राज्यको निम्ति अप्ठेरो बनेका सत्याग्रही

  • Get News Alerts

united
डा. गोविन्द केसीको जीवनरक्षा निम्ति नागरिक आवाज
tata

गोविन्द केसी ज्यानै जोखिममा राखेर किन पटक–पटक यसरी अनसन बस्छन्? यो प्रश्न मलाई पनि सोधिन्छ। यस्तो भद्रगोल बेला अनसन नबसिदिए हुन्थ्यो भनेर हामीले नै पटक–पटक केसीलाई भनेका छौं। कतिपय पटक त मैले उहाँलाई ‘के नेपालको सबै समस्याको जिम्मेवारी तपाईंले मात्र लिनुभएको छ? तपाईंले मात्र थेग्ने कुरा हो यो?’ भनेर आक्रोश पनि पोखेको छु।

यथार्थ के हो भने गोविन्द केसीजी एक अनौठो आदर्श मानिस हुनुहुन्छ। उहाँको मनमा यो कुरा ठीक भएन भन्ने लागेपछि उहाँसँग अर्को कुनै हतियार नै छैन। हाम्रो स्वभाव चाहिँ के छ भने अलिकति कुनै कुरा उठायो, भइदिएन भने ‘लौ भएन’ भन्छौं र बाटो लाग्छौं। गोविन्द केसीजीले भने लगातार एकोहोरोसँग जनताको स्वास्थ्य सुविधाका सरोकार उठाउँदै आउनुभएको छ।

चिकित्सा शिक्षा धनी मात्र होइन, गरिबले पनि पढ्न पाउनुपर्छ, सेवा सहर, बजारमा मात्र होइन ग्रामीण भेगसम्म पनि पु¥याइनुपर्छ, यसको अत्यधिक व्यापारीकरण गर्नु हुँदैन। उहाँले उठाउनुभएका कुरा यिनै हुन्। अहिले आएर अर्को ठूलो विडम्बना के भने, शैक्षिक क्षेत्रमा जुन किसिमले राजनीतिकरण भइरहेको छ, नियुक्तिका जे–जस्ता प्रक्रिया अपनाउन थालिएका छन्, यस्ता अनेक चलखेलविरुद्ध पनि उहाँ लागिरहनुभएको छ।

यसबीच हामी पनि बेलाबेला यो प्रकरणमा समावेश गरिन्छौं। राज्यले हाम्रा कुरालाई बेवास्ता गरिदिएपछि हामी पनि मतलब राख्दैनौं। तर, गोविन्द केसीजी त्यस्तो हुनुहुन्न। उहाँले एकोहोरो यो कुरा उठाइरहनुभएको छ। अब एउटा निष्ठावान् आदर्शवादीले राज्यसँग कसरी लड्ने? उसको हतियार के? कि नभए जंगलमा गएर लड्नुप¥यो। होइन भने यही हो लड्ने तरिका। अब राजनीतिक दलले जस्तो भीड जम्मा गरेर प्रदर्शन गर्ने, ठप्प पार्ने काम गोविन्द केसीबाट हुँदैन। यस्तो बेला जसका निम्ति उनी आफैंलाई हानी पुग्ने गरेर बारम्बार अनसन बसिरहेका छन्, तिनै सर्वसाधारण नेपालीहरू ‘किन अनसन बसिरहेको होला’ भनेर प्रश्न गरिरहेका छन्।

म आफैं पनि प्रशासन चलाइसकेको मानिस हुँ। प्रशासन चलाउनेले साम, दाम, दण्ड, भेद सबै लगाएर काम गर्नुपर्छ। गोविन्दजी चाहिँ त्यो किसिमको मानिसै होइन। उहाँ एकोहोरो हिसाबले नेतृत्वमा फलानो योग्य मानिस मात्र ल्याउनुपर्छ भनेर कुरा उठाउनु हुन्छ। हिसाबले भन्ने हो भने एउटा विश्वविद्यालय चलाइसकेको प्रशासकले हेर्दा वरिष्ठहरूमध्येबाट एक जना नेतृत्वमा चयन गर्ने हो। डिनको नियुक्तिका सन्दर्भमा वरिष्ठहरू मध्येबाट एक जनालाई उपकुलपतिले छान्ने हो।

