फैज अहमद फैजका दुई कविता

  • Get News Alerts

united
विश्व कविता:
tata

 जारसँग

आऊ, तिमीसँगै जोडिएको छ त्यस सौन्दर्यको सम्झना

जसले यो मनलाई अप्सराको घर बनाइदिएथ्यो,

बिर्सिएको थिएँ जसको प्रेममा मैले दुनियाँ

त्यसले दुनियाँलाई कथाको संसार बनाइदिएथ्यो।

 

परिचित छन्‌ तिम्रै गोडासँग ती बाटाहरू

जसमा उनको मदहोश बैँसले गरेथ्यो अनुकम्पा

हिँडेका छन्‌ जहाँबाट उमङ्गका ती झुन्डहरू

गरेथे यी आँखाले व्यर्थै जसको उपासना।

 

तिमीसँगै खेलेका छन्‌ बतासका प्रेमील ती स्पर्शले

जसमा बाँकी छ सुगन्ध उनका उदाश वस्त्रहरूको

तिमीमा पनि बर्सेको छ त्यस छानाबाट जूनको ओज

जसमा बाँकी छ सम्झना बितेका रातहरूको।

 

तिमीले नै देखेका छौ त्यो निधार, ती गाला, ती ओठ

पूरै जिन्दगी जसको कल्पनामा लुटाएँ मैले,

तिमीतिरै फर्केका छन्‌ हराएका ती मायावी आँखाहरू

तिमी नै बुझ्दछौ, किन उमेर खेर फालेँ मैले।

 

समान छन् प्रेमका चोटले हामीलाई गरेका अनुग्रहहरू

यति धेरै अनुग्रह, जो गनूँ भने गन्न सक्तिनँ

मैले यो प्रेममा केके गुमाएँ केके सिकेँ

तिमीबाहेक अरूलाई बुझाऊँ भने बुझाउन सक्तिनँ।

 

विनम्रता सिकेँ, गरीवहरूको पक्ष लिन सिकेँ

आशा-निराशाका, दु:खदर्दका अर्थ सिकेँ

निर्वलहरूका चोट र व्यथा बुझ्न सिकेँ

चिसा सुस्केराका, र ओइलिएका अनुहारका अर्थ सिकेँ।

 

कतै रुन्छ कोही असहाय जब

जसका आँशु आँखामा टिलपिलाउँदै निदाउने गर्छन्‌,

जब झन्टिन्छन्‌ चिलले शक्तिहीनहरूका गाँसमा

पाखुरा भरिएर आउँछन्‌, कस्सिन थाल्छन्‌।

 

जब बिक्छ बजारमा मजदूरको मासु

राजमार्गमा गरीबको रगत बग्छ

वा बढ्दै गरेको भुँडीको बाढी लिएर कसैले

भोकमै रमाइरहेकालाई बगाओ भन्छ,

नसोध, छातीमा कसरी दन्किन्छ आगो

म कसै गरी मन सम्हाल्नै सक्तिनँ।

*

 

समर्पण

समर्पण

आज प्रति।

 

आजप्रति र

आजको दु:खप्रति।

 

आजको दु:ख जीवनका हराभरा वसन्तदेखि रुष्ठ छन्‌

पहेँला पातहरूको वन

पहेँला पातहरूको वन, जुन मेरो देश हो

दु:खहरूको समारोह, जुन मेरो देश हो।

 

समर्पण

कारिन्दाका उदास जिन्दगीप्रति

दुखित हृदय र बोलीहरूप्रति

हुलाकीहरूप्रति

टाँगा चलाउनेहरूप्रति

रेलका कामदारहरूप्रति

कारखानाका सोझा मजदुरहरूप्रति

सांसारिक वस्तुहरूका पूजनीय सम्राट र सृष्टी सञ्चालकप्रति ।

जसका बस्तु निर्दयीहरूले फुकाएर लगे

जसका छोरी डाकाहरूले हरेर लगे

जसको एक फोक्टो खेतको आधा बाली साहुले काटेर लगे

बाँकी रहेको सरकारले कर भनेर लग्यो

र जसका गोली शक्तिवानहरूका गोडामुनि धुजाधुजा भएका छन्‌

तिनीहरू प्रति।

 

