के खेल्छ डा. केसीका मनमा?

skoda
  • Get News Alerts

united
डा. गोविन्द केसीको जीवनरक्षा निम्ति नागरिक आवाज
tata

विपश्यना जस्तो मौन रहेर ध्यान गरिने विधि अभ्यास गर्नेहरूले भन्छन्, मौनताले सुरुमा कोलाहल मच्चाउँछ र त्यो कोलाहल शान्त भएपछि शान्तिको अनुभव हुन्छ। सांसारिक मान्छेहरूको मनको कोलाहल वितरागीहरूका तुलनामा चर्को हुन्छ र ध्यानले पनि त्यसलाई शान्त पार्न सजिलो हुँदैन।

डा. गोविन्द केसीको स्वभावमा मौनता छैन, निष्क्रियता छैन। उहाँ बोलिरहने मान्छे हो, रिसाउने मान्छे हो। हरेक अव्यवस्थासित उहाँलाई रिस उठ्छ। त्यसैले उहाँलाई सत्याग्रही बनाएको छ र उहाँ पटक पटक अनसन बस्नुहुन्छ। तर हरेक अनसनमा डा. गोविन्द केसी दिन र रातको अधिकांश समय निष्क्रिय र मौन हुनुहुन्छ। कसरी सम्भव छ उहाँजस्तो सक्रिय व्यक्तिलाई यसरी बस्न?

अनसनको तेह्रौँ दिन बिहान मैले उहाँलाई सोधेको थिएँ, 'यत्रो लामो मौनता र भौतिक निष्क्रियताको समय बिताउन तपाईंले कुनै ध्यानको अभ्यास गर्नु भएको छ?'

'छैन। मैले ध्यान गर्ने गरेको छैन। तर यसरी मौन भएर बस्दा म आफ्नो उद्देश्यका बारेमा अझ धेरै र विभिन्न तह र पक्षबाट सोच्ने मौका पाउँछु,' उहाँले भन्नुभयो।

मलाई लाग्यो, ध्यान भनेको त्यही त हो नि! ‘ध्यान गर्नु’ र ‘ध्यान दिनु’ का बीचमा फरक छ। डा. केसी ध्यान गर्नुहुन्न, तर उहाँको ध्यान नेपाली चिकित्सा शिक्षाको सुव्यवस्थाबाट कहिल्यै हट्दैन। उहाँको ध्यान त्यही हो, ध्याउन्न नै त्यही हो।

तीन सय घन्टा (त्यसबेला) नाघिसकेको अनसनले कमजोर बनाउँदै लगेको स्वरमा स्पष्टसँग उहाँले भन्नुभयो, 'अनसन नबसेका बेला मेरो ध्यान विषयवस्तुका मुख्य मुख्य पक्षहरूमा हुन्छ। तर जब म अनसनमा हुन्छु, आफूले पचहत्तरै जिल्ला घुमेर अनुभव गरेका कुराहरू मनमा खेल्न थाल्छन्। त्यहाँका वास्तविकताबारे धेरै कुरा थाहा भएकाले पनि मलाई झनै चित्त बुझ्दैन, केही गरे पनि चित्त बुझाउने ठाउँ पाउँदिन। अनि त्यस्तो अव्यवस्था र अन्यायपूर्ण परिस्थिति परिवर्तन गर्न आफूले निर्वाह गर्नसक्ने जिम्मेवारीको बोध अझ बढ्छ। त्यसले मलाई ऊर्जा दिन्छ।'