यहाँ त विडम्बना अर्कै छ। राजनीतिक हिसाबले जब व्यक्तिको छनौट हुन थाल्यो तब विकृति सुरु भइहाल्यो। कसको क्याम्पबाट कुन उद्देश्यका निम्ति कसलाई ल्याउने भन्ने पो कुरा हुन्छ। यस्तोमा वरिष्ठमध्येका उत्तम भन्ने आधारै रहँदैन। यसैको विरोधमा उभिँदा गोविन्दजीको भनाइ जायज देखिएका छन्। गोविन्दजीले नामै किटेर ‘फलानालाई गर्नुस्’ भनेको त मलाई पनि चित्त बुझ्दैन। डिन बनाउने भनेकै उपकुलपतिले हो। तर, यो जम्मै कुरामा चलखेल हाबी भइदिएरै बाध्यता बन्न पुगिदियो। र, त्यो नहोस् भन्ने अर्थमै गोविन्द केसीको यो लडाइ सही भइदियो। यो राजनीतिक नियुक्तिको परम्परा नै अन्त्य होस् भन्ने केसीको चाहना बाँकीका अरू कुराभन्दा माथि छ।

अहिले विश्वविद्यालयमा पूरै छनौट राजनीतिक आधारमा छ। हुँदाहुँदा विश्वविद्यालयहरू क–कसको भागमा के के भन्ने कुरासमेत उठ्न थालिसकेका छन्। यतिसम्म विकृति आएको छ, कुन–कुन क्याम्पसमा कुन–कुन दलको प्रमुख राखेर चलाउने भन्नेसम्म भागबन्डा हुन थालिसकेको छ। यो सबै देखेर विरक्त लागेपछि अस्ति प्रधानमन्त्रीलाई भनेँ, ‘तपाईंहरूले त विश्वविद्यालयलाई ध्वस्तै पारिदिनुभयो।’

अहिले यस्तो चरम विकृति भइरहेको बेला वास्तवमा यो कुरा त प्राज्ञहरूले उठाउनुपर्ने थियो। हामीले उठाउनुपर्ने थियो। तर, विश्वविद्यालयका कसैले उठाइरहेका छैनन्। शिक्षक, विद्यार्थी, कर्मचारी सबै मौन बसेका छन्। कुनै एक जनाले कराइरहेको छ भने त्यही एउटा गोविन्द केसी हो। हामीजस्ता बुद्धिजिवीहरूको चेतना भनेकै गोविन्द केसीको अडानबाट अगाडि आइरहेको छ। उनी अनशन बसेका बस्यै छन्। यसपालि पनि १७ दिन भइसक्यो। यसअघि पनि १६ दिन अनसन बसेका थिए।

गोविन्द केसीको आवाजकै कारण मेरो संयोजकत्वमा चिकित्सा शिक्षा कार्यदल पनि बन्यो। उहाँ नभइदिएको भए त्यस्तो कार्यदल कहिल्यै बन्थेन होला। कार्यदल बन्ने मात्र होइन, त्यसको रिपोर्ट बाहिर आउन पनि गोविन्द केसीकै कारण सम्भव भएको हो।

यसरी कार्यदलले दिएको प्रतिवेदनलाई पूरै अंगभंग पारिदिएपछि एकपटक म पनि रिसाएको थिएँ। गोविन्द केसीकै कारण त्यो रिपोर्टमा तोडमरोड गर्ने आँट कसैले गर्न सकेनन्। हाम्रो प्रतिवेदन कार्यान्वयन गर्न मन्त्रीको अध्यक्षतामा डा. भगवान कोइरालासमेतको सहभागितामा विधेयक तयार भयो। त्यो विधेयक तयार हुनुमा पनि गोविन्द केसीकै अडान मुख्य कारक हो। अहिले त्यो विधेयक संसदमा पुगेको छ। त्यसमा गोविन्दजीका एक–दुईवटा पृथक कुरा आएका छन्। त्योसमेत समेटेर जति सक्दो छिटो पारित गराइहाल्नुपर्छ। हामीले प्रस्ताव गरेको स्वास्थ्यकर्मीहरूको शैक्षिक आयोग तत्काल गठन होस्। त्यसले काम अगाडि बढाएपछि त धेरैजसो कुरा आफसे आफ बाटोमा आउँछ भन्ने मलाई लाग्छ।

