सुत्केरी व्यथा र पहिलो भेटी

  • Get News Alerts

united
कथा:
tata

क्याप. एमोक्सासिलिन ५००मि. ग्रा.×३ = ७ दिन

ट्याब. कम्बिफ्लाम × ३ = २ दिन (दुखेमा खाने)

भिटामिन B कम्प्लेक्स २ चमच = १ महिना

आईरन चक्की × २  = १ महिना

सरसर्ती लेखेर पन्ना च्यात्दै उनको श्रीमानको हातमा, खुब पपुलर क्लिनिकको डाक्टरले जस्तो थम्याइदिए दबाइको पुर्जी, यो किनेर जहानलाई खानदिनुहोला। म आफ्नो किट्बक्स बोकेर बाहिर निस्कँदै सबैबाट बिदा लिन खोजें।

अघिदेखि मलाई नै हेरेर बसेकी घरकी आमाले भनिन्, ‘हैन सिस्टर! एकैछिन हाम्रो घराँ बसेर जानुस् धन्य हुनेछौं।’

आँखा अघि घुमाएँ। सबैले क्वारक्वार्ती मलाई नै हेरिरहेका थिए। नर्स भएपछिको पहिलोपटक आफूलाई नर्भस महसुस गरें। आफूलाई सम्हाल्दै खाट्माथि ओछ्याइएको सुकिलो राडीमा बसें।

सानो चिटिक्क टिनको छानामा गित्राले बारेर रातोमाटोले लिपेको घर, सफाचट सुन्दर थियो। बाहिर बरण्डाजस्तो खाली ठाउँलाई बेरबार गरेर भान्साघरमा तीन ढुंङ्गाको मुख एकैतिर फर्काएर गज्जबको चुल्हो बनाएको। कित्लीमा तातो पानी उम्लिरहेको।

एक गिलास गाईको दुध सारेर दिइन् ती बुढी आमैले, ‘खाँटी दुध हो नानी स्वाट्टै पार्नुनी, उता सहराँजस्तो हैन।’

ती बाहुनी बज्यै ५०-५५ वर्षको लाग्ने। नाकाँ सानो मुन्द्री झुण्ड्याएकी, सेताम्मे कपाल, दुब्ली, हाँस्दा चाउरी परे पनी खुब फर्साइली मेरै आमाजस्तो लाग्यो। आमै थप्छिन्,‘नानी! तिमी लिम्बूनी जस्ती त कतै लाग्दिनौ। के थरी हौ? कति बर्खकी पुग्यौ ?’

एकैचोटी सारा प्रश्न तेर्स्याइन्।

‘हामेरु ता बाहुन हो तर अब जातमात्रै रह्यो, भाषा त लिम्बू पो बोल्छौं नि।’

म तीन छक्क परें आमैको लिम्बू लवज सुनेर।

सुस्तरी हाँस्दै भनें, ‘लिम्बू भाषा सिक्न सकुँ भनेर नै यहाँ आएँ आमा।’

‘मेरो घरको बोजु बोल्नु हुन्थ्यो, अलिअलि बुझ्छु नि। अब मलाई पनि सिकाउनुहोस् है।’

म भर्खरै लोकसेवा पास गरी सहायक पाचौं तहको जागिर खान भनी म्याङ्लुङ, जिल्ला अस्पताल, तेह्रथुममा आएकी थिएँ।

आएको २, ४ महिना त होमसिकले थलो परें, खाना भन्दा पनि पानी पचेन। 

अस्पतालका कर्मचारीहरू पनि लोग्ने मान्छे प्राय: दौरा, सुरुवाल, टोपी अनि महिलाहरू सारी-चोला र बर्को ओढी ड्युटी आएको देखें।

लिम्बूहरूको घनाबस्ती भएकोले होला, अन्य जातजातिका मान्छेहरू नि ठ्याक्कै लिम्बू लवजमा बोलेको सुनेर अक्क न बक्क परें।

म्याङ्लुङ बजारमा सानो चिया पसल खोलेर पेटपालो गरिरहेका सुवेदी परिवारमा आमा, छोरी, छोरा र बुहारी गरी जम्मा चार जना। सुवेदी बाजे ४५ सालको भुइँचालोले बितेका रहेछन्। दु:खगरी पालिँदै आएका परिवारमा, आर्थिक अवस्था कमजोर भएकै कारण अस्पताल नल्याएको कुरा प्रस्ट झल्कन्थ्यो। पहिलो पटक बुहारीलाई घरैमा सुत्केरी गराउँदा बच्चाको साथी यानी सालनाल अड्किएर समस्या परेपछि भने दाजु, बहिनी भएर नर्स खोज्दै आएका रहेछन् जिल्ला आस्पतालमा। 

गाउँ-गाउँमा सुडेनी (मासिका)हरूले सुत्केरी अवस्थामा सघाउँछन् भन्ने कुराको हेक्का थियो मलाई। 

म आफू इन्चार्ज भएको नाताले उनीहरूको समस्या जसरी पनि सुल्झ्याउन पर्ने बाध्यतामा फसें। 

म आनाकानी गर्दै हल्का रिसाएझैं गरी, ‘नजिकै अस्पताल हुँदा सरासर यतै आ भए हुने। कति टाढा हो जान पर्ने?’