ती दुखी आमाहरूप्रति

जसका बच्चाहरू रातरातभर रुन्छन्

र निद्राको मारमा परेका हातबाट सम्हालिँदैनन्‌

के भएको हो भन्दैनन्‌

र जति फकाउँदा पनि फकिँदैनन्‌।

 

ती सुन्दरीहरूप्रति

जसका आँखाका गुलाफ

परेला र आँखीभौँका बोटमा बिनसित्ति फुलेर

ओइलाइझरेका छन्‌।

 

ती विवाहितहरूप्रति

जसका शरीर

आडम्बरी ओछ्यानमा प्रेमविहीन सजिँदासजिँदा दिक्क भएका छन्‌।

र समस्त विधवाहरू प्रति।

 

बाटाहरू, गल्लीहरू र चोकहरूप्रति

जसका अपवित्र फोहरलाई

जून राती धाईधाई सफा गर्ने गर्छ।

पछ्यौराका रङ

चुराहरूका छन्‌छन्‌

केशको सुगन्ध

रहरले भरिएका छातीहरू आफ्नै पसिनामा जल्दाको गन्ध

जसको छायामा मिसिएर खलबल गर्ने गर्छन्‌।

 

ती पढ्नेहरूप्रति

जो दुन्दुभी र विशुद्ध दु:खका ढोकाहरूमा

किताब र कलमका माग लिएर हात फैलाउँदै पुगे

तर फर्किएर घर आएनन्‌।

ती निष्काम अबोधहरूप्रति

जो निश्छलताका साथ

आफ्नो सानो दीयोमा ज्वालाको ज्योति लिएर त्यहाँ पुगे

जहाँ बाँडिरहेका थिए घटाटोपहरू अन्त्यविहीन रातका छाया।

 

ती कठीनताप्रति

जसका छातीमा आगतको उज्यालाका मोतीहरू

झ्यालखानाको उद्धिग्न रातको छटपटाइमा

जलेर खरानी भए।

 

भविष्यका ती असल मानवहरूप्रति

जो फूलको सुगन्धझैँ

आफ्नो कुरामा आफैँ निमग्न छन् ‌।

...

फैज अहमद फैजको जन्म १३ फेब्रुवरी सन्‌ १९११ मा तत्कालिन भारतको सियालकोट (हाल- पाकिस्तान)मा एउटा जमिन्दार परिवारमा भएको थियो।

सन्‌ १९१६ मा उनी एउटा प्रसिद्ध विद्यालय मौलवी इब्राहिम सियालकोटीमा भर्ना भए।उनले स्कोच मिसन हाइस्कूलमा उर्दू, फारसी र अरबी पढे। फैजले लाहौरको सरकारी कलेजबाट अरबी भाषामा स्नातक गरे र सन्‌ १९३२ मा अङ्ग्रेजीमा स्नातकोत्तर गरे। सन्‌ १९३५ मा उनले लाहौर कै ओरिएन्टल कलेजबाट अरबीमा पनि स्नातकोत्तर गरे। अमृतसर तथा लाहौरका कलेजहरूमा प्राध्यापन गरे। सन् १९४२ मा उनले शिक्षण पेशालाई त्यागिदिए र भारतीय बेलायती सेनामा आबद्ध भए। दोस्रो विश्वयुद्धमा उनले सेनामा गरेको सेवाका कारण बेलायती सरकारबाट पदक पनि पाए। सन्‌ १९४७ मा भारत विभाजनपछि उनले सेनाको जागिर छोडे र 'द पाकिस्तान टाइम्स' नामक अङ्ग्रेजी पत्रिकाको सम्पादक भए। सन्‌ १९५१ मा फैज रावलपिन्डी काण्डमा सहभागी भएको आरोपमा सुरक्षा ऐन अन्तर्गत पक्राउ परे। उनलाई जन्मकैदको सजाय दिइयो तर चार वर्षपछि छाडियो।