हामीकहाँ नागरिक समाज पनि दबाब दिनसक्ने गरी बलियो छैन। अनि सबैको आशा त्यही गोविन्द केसीमै गएर अडिएको छ। राज्य चलाउने मान्छेले पनि एउटा सत्याग्रहीको कुरा बुझ्दै बुझ्दैन। गान्धी पनि त उतिबेला राज्यको निम्ति अप्ठेरो नै बनेका थिए। नेहरु र पटेलजस्ता मानिसका निम्ति उनी गाह्रो भएका थिए। उनी एकथोक कुरा उठाइदिन्थे, मुलुक चलाउनेहरूलाई बुझाउनै गाह्रो। नैतिक बल उच्च भएकाले तिनै गान्धी एकपटक अडेर बसेपछि बस्याबस्यै हुन्थे र अरूहरूको पनि समर्थन पाउँथे। हाम्रो सन्दर्भमा गोविन्द केसीको कुरा पनि त्यस्तै हो। त्यो हिसाबले नै गोविन्द केसी अगाडि बढिरहनुभएको छ।

अब अहिलेको अवस्थामा गोविन्द केसीलाई राज्यको तर्फबाट जे जस्तो गर्छु भनेर बाचा गरिएको छ, त्यो पालना गराउन एउटा ‘वाचडग कमिटी’ होस्। वरिष्ठ नागरिक र प्रवुद्ध वर्गहरु त्यसमा राखिऊन्। यसपालि सरकारसँग वार्ता हुँदा नै यसमा सहमति होस् भन्ने म चाहन्छु।

(कुराकानीमा आधारित)

के खेल्छ डा. केसीका मनमा?

मरण होइन, हत्या हुनेछ

बोल बोल

केसीविरुद्धको प्रपञ्च व्यावसायिकता मार्ने षडयन्त्र

Hyundai
nic asia

प्रतिकृया दिनुहोस

बिज्ञापन

mahindra

विचार

Hyundai

किनमेल

vianet

ग्लोबल

कला

अंग्रेजी संस्करणबाट

ब्लग

  • नेपाली फोटोपत्रकारिताका बारेमा मेरो कुरा नेपाली फोटोपत्रकारिताका बारेमा मेरो कुरा

    नेपाली फोटोपत्रकारिता भनेजस्तै विकास र उन्नति नहुनुमा नेपाली फोटो पत्रकारहरुले जति सुन्दर तस्बिर कैद गर्छन् त्यस्तै अनुरुपमा फोटो क्याप्सन (फोटो विवरण) नलेखेर हो। उनीहरुलाई लाग्छ कि लेख्नु भनेको लेखक पत्रकारहरुको काम हो। त्यसैले त्यो लेखाइ गलत भैदिन्छ जब क्याप्सन लेखकले फोटोपत्रकारको नजरले हेर्न सक्दैन।

    दीपेन्द्र बज्राचार्य

  • काठमाडौंमा म कसलाई मतदान गरौं काठमाडौंमा म कसलाई मतदान गरौं

    काठमाडौं! आफैं भित्र के छ? अवस्य नै धेरै छ। काठमाडौं मेरो लागि धेरै हो। यसलार्इ राम्रो बनाउन प्रतिज्ञा गर्ने र परिवर्तनका सम्वाहक बन्न खोज्ने मानिसहरूका लागि पनि यही नै सत्य हो, कुनै पनि व्यक्तिका लागि उसको नाम नै सबैथोक हो। काठमाडौंका लागि त्यो अझ बढी हो। तपाईँ आफूलार्इ विवेकशिल वा एमाले, काँग्रेस, माओवादी, साझा, हाम्रो यो वा त्यो अन्य दर्जनौं नामले पुकार्नुहोस्, के तपाईँको काठमाडौं वास्तवमै मेरो भन्दा फरक छ? तिनीहरू भन्छन् कि युवाहरू तेज, लचिलो र दिन चाहने हुन्छन्। तर नेपालका नयाँ राजनीतिक पार्टीहरूलार्इ के भएको छ, मलार्इ थाहा छैन । कुनै पनि नयाँ राजनीतिक पार्टीसँग जित्नका लागि चाहिने कोष, युवाहरूको सहयोग, अनुभव जस्ता सबै कुराहरू पर्याप्त छैनन्। के हामी सबै मिलेर एउटा समूह बनाउन सक्तैनौं जहाँ हामीसँग पर्याप्त कोष, कार्यान्वयन गर्न सक्ने युवाशक्ति र बौद्धिक वार्ताकारले भरिपूर्ण रहुन् अनि त्यहाँ उत्कृष्ठताका लागि फरक हुन सक्छ।

    सुमना श्रेष्ठ

  • फेसबुकमा मात्र हैन, आमालाई मनमा पनि सजाउने कि? फेसबुकमा मात्र हैन, आमालाई मनमा पनि सजाउने कि?

