च व्यावसायिकता मार्ने षडयन्त्र 

 

Hundai
nic asia

प्रतिकृया दिनुहोस

बिज्ञापन

mahindra

विचार

किनमेल

vianet

ग्लोबल

कला

अंग्रेजी संस्करणबाट

ब्लग

  • मंगली मंगली

    मंगली स्कुल किन नआएको भनेर म उसको भाइ सुजितलाई सोधिराख्थेँ। हिजो उसको भाइले मलाई भनेको थियो, “सर मंगली त अबदेखि स्कूल नआउने रे, सबैले सम्झाउँदा नि स्कुल जान्न भन्छे, अब तपाईं आफैं गएर बोलाउनु। ऊ त स्कुल कहिले नि नआउने भन्छे।" 

    - मनोज पाण्डे

  • ताल्चा तोडेर एयरपोर्टमा गहना चोरिएपछि… ताल्चा तोडेर एयरपोर्टमा गहना चोरिएपछि…

    ‘नेपालको एयरपोर्ट भित्र चोरै चोर छन्,’ हिजोआज यस्तो भनाइ सबैले ब्यक्त गर्छन्, मेरो परिवार मात्र के कम होस्? सबैभन्दा ठूलो गल्ती त भाइ कै थियो। उसले सुनका गहना लगेजमा राखेको थियो। 

     

    गिरीश गिरी

  • विवाहपछि पुरुषचाहिँ बदलिनु पर्दैन? विवाहपछि पुरुषचाहिँ बदलिनु पर्दैन?

    नारीले समाज र परिवेशलाई हेरेर आफूलाई परिवर्तन गर्न सक्छे, श्रीमानको घरको सबै जिम्मेवारी लिनसक्छे भने एउटा पुरुषले विवाहपछि आफूलाई परिवर्तन किन गर्न सक्दैन? के श्रीमती घर सम्हाल्नका लागि मात्र हो त? जब नारीलाई अधिकार दिने कुरा आउँछ, त्यसबेला पछि हट्ने अनि घर सम्हाल्नचाहिँ फेरि नारी नै चाहिने?

    लक्ष्मी खनाल

साहित्यपाटी

  • दुःख बिर्साउन विदेशिएकी श्रीमती दुःख बिर्साउन विदेशिएकी श्रीमती

    ऊ बेला मुनाले आफ्ना मदनको बाटो छेक्न सकेकी थिइनन्। अहिले मदन हार खाइरहेको छ।’ अन्ततः ऊ ‘केयर गिभर’ को ट्याग भिर्दै इजरायल हान्निएकी थिई।  ‘अहिलेसम्म त केही बिग्रेको छैन। यताको चिन्ता छैन। हरपल मन त्यतै डुलिरहन्छ। छोरीलाई पुरा अवधि स्तनपान गराउन सकिन। आफ्नी आमाका रसिला दुधे स्तन चुस्न आँ गरिरहेकी उसको मुखमा तितेपाती कोचिदिएँ मैले। आधारभूत बालअधिकार समेत उपभोग गर्न पाइन उसले, मेरै कारणले। डर लागिरहन्छ, मलाई भोलि के भन्ली उसले?’

    शिव अर्याल

  • इन्गेजमेन्ट इन्गेजमेन्ट

    अव त्यसपछि मैल बोल्ने केही देखिन, मस्तिष्कमा शुन्यता छायो। तै पनि अन्तिम प्रयत्न गर्दै भनेँ, ‘हेर त्यसो नभन, म त बर्वाद हुन्छु, कसैको अगाडि मुख देखाउनलायक हुन्न, म त मरे पनि हुन्छ। तिम्रो पनि भविष्य ड्यामेज हुन्छ, के सोचेर यस्तो निर्णय गर्यौ?'

    लक्ष्मण अधिकारी

  • बाटो विराएको रात बाटो विराएको रात

    सहमति कोठामै बसिरहन्छे। उ तयार हुदै होली भनेर आफ्नै कामधन्दामा व्यस्त हुन्छन् आमा, भाउजू । साँझ हसिलो मुहार लिएर आइपुग्छ आग्रह। भाउजू आग्रहलाई चिया दिएर भान्सामै लाग्छिन निरन्तर। आमा सहमतिको ढोका ढकढक्याउन थाल्छिन्। निकै बेर बोलाउदा पनि ढोका खोल्दिन सहमति, न त कुनै प्रतिउत्तर नै दिन्छे। आमाको मनमा डर र शंका मडारिन थाल्छ र अतालिदै घरका सबैलाई बोलाउछिन्।

    सञ्जीव थापा

पाठक विचार

  • गगन थापा र विश्वप्रकाशहरुलाई चिठ्ठी !

    क्षमा गर्नुहोला, म कांग्रेसको सदस्य भएका कारण कांग्रेसको गर्विलो इतिहास र शक्तिशाली बर्तमानको विषयमा निश्चय पनि अनभिज्ञ छैन। सँगै देशको समृद्ध भविश्यको राजमार्ग आजको विद्यमान कांग्रेसको काम गर्ने सोच र शैलीले सुनिश्चित गर्न सक्दैन भन्ने कुरामा पनि अनभिज्ञ छैन। नेतृत्वका लक्ष्यहरु सधै आफू केन्द्रित मात्र छन्। सत्ता र शक्ति जोगाउन मात्र नेतृत्वको प्राथमिकताको विषय बन्छ। नेतृत्वसँग न इमान–जमान छ, न विधि र प्रकृया छ, न सपना र कल्पनाशिलता, न समस्याहरुको समाधान गर्नसक्ने कार्यकौशलता छ। त्यसैले महोदयहरु, मेरा अघि देश फेर्नका लागि भनेर कांग्रेस फेरिन्छ कि फेरिदैन भन्ने प्रश्न खडा भएको छ।

    चन्द्र के.सी.

  • भारतीय प्रहरीको गोलीले नेपाली मारिँदा साझा बसमा आगो किन?

    नेपालमा हुने बन्द हड्तालका कार्यक्रममा धेरैजसो आगजनी र तोडफोडका कार्यक्रम सम्भवत: विप्लवले नै आयोजना गरेका बन्दमा हुने गर्छन्। त्यसमा पनि धेरै नोक्सानी मजदुर वर्गले नै खेप्नुपरेको देखिन्छ। चालकलाई ट्याक्सी भित्रै राखेर बाहिरबाट आगो लगाइएका घट्ना समेत हामीले यस्ता बन्द हड्तालमा देखिसकेका छौँ। ती घटनासम्म त मैले पनि  केही लेखिनँ। माओवादी जनयुद्धको समयमा यस्ता आगजनीका घट्ना धेरै देखिएकाले पनि स्वभाविकै ठानियो।

    कृष्णप्रसाद शर्मा

लोकप्रिय

सिफारिस

सूचनापाटी

छापाबाट