फैज अहमद फैजले 'नक्श-ए-फरियादी' (पुकारको चित्र), 'दस्त-ए-सबा' (वनको बतास), 'जिन्दाँनामा' (झ्यालखानावर्णन) लगायतका कवितासङ्ग्रहहरू प्रकशित गराए।

सन् १९३८ मा फैजको भेट पाकिस्तान बस्दैआएकी बेलायती लेखिका तथा पत्रकार एल्स जर्जसँग भयो।उनीहरू एकअर्काप्रति आकर्षित भए र सन्‌ १९४१ मा आपसमा विवाह गरे।

जेलबाट छुटेपछि जुल्फिकर अलि भुट्टोको सरकारले फैजलाई राष्ट्रिय कला परिषदमा नियुक्त गर्‍यो। फैजले सन् १९६३ मा लेनीन शान्ति पुरस्कार प्राप्त गरे। भुट्टोलाई सत्ताच्यूत गरेर जिया उल हक शक्तिमा आएपछि फैज निर्वासित भएर लेबनानको बेरुत गए।सन् १९८२ सम्म निर्वासनमा बसेर उनी पाकिस्तान फर्की लाहौरमा बसे।

फैज अहमद फैज २० नोभेम्बर १९८४ मा लाहौरमा दिवंगत भए।

Hyundai
nic asia

प्रतिकृया दिनुहोस

बिज्ञापन

mahindra

विचार

Hyundai

किनमेल

vianet

ग्लोबल

कला

अंग्रेजी संस्करणबाट

ब्लग

  • नेपाली फोटोपत्रकारिताका बारेमा मेरो कुरा नेपाली फोटोपत्रकारिताका बारेमा मेरो कुरा

    नेपाली फोटोपत्रकारिता भनेजस्तै विकास र उन्नति नहुनुमा नेपाली फोटो पत्रकारहरुले जति सुन्दर तस्बिर कैद गर्छन् त्यस्तै अनुरुपमा फोटो क्याप्सन (फोटो विवरण) नलेखेर हो। उनीहरुलाई लाग्छ कि लेख्नु भनेको लेखक पत्रकारहरुको काम हो। त्यसैले त्यो लेखाइ गलत भैदिन्छ जब क्याप्सन लेखकले फोटोपत्रकारको नजरले हेर्न सक्दैन।

    दीपेन्द्र बज्राचार्य

  • काठमाडौंमा म कसलाई मतदान गरौं काठमाडौंमा म कसलाई मतदान गरौं

    काठमाडौं! आफैं भित्र के छ? अवस्य नै धेरै छ। काठमाडौं मेरो लागि धेरै हो। यसलार्इ राम्रो बनाउन प्रतिज्ञा गर्ने र परिवर्तनका सम्वाहक बन्न खोज्ने मानिसहरूका लागि पनि यही नै सत्य हो, कुनै पनि व्यक्तिका लागि उसको नाम नै सबैथोक हो। काठमाडौंका लागि त्यो अझ बढी हो। तपाईँ आफूलार्इ विवेकशिल वा एमाले, काँग्रेस, माओवादी, साझा, हाम्रो यो वा त्यो अन्य दर्जनौं नामले पुकार्नुहोस्, के तपाईँको काठमाडौं वास्तवमै मेरो भन्दा फरक छ? तिनीहरू भन्छन् कि युवाहरू तेज, लचिलो र दिन चाहने हुन्छन्। तर नेपालका नयाँ राजनीतिक पार्टीहरूलार्इ के भएको छ, मलार्इ थाहा छैन । कुनै पनि नयाँ राजनीतिक पार्टीसँग जित्नका लागि चाहिने कोष, युवाहरूको सहयोग, अनुभव जस्ता सबै कुराहरू पर्याप्त छैनन्। के हामी सबै मिलेर एउटा समूह बनाउन सक्तैनौं जहाँ हामीसँग पर्याप्त कोष, कार्यान्वयन गर्न सक्ने युवाशक्ति र बौद्धिक वार्ताकारले भरिपूर्ण रहुन् अनि त्यहाँ उत्कृष्ठताका लागि फरक हुन सक्छ।

    सुमना श्रेष्ठ

  • फेसबुकमा मात्र हैन, आमालाई मनमा पनि सजाउने कि? फेसबुकमा मात्र हैन, आमालाई मनमा पनि सजाउने कि?