    यसको अर्थ यो नमानौं कि आमाको फोटो फेसबुकमा राख्न पनि नपाउने? पक्कै पनि पाउने। तर आफूले आमालाई कतिको माया गर्छु, बिरामी पर्दा कतिको हेरचाह गर्छु, बृद्ध अवस्थामा कतिको माया र स्नेह गरेँ, आमालाई मिठो मसिनो खान दिएँ कि दिईन लगायतका कुराहरु ख्याल गरेका छौं? एकपटक स्मरण गरौं, हामीमध्ये कतिले फेसबुकमा धेरै खाले ‘क्याप्सन’ सहित तस्बिर राखेका आमाहरु कति बृद्धाश्रममा होलान्, कति खान नपाएर रत्नपार्कमा हात फैलाउन बाध्य होलान्, कति उपचार खर्च नभएर अस्पतालमा जीवन र मृत्युको दोँसाधमा लडिरहेका होलान्।

    गोबिन्द मरासिनी

साहित्यपाटी

  • आमा आमा

    रगतको थोपा थोपा सिन्चित गरेर  आफू भित्र लुकायौ  शारीरिक परिवर्तनसँगै  जाग्राम बसेका  मातृ उमंगहरु  दिन अनि महिना गन्दै...

    मिरा प्रसाई

  • माता तिर्थ औँसी माता तिर्थ औँसी

    लंके दिनभर र्याली र भाषणमा ब्यस्त रह्यो। साँझपख लखतरान परेर पार्टी कार्यलय पुग्यो। कार्यालयको वाइफाइ अटो-कनेक्ट हुनासाथ मोबाइलमा नोटिफिकेसन बज्न थाल्यो। उसले फेसबुक खोलेर हेर्यो। ओहो! आज त आमाको मुख हेर्ने दिन पो रहेछ। आफुसँग दिनभर सँगै हिंडेका मने, रिखे र यामेले फेसबुकमा आमाको फोटो राखेको देखेर ऊ चित खायो। उसले सोच्यो- 'कुन बेला फुर्सद पाएछन यिनेरुले? अनी कहाँको वाइफाइ पाएछन?'

    सन्तोष पौड्याल

  • र, एउटा एस्ट्रे र, एउटा एस्ट्रे

    निभाउँछु उही एस्ट्रेमा ठुटो चुरोट
    र, प्रश्न गर्छु आफैलाई
    मनभित्र एकान्तमा कतै किन चिच्याउँदैछ बच्चु कैलाश?
    ‘टाढा टाढा जानु छ साथी, एकफेर हाँसीदेऊ’

    भोलि त सबेरै छोडेर जानु छ।

    सौरभ कार्की

पाठक विचार

  • किशोर थापाजीलाई खुलापत्र

    राजनितिमा भर्खर प्रवेश गरेकी रन्जुलाई मेयर पदमा निर्वाचित गराएर उनीलाई मार्गदर्शन गर्ने भूमिकामा तपाई रहनु भयो भने निश्चय नै नेपालको राजनैतिक इतिहासमा यो एउटा नयाँ प्रयोग हुनेछ। अरुले पनि यसबाट पाठ सिक्ने छन्। नयाँ पुस्तालाई राजनितिमा स्थान दिन यो कोशेढुंगा साबित हुनेछ। मलाई के पनि विश्वास छ भने वैकल्पिक राजनैतिक शक्ति खोजिरहेका काठमाण्डौबासीहरुले तपाईहरुलाई अवश्य विजय गराउने छन्।

    डा. शैलेन्द्र सिग्देल

  • नयाँ वर्ष प्रण

    रित्तो बोतल र खाली शिशाहरूले सामुहिक आत्महत्या गरे। ऊ परऽऽको एक कुनामा हेर त? एक थुप्रो लासहरू जस्तै डंगुर लडिराछ।   चीत्कार तिरस्कार अपहेलना बित...

    इन्द्र थेगिम

लोकप्रिय

सिफारिस

सूचनापाटी

छापाबाट