आज १८ दिन भयो डा. गोविन्द केसीको दसौं अनसनको। उहाँ झन्डै ४ सय ३० घन्टादेखि अनसनमा हुनुहुन्छ। भोको हुनुहुन्छ र प्रायः मौन हुनुहुन्छ। तेह्रौं दिनमा उहाँले भन्नुभएको थियो, 'मेरो अनसनप्रति कुनै पनि सरकार कहिल्यै सकारात्मक रहेन। तर पहिले पहिले मेरा माग सम्बोधन गर्न जति चाँडो पहल गरिन्थ्यो, अहिले त्यो पनि छैन। मलाई थाहा छ, अहिलेको सरकारको विश्वास मेरो जस्तो अहिंसात्मक आन्दोलनमा छैन, तर के चाहिँ बुझिदिए हुने हो भने मैले राखेका मागमा उहाँहरूले पनि भन्ने नै गरेका कुरा छन्। कुनै पनि राम्रो सरकारले आफैं गर्नुपर्ने, अव्यवस्था हटाउनुपर्ने, विधि पालना गर्नुपर्ने, सबैले मौका र लाभ पाउन सक्ने र उपयुक्त मूल्यमा स्वास्थ्य शिक्षा उपलब्ध गराउनुपर्ने जस्ता काम मात्र छन् मेरो मागमा। यसरी मौन रहेर बसेका बेला यति साधारण माग पूरा गराउन पटक पटक आमरण अनसन गर्नुपर्ने परिस्थितिमा पनि ध्यान जान्छ। झन् चित्त बुझ्दैन। त्यसले नै ऊर्जा दिएको अनुभव हुन्छ।'

आज डा. केसी शारीरिक रूपमा धेरै गलिसक्नुभएको छ। उहाँलाई मात्र होइन, उहाँको सेवा र समर्थनमा जुटेका मित्रहरूलाई पनि साँच्चै नै गाह्रो भइरहेको छ। थाहा छैन, कमजोरीको यो अवस्थामा उहाँको दिमागले करिब सातादिन अघि भनेकै जसरी काम गरिरहेको छ कि छैन। तर उहाँले भनेका कुरा शब्दशः त्यसरी नै सत्य छन्। अहिंसामा विश्वास नभएको सरकारले उहाँका कुरालाई भाउ दिन नखोजेको स्पष्ट भइसकेको छ।

हामी के गरौँ?

१८ दिन होइन, १८ घन्टा होइन, मात्र १८ मिनेट घडीमा घन्टी लगाएर, मौन रहेर सोचौँ। के डाक्टर केसीका माग साँच्चै गलत छन्? केही वर्षदेखि चलिआएको वरिष्ठतम प्राध्यापकलाई डिन बनाउने प्रक्रिया जबरजस्ती भत्काउने उपकुलपति तीर्थ खनिया र उनले प्रक्रिया मिचेर बनाएका डिन हटाउनुपर्ने माग राख्न साँच्चै नै उहाँले अरूसित सरसल्लाह गर्नुपर्थ्यो? सरसल्लाह गर्न थालेको भए सल्लाहकारहरूले उहाँलाई गोविन्द केसी रहन दिने थिए कि तुलो लिएर हिँड्ने बनियाँ बनाइदिने थिए?

डा. केसीले सल्लाह आवश्यक र उचित थिएन र नै सल्लाह गर्नु भएन। तर के हरहिसाब मिलाएर वा मिलाउन प्रभावकारी र प्रभावशाली व्यक्तिहरूसित सल्लाह नगरेकैले हामी अहिले मौन रहेका हौँ? होइन भने गम्भीर भएर सोचौँ, हामी किन मौन छौँ? हामी किन किन्तु-परन्तुको माकुरीजालमा आफ्नो विवेकलाई अल्झाइरहेका छौँ? के डा. केसीले माग गरेका कुरा हाम्रो कुनै पनि स्वार्थको प्रतिकूल छन्?

गोविन्द केसी सबै नेपालीका मित्र र हितैषी हुन्, त्यसैले देशमा चिकित्सा शिक्षालाई माफियाकरण गर्ने र विधिलाई विद्रूप बनाउनेहरूका भने साँच्चैका शत्रु हुन्। खलनायकहरू डा. केसीको भौतिक अन्त्य, नभए उनको शाख र प्रतिष्ठाको अन्त्य चाहन्छन् र कदाचित् डा. केसीको शरीर वा प्रतिष्ठामा आघात पुग्यो भने नन्दप्रसाद अधिकारीको अनसनकै क्रममा ज्यान गएको यस मुलुकमा अहिंसात्मक आन्दोलनको पनि सधैँलाई अन्त्य हुनेछ। त्यसैले पनि अहिले हामीसित किन्तु-परन्तुको सुविधा छैन। अहिले हामी कि त डा. केसी जसरी सोच्न सक्छौँ, कि त उहाँले विरोध गरेका व्यक्तिहरू, वा उहाँलाई पागल भन्नेहरू जसरी सोच्नसक्छौँ।

आफैँ रोजौँ, हामी कसका साथमा छौँ र कसरी सोच्छौँ!