उनीहरू हत्तपत्त भन्नथाले, ‘यहीँ नजिकै दस मिलेटजति लाग्छ सिस्टर। हजुरको ठूलो आश बोकेर आयौं। सुत्केरी लाई हेरेसी हजुरले जे भन्नुहुन्छ मन्जुर छौं।’

धन्न आउनेबित्तिकै जनस्वास्थ्य हाकिमलाई भनी ‘अटोक्लेभ मेसिन’को बन्दोबस्त गरेँछु।

त्यै औजार पकाउने भाँडाबाट स्टेरिलाइज गरेको डेलिभरी सेट र दुई जोर पन्जा बोकेर उनीहरुको पछि लुरुलुरु लागें।  नभन्दै घर नजिकै रहेछ पुगेर ढुक्क भएँ।

सिधै घरको सिख्वा हुँदै सुत्केरी भए ठाउँतिर जाने आदेश भयोऽ

बाहिर मेरै बोजुहरूजस्तै देखिने छोरी मान्छेहरू मखमली चौबन्दी, फरिया र तीन खोले मजेत्रोमा बेरिएर सुर्तीको ठुटाको धुँवामा सोचमग्न देखिन्थे। सबैले मलाई ठिटलाग्दो गरी हेरे। म असजिलो मान्दै सिधै हान्निएँ सुत्केरी कोठातिर।

भर्खरै २०-२१ पुगेजस्तो लाग्ने नयाँ आमा पीडाले छट्पटाइरहेको देखें। 

हत्तपत्त सुँडेनी बजैलाई सोधें, ‘रगत कति गयो नाप्नु भयो त?’

ती बुढीले मलाई सानो बच्चालाई जस्तो हेरिन्।

‘बच्चा त जन्मिँदा आसानले जन्मियो। पौने एक घण्टा जति भो क्यार। रगत पनि उति साह्रो बगेन नानी।’

‘अनि बजै, बच्चाको नाभी के ले काट्नुभो? संक्रमण त हुँदैन होला नि?’

बजैले मतिर वितृष्णा फ्याँकिन्, ‘मैले यो काम गरिगरिकन कपाल सेताम्मे भाको हो।’

डेलिभरी गराउने युनिसेफको किट्बक्स देखें।

मनमनै स्टेरिलाइजेसन तौरतरिका गरेको बुझेर म चुप लागें।

साल अड्किने पहिलो कारण मुत्रथैली हुनसक्छ। सुत्केरी पीडाको कारणले अक्सर पिसाब फेर्नमा कठिनाइ हुन्छ।

अब म पहिला नली छिराएर पिसाब निकाल्छु अनि विस्तारै पाठेघरमा हात छिराएर सालसँगै बाँकी रहेको रगतको फाल्सा पनि निकाल्ने कोसिस गर्छु। तिमी मलाई सहयोग गर, शान्त भएर लामो लामो स्वास लेऊ हुन्छ? भनेर सबैले सुन्ने गरी भनें। छेउमा सुडेनी बजै, सासु आमा र नन्द थिए।

पहिलोपटक यसरी बिरामीलाई ढाडस दिँदा, एकातिर मनभित्र भित्रै काँपिरहेको थियो भने अर्कातिर कसैको ज्यान जोखिमबाट बचाउन पाउनुमा खुसी पनि।

पन्जा लगाएर डेलिभरी सेट खोलें, अनि सुस्तरी क्याथेटर युरेथ्रामामा छिराउनेवित्तिकै, लगभग दुई लिटरजति पिसाब निकालें। बाफ्रे मेरो ९०% टेन्सन खत्तम भयो अब रह्यो काम पाठेघरभित्र हात हाल्ने। बच्चा जन्मिएको लगभग डेढ घण्टा भइसक्दा पाठेघरको मुख यानि सर्भिक्स् अगाडि नै बन्द भइसकेको हुन्छ र यो ज्यादै जोखिमपूर्ण काम पनि हो। 

