नागरिक प्रथम अभियानले चैत १५ गते तीनकुनेमा राजावादीले गरेको हिंसात्मक प्रदर्शनमा भएको भौतिक र मानवीय क्षतिको जिम्मेवार सरकार र प्रदर्शनकारी दुवै जिम्मेवार रहेको बताएको छ।
बिहीबार अभियानका प्रवक्ता प्रशान्त सिंहले विज्ञप्ति जारी गर्दै चैत १५ गते भएको घटनामा सत्तापक्षले प्रदर्शनकारीलाई र प्रदर्शनकारीले सरकारलाई दोष लगाएर उम्किन खोजेको तर दुवै जिम्मेवार रहेको बताएका हुन्।
प्रवक्ता सिंहले प्रदर्शनकारीको नेतृत्वले सुनियोजित तबरले स्थितिलाई अराजक, उत्तेजक र विध्वंसात्मक बनाएर क्षणिक चर्चा बटुल्न तथा छुद्र राजनीतिक लाभ लिन खोजेको देखिएकाले उनीहरू जिम्मेवार हुने बताएका छन्।
प्रदर्शनकारीहरुले संयमित र शान्तिपूर्ण वातावरण बनाउनु पर्नेमा नियोजित रूपमा उत्तेजित, अराजक र विध्वंसात्मक बनाएको देखिन्छ,' विज्ञप्तिमा भनिएको छ।
त्यस्तै सरकारले त्यसदिन कमजोर सुरक्षा व्यवस्थाका कारण पनि क्षति भएको अभियानको दाबी छ।
उसले जुनसुकै वाद र विचारधाराका मानिसले लोकतन्त्रमा शान्तिपूर्ण प्रदर्शन गर्न पाउने विश्वव्यापी मान्यताअनुरुप सुरक्षा व्यवस्था गर्नु सरकारको कर्तव्य भए पनि सरकार त्यस दिन त्यो कर्तव्यमा चुकेको उसको निष्कर्ष छ।
'चैत्र १५ गतेको हिंसा, तोडफोड, आगजनी र लुटपाट किन र कसरी भयो? यसका सहभागी र योजनाकार को को हुन्? सरकारले किन स्थितिको उपयुक्त आकलन गर्न र तदनुरुप सुरक्षा प्रबन्ध गर्न सकेन? निर्दोष नागरिक र स्थानीय बासिन्दाका घरआवास, सरकारी भवन, राजनीतिक दलका कार्यालय, व्यावसायिक भवन, सवारी सधानलाई किन क्षति पुर्याइयो? सरकार र प्रदर्शनकारी कहाँ चुके र दोषी को हुन्? यी प्रश्नहरुको जबाफ खोज्नु आम नागरिकको अधिकार हो,' विज्ञप्तिमा भनिएको छ।
त्यसकारण घटनाको छानबिन गर्न न्यायिक आयोग गठन गर्न पनि अभियानले माग गरेको छ।
'आयोगको प्रतिवेदन अनुसार दोषीलाई यथोचित कारबाही र नागरिक क्षतिको क्षतिपूर्ति दिइयोस्। उप्रान्त लोकतन्त्र र नागरिक अधिकारलाई कहीँ कतैबाट पनि कुण्ठित गर्ने प्रयत्न नहोस्,' विज्ञप्तिमा भनिएको छ।
अभियानले त्यस दिनको हिंसात्मक प्रदर्शनको भर्त्सना गर्दै मृतकप्रति श्रद्धान्जली व्यक्त गरेको छ। साथै अस्थिर र अन्योलपूर्ण राजनीतिक स्थिति, निराशापूर्ण राष्ट्रिय परिवेश, गठबन्धन सरकारको गतिहिनता, संसदमा प्रतिनिधित्व गर्ने सत्तारुढ र विपक्षी दलहरुको व्यवहार तथा सडकमा भइरहेका कथित राजावादी प्रदर्शनबाट उत्पन्न जटिलता, संकट र अन्यौलले हामीलाई चिन्तित तुल्याएको बताएको छ।
'आम नागरिकको जीवनलाई सहज र समुन्नति उन्मुख बनाउन सबैले आआफ्नो ठाउँबाट जिम्मेबार भूमिका निर्वाह गर्नु पर्नेमा राजनीतिक दलहरु स्वयं पूर्वाग्रहपूर्ण र स्वार्थप्रेरित तनाव बढाउने, आर्थिक, सामाजिक, प्रशासनिक, भूराजनीतिक तथा सामारिक संकट विस्तार गर्ने, राष्ट्रलाई दिशाहीन बनाएर धमिलो पानीमा माछा मार्न खोज्ने जस्ता प्रयासमा उद्यत देखिन्छन्, जो निक्कै खेदजनक र निन्दनीय अवस्था हो,' विज्ञप्तिमा भनिएको छ।
नागरिकमा निराशा र असन्तुष्टि थप बढाउने, संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रप्रति नै शंका र अविश्वा सिर्जना गर्ने र देशलाई असफलतातिर धकेल्ने भएकाले यस्ता घटनाहरु अबिलम्ब रोक्न र जिम्मेवार राजनीति गर्न सम्बन्धित सबैलाई सचेत गराएको छ।
अभियानले कथित र कृत्रिम रुपमा ‘प्रतिगामी’ र ‘यथास्थितिवादी’ शक्ति र दलहरु बीच राजनीतिक ध्रुविकरण गर्न गराउन खोजिएको र त्यो दुर्भाग्यपूर्ण रहेको बताएको छ।
'यथार्थमा यी दुबै प्रवृति आजका समस्याका समाधान होईनन, बरु आफैमा शासकीय समस्या हुन्। आजका समस्याको समाधान न राजतन्त्र हो न दलतन्त्र, नेतातन्त्र, गुटतन्त्र, अल्पतन्त्र वा सिन्डिकेटतन्त्र। वास्तविक समाधान नागरिकतन्त्र अर्थात् उन्नत लोकतन्त्र,' विज्ञप्तिमा भनिएको छ।
त्यसकारण लोकतन्त्रलाई अझ ब्यापक, गहिरो, उन्नत र समावेशी नबनाई विद्यमान संकटहरुलाई समाधान गर्न, आम निरासालाई चिर्न र उज्यालो भष्यितर्फ अगाडि बढ्न नसकिने अभियानको ठहर छ।
'अतः विद्यमान यथास्थितिवाद र प्रतिगमनको चक्रब्युह तोडेर लोकतन्त्रलाई सबल, गहिरो र बिस्तारित गर्नु नै आजका लागि हरेक नागरिकको मुख्य अभिष्ट र जिम्मेवारी भएको छ,' विज्ञप्तिमा भनिएको छ।