यो पनि हेर्नुहोस्ः

राज्यको निम्ति अप्ठेरो बनेका सत्याग्रही

मरण होइन, हत्या हुनेछ

बोल बोल

केसीविरुद्धको प्रपञ्च व्यावसायिकता मार्ने षडयन्त्र 

 

Hundai
fasino
sagoon

प्रतिकृया दिनुहोस

बिज्ञापन

mahindra

विचार

Hundai

किनमेल

vianet

ग्लोबल

कला

अंग्रेजी संस्करणबाट

ब्लग

  • मकैको चामल मकैको चामल

    खाना नलिनु अघिः -यो साउले खाना सोध्दा पुग्यो भने ‘आगायो’ भन् हे!
    -नपुगेको चैँ कसरी भन्ने?
    -‘चायो’ भन् न! मलाई फिटिक्कै खसकुरा नआउने। आखिरमा ‘आगायो’ के खाएर भन्न सक्नु ? बल्लबल्ल ‘चायो’ मेरो मुखबाट पाँच किलोको ढक जस्तो गरुङ्गो भएर सुस्तरी प्रक्षेपण हुन्छ। बाले अर्डर दिँदा भात मेरो लागि चैँ ‘हाफ’ भनेको हुन्छ। खाने बेला मैले ‘फुल’ पो खाइसक्छु, कारणः भात चामलको देखापर्छ।

    छम गुरुङ

  • हामी आफैं उखेलिनुपर्ने जरा हौं हामी आफैं उखेलिनुपर्ने जरा हौं

    मैलै जीवनमा धेरै बालबालिकाको कान निमोठेँ। कन्सिरीका रौं तानेँ। गालामा चड्कन लगाएँ। पाइपको लौरोले हत्केला बजाएँ। ढाड भाँचिएला जसरी हिर्काएँ। जबजब म बालबालिकालाई निरीह बनाउँदै शासकीय रवाफमा यी कार्य गर्थेँ म स्वयम् बिरामी पर्थेँ। त्यही दिन या भोलिपल्ट सम्बन्धित बालकसित भेटेर सम्बन्ध पुनसर््थापित भएको अनुभूति भएपछि मात्र आफूलाई सजिलो महसुस हुन्थ्यो।

    नरेन्द्रकुमार नगरकोटी

  • आमा र अनुहारका धर्सा आमा र अनुहारका धर्सा

    घाँटीमा अँगालो मारेर सुत्ने मेरो बानी थियो। बुवासँग सुत्दा पनि त्यसरी नै अँगालो मार्थेँ। उहाँलाई कहिल्यै झर्को लागेन। आमा आइरहन नपाउने। उहाँलाई लिन बुवा नै जानुपर्ने भएकाले चाँडै आँउने सम्भावना कम हुन्थ्यो। चाडपर्वजस्ता विशेष बेलामा मात्र हाम्रो भेट हुन्थ्यो। आमालाई लिन बुवा हिँडेदेखि आईपुगुन्जेलसम्मको पर्खाई सबैभन्दा लामो लाग्थ्यो मलाई। आमालाई सुनाउने धेरै कुराहरु सम्झिएर बस्थेँ म। सुनाउँछु भनेर सम्झिएका धेरै कुराहरु उहाँ नजिकै आईपुग्ने बेलामा हराउँथे।

    सुरज सुवेदी

साहित्यपाटी

  • फर्कनु उसको फर्कनु उसको

    भर्खरै थाहा पाएको हुँ मैले उनी फर्कि आएकी
    उनी जो हाम्रो टोलको सबैभन्दा सुन्दर युवती थिइन्
    अब आएकी छिन् सधैँको लागि विवाहको तीन वर्षपछि फिर्ता