सालसँगै जोडिएको नाभी धन्न ती सुँडेनी बजैले लामो छोडी काटेको रहेछ। त्यो नाभीलाई एउटा हातले विस्तारै औंलामा घुमाउँदै अनि अर्को हातले तल्लो पेटमा मसाज गर्दै म्यानुवल रेमुभल मेथडबाट करिब १० मिनेटभित्र पूरै सर्लक्कै बच्चाको साल निस्कियो। त्यो साल( प्लासेन्टा)को सबै लोबहरु ओल्ट्याई पल्ट्याई हेरें। प्लासेन्टा कम्प्लिट निस्किएको थियो।

अनि तुरुन्तै पाठेघरमा हात छिराएर बाँकी रहेको रगतको फाल्साहरू निकालें।

अघिसम्म भिजेको मुसाजस्तो भएर काम गरिरहेको थिएँ, अब मन ढुक्क भएर बाघजस्तो भएर निस्कियो। मैले यतिबेला पूरै संसार जितेको महसुस गरें।

म प्रफुल्ल भएर नर्सिङ एड्वाईस दिनतिर लागें।

‘ल अब ढुक्क हुनुहोस् सबै काम सोचेजस्तो भयो। आमालाई इन्फेक्सन हुने चान्स धेरै भएकोले एन्टिबायोटिक र बाँकी दबाइहरु म लेखी दिन्छु। बधाई छ सबैजना लाई, लक्ष्मी भित्रीएको शुभ संकेत हो। मलाई न्वारानमा कस्तैगरी बोलाउनु होला है आमा!’

फर्किँदा तिनै दाजु, बैनीसँगै बाटासम्म आउने जिद्दी कस्न थाले। मैले हार मानें। क्वाटरछेऊ आएपछि, दाजु चैंले सेतो खाम झिकेर मतिर अघि बढाए। म एकदम तर्सिएँ, ‘ए! के गर्नु भएको?’

‘हैन सिस्टर ! हजुर आज हाम्रा लागि देवता साबित हुनु भयो।

पहिलो भेटी स्वीकार्नै पर्छ नत्र हामीलाई घिट्घिटो हुनेछ।’

मेरो हातमा सेतो खाम थम्याई दिएर दाजु-बैनी टाप कसे।

Hyundai
nic asia

प्रतिकृया दिनुहोस

बिज्ञापन

mahindra

विचार

Hyundai

किनमेल

vianet

ग्लोबल

कला

अंग्रेजी संस्करणबाट

ब्लग

  • नेपाली फोटोपत्रकारिताका बारेमा मेरो कुरा नेपाली फोटोपत्रकारिताका बारेमा मेरो कुरा

    नेपाली फोटोपत्रकारिता भनेजस्तै विकास र उन्नति नहुनुमा नेपाली फोटो पत्रकारहरुले जति सुन्दर तस्बिर कैद गर्छन् त्यस्तै अनुरुपमा फोटो क्याप्सन (फोटो विवरण) नलेखेर हो। उनीहरुलाई लाग्छ कि लेख्नु भनेको लेखक पत्रकारहरुको काम हो। त्यसैले त्यो लेखाइ गलत भैदिन्छ जब क्याप्सन लेखकले फोटोपत्रकारको नजरले हेर्न सक्दैन।

    दीपेन्द्र बज्राचार्य

  • काठमाडौंमा म कसलाई मतदान गरौं काठमाडौंमा म कसलाई मतदान गरौं

    काठमाडौं! आफैं भित्र के छ? अवस्य नै धेरै छ। काठमाडौं मेरो लागि धेरै हो। यसलार्इ राम्रो बनाउन प्रतिज्ञा गर्ने र परिवर्तनका सम्वाहक बन्न खोज्ने मानिसहरूका लागि पनि यही नै सत्य हो, कुनै पनि व्यक्तिका लागि उसको नाम नै सबैथोक हो। काठमाडौंका लागि त्यो अझ बढी हो। तपाईँ आफूलार्इ विवेकशिल वा एमाले, काँग्रेस, माओवादी, साझा, हाम्रो यो वा त्यो अन्य दर्जनौं नामले पुकार्नुहोस्, के तपाईँको काठमाडौं वास्तवमै मेरो भन्दा फरक छ? तिनीहरू भन्छन् कि युवाहरू तेज, लचिलो र दिन चाहने हुन्छन्। तर नेपालका नयाँ राजनीतिक पार्टीहरूलार्इ के भएको छ, मलार्इ थाहा छैन । कुनै पनि नयाँ राजनीतिक पार्टीसँग जित्नका लागि चाहिने कोष, युवाहरूको सहयोग, अनुभव जस्ता सबै कुराहरू पर्याप्त छैनन्। के हामी सबै मिलेर एउटा समूह बनाउन सक्तैनौं जहाँ हामीसँग पर्याप्त कोष, कार्यान्वयन गर्न सक्ने युवाशक्ति र बौद्धिक वार्ताकारले भरिपूर्ण रहुन् अनि त्यहाँ उत्कृष्ठताका लागि फरक हुन सक्छ।

    सुमना श्रेष्ठ

  • फेसबुकमा मात्र हैन, आमालाई मनमा पनि सजाउने कि? फेसबुकमा मात्र हैन, आमालाई मनमा पनि सजाउने कि?

    यसको अर्थ यो नमानौं कि आमाको फोटो फेसबुकमा राख्न पनि नपाउने? पक्कै पनि पाउने। तर आफूले आमालाई कतिको माया गर्छु, बिरामी पर्दा कतिको हेरचाह गर्छु, बृद्ध अवस्थामा कतिको माया र स्नेह गरेँ, आमालाई मिठो मसिनो खान दिएँ कि दिईन लगायतका कुराहरु ख्याल गरेका छौं? एकपटक स्मरण गरौं, हामीमध्ये कतिले फेसबुकमा धेरै खाले ‘क्याप्सन’ सहित तस्बिर राखेका आमाहरु कति बृद्धाश्रममा होलान्, कति खान नपाएर रत्नपार्कमा हात फैलाउन बाध्य होलान्, कति उपचार खर्च नभएर अस्पतालमा जीवन र मृत्युको दोँसाधमा लडिरहेका होलान्।

    गोबिन्द मरासिनी

साहित्यपाटी

  • आमा आमा

    रगतको थोपा थोपा सिन्चित गरेर  आफू भित्र लुकायौ  शारीरिक परिवर्तनसँगै  जाग्राम बसेका  मातृ उमंगहरु  दिन अनि महिना गन्दै...

    मिरा प्रसाई

  • माता तिर्थ औँसी माता तिर्थ औँसी

    लंके दिनभर र्याली र भाषणमा ब्यस्त रह्यो। साँझपख लखतरान परेर पार्टी कार्यलय पुग्यो। कार्यालयको वाइफाइ अटो-कनेक्ट हुनासाथ मोबाइलमा नोटिफिकेसन बज्न थाल्यो। उसले फेसबुक खोलेर हेर्यो। ओहो! आज त आमाको मुख हेर्ने दिन पो रहेछ। आफुसँग दिनभर सँगै हिंडेका मने, रिखे र यामेले फेसबुकमा आमाको फोटो राखेको देखेर ऊ चित खायो। उसले सोच्यो- 'कुन बेला फुर्सद पाएछन यिनेरुले? अनी कहाँको वाइफाइ पाएछन?'

    सन्तोष पौड्याल

  • र, एउटा एस्ट्रे र, एउटा एस्ट्रे

    निभाउँछु उही एस्ट्रेमा ठुटो चुरोट
    र, प्रश्न गर्छु आफैलाई
    मनभित्र एकान्तमा कतै किन चिच्याउँदैछ बच्चु कैलाश?
    ‘टाढा टाढा जानु छ साथी, एकफेर हाँसीदेऊ’

    भोलि त सबेरै छोडेर जानु छ।

    सौरभ कार्की

पाठक विचार

  • किशोर थापाजीलाई खुलापत्र

    राजनितिमा भर्खर प्रवेश गरेकी रन्जुलाई मेयर पदमा निर्वाचित गराएर उनीलाई मार्गदर्शन गर्ने भूमिकामा तपाई रहनु भयो भने निश्चय नै नेपालको राजनैतिक इतिहासमा यो एउटा नयाँ प्रयोग हुनेछ। अरुले पनि यसबाट पाठ सिक्ने छन्। नयाँ पुस्तालाई राजनितिमा स्थान दिन यो कोशेढुंगा साबित हुनेछ। मलाई के पनि विश्वास छ भने वैकल्पिक राजनैतिक शक्ति खोजिरहेका काठमाण्डौबासीहरुले तपाईहरुलाई अवश्य विजय गराउने छन्।

    डा. शैलेन्द्र सिग्देल

  • नयाँ वर्ष प्रण

    रित्तो बोतल र खाली शिशाहरूले सामुहिक आत्महत्या गरे। ऊ परऽऽको एक कुनामा हेर त? एक थुप्रो लासहरू जस्तै डंगुर लडिराछ।   चीत्कार तिरस्कार अपहेलना बित...

    इन्द्र थेगिम

लोकप्रिय

सिफारिस

सूचनापाटी

छापाबाट