    शिरीष कुमार मौर्य

  • मेयर हर्कचोक मेयर हर्कचोक

    दिनहरु बित्दै गए। मेरा मानसपटलमा ती युवती र त्यो बच्चाको अनुहार धमिलो धमिलो हुँदै गयो। शायद अघिल्लो वाक्य मैले गलत लेखेँ। ती आँखाहरू धमिला हुने किसिमका थिएनन्। सुदूर मानसपटलमा गहिरो गरी कुँदिएका थिए ती।

    शिव संकल्प

  • बैंस बैंस

    चिठी च्यात्छन्। मेरो आफ्नै मुटु च्यातेजसरी दुख्न थाल्छ। चिठी च्यातेपछि राजा घोडा र रेडियो छाडी टाप कस्छन्। त्यसपछि बजिरहेको बाउसा’बको रेडियो पनि बन्द हुन्छ। घोडा मन्टो हल्लाउँदै हेरिरहन्छ- घरी मलाई, घरी नरेशजंग राजा गएतिर त घरी भेरी पारितिर। ‘राजा! किन च्यात्सियो? लालीको चिठी’ भनेर छाडेथे हल्काराले,’ यति भनेर चिठीका टुक्रा उठाउन थाल्छु। बाउसा’ब ओझेल पर्छन्। तैपनि प्रश्नले बाटो छेक्छ, ‘अब लालीको बैंस?’ चिठीका टुक्रा हातमा उठाएर अमूल्य उपहारझैं हेर्न थाल्छु, ‘आँखा देख्ने भए आफैंले सन्चोबेसन्चो सोध्थे हुँला छोरीले पठाएका अक्षरसित।’ जहाँ भए पनि, जे गरे नि लालीले ‘ठीक’ गरेजस्तो ‘अनौठो’ अनुभूत गरी बोलाइरहेछु- लाली!

    नवीन विभास

पाठक विचार

  • प्रधानमन्त्रीज्यू, चुरेभूमिलाई मरुभूमि नबनाईयोस्!

    म कसरी भनूँ मेरो देश चक्रै चक्रको कुचक्रमा फँसेको छ भनेर, म कसरी भनूँ मेरो देश केही मुठ्ठीभर मान्छेहरुको र दलदासहरुको चंगुलमा फँसेको छ भनेर, म कसरी भनूँ स्वार्थको राजनीतिको रापमा देश भत्भति पाकिरहेको छ भनेर ! कसरी भनूँ यहाँ राज्यका अंग अंगमा दलका दासहरुले योग्यता हैन चाकरीको भरमा नोकरी पाउँछन् भनेर ! त्यसैले जब जब अमेरिकीहरुले 'ह्वाई आर यु हियर' भन्छन् तब तब म त्यही नोष्टाल्जियामा हराउँछु । अनि आफैले उठाएको सवाललाई बिषयान्तर गर्छु ।

    - सरगम भट्टराई

  • ठूला सञ्चारमाध्यमको मनोमानी, सरकारको लाचारीपन

     सञ्चारमाध्यमहरुले कहिले समाचारमा त कहिले बिज्ञापनमा पटक पटक यस्ता गल्ती दाहो¥याइरहन्छन् । जसका कारण लोकतान्त्रिक पद्दतिमा पुगेका नेपालीहरुको सही सुचना पाउने अधिकारमा असहजता पैदा भएको छ। यो सुचनजाकै हकमा पहिलो कुरा सञ्चारमाध्यमले स्रोत बिना प्रकाशन/प्रसारण गर्नु नै गल्ती हो। दोस्रो नेपालमा प्रयोग हुने नाङ्गा साबुनको गुणस्तरबारे बिज्ञापन प्रस्ताव आइसकेपछि ती उत्पादनको गुणस्तरबारे छलफल परामर्श तथा सम्बन्धित पक्षको ध्यान आकर्षण गराउनुपथ्र्यो जुन कुरा आम सञ्चारको दायित्वभित्र पथ्र्यो।

    मनीषा अवस्थी

लोकप्रिय

सिफारिस

सूचनापाटी

छापाबाट