    यसको अर्थ यो नमानौं कि आमाको फोटो फेसबुकमा राख्न पनि नपाउने? पक्कै पनि पाउने। तर आफूले आमालाई कतिको माया गर्छु, बिरामी पर्दा कतिको हेरचाह गर्छु, बृद्ध अवस्थामा कतिको माया र स्नेह गरेँ, आमालाई मिठो मसिनो खान दिएँ कि दिईन लगायतका कुराहरु ख्याल गरेका छौं? एकपटक स्मरण गरौं, हामीमध्ये कतिले फेसबुकमा धेरै खाले ‘क्याप्सन’ सहित तस्बिर राखेका आमाहरु कति बृद्धाश्रममा होलान्, कति खान नपाएर रत्नपार्कमा हात फैलाउन बाध्य होलान्, कति उपचार खर्च नभएर अस्पतालमा जीवन र मृत्युको दोँसाधमा लडिरहेका होलान्।

    गोबिन्द मरासिनी

साहित्यपाटी

  • आमा आमा

    रगतको थोपा थोपा सिन्चित गरेर  आफू भित्र लुकायौ  शारीरिक परिवर्तनसँगै  जाग्राम बसेका  मातृ उमंगहरु  दिन अनि महिना गन्दै...

    मिरा प्रसाई

  • माता तिर्थ औँसी माता तिर्थ औँसी

    लंके दिनभर र्याली र भाषणमा ब्यस्त रह्यो। साँझपख लखतरान परेर पार्टी कार्यलय पुग्यो। कार्यालयको वाइफाइ अटो-कनेक्ट हुनासाथ मोबाइलमा नोटिफिकेसन बज्न थाल्यो। उसले फेसबुक खोलेर हेर्यो। ओहो! आज त आमाको मुख हेर्ने दिन पो रहेछ। आफुसँग दिनभर सँगै हिंडेका मने, रिखे र यामेले फेसबुकमा आमाको फोटो राखेको देखेर ऊ चित खायो। उसले सोच्यो- 'कुन बेला फुर्सद पाएछन यिनेरुले? अनी कहाँको वाइफाइ पाएछन?'

    सन्तोष पौड्याल

  • र, एउटा एस्ट्रे र, एउटा एस्ट्रे

    निभाउँछु उही एस्ट्रेमा ठुटो चुरोट
    र, प्रश्न गर्छु आफैलाई
    मनभित्र एकान्तमा कतै किन चिच्याउँदैछ बच्चु कैलाश?
    ‘टाढा टाढा जानु छ साथी, एकफेर हाँसीदेऊ’

    भोलि त सबेरै छोडेर जानु छ।

    सौरभ कार्की

पाठक विचार

  • किशोर थापाजीलाई खुलापत्र

    राजनितिमा भर्खर प्रवेश गरेकी रन्जुलाई मेयर पदमा निर्वाचित गराएर उनीलाई मार्गदर्शन गर्ने भूमिकामा तपाई रहनु भयो भने निश्चय नै नेपालको राजनैतिक इतिहासमा यो एउटा नयाँ प्रयोग हुनेछ। अरुले पनि यसबाट पाठ सिक्ने छन्। नयाँ पुस्तालाई राजनितिमा स्थान दिन यो कोशेढुंगा साबित हुनेछ। मलाई के पनि विश्वास छ भने वैकल्पिक राजनैतिक शक्ति खोजिरहेका काठमाण्डौबासीहरुले तपाईहरुलाई अवश्य विजय गराउने छन्।

    डा. शैलेन्द्र सिग्देल

  • नयाँ वर्ष प्रण

    रित्तो बोतल र खाली शिशाहरूले सामुहिक आत्महत्या गरे। ऊ परऽऽको एक कुनामा हेर त? एक थुप्रो लासहरू जस्तै डंगुर लडिराछ।   चीत्कार तिरस्कार अपहेलना बित...

    इन्द्र थेगिम

लोकप्रिय

सिफारिस

सूचनापाटी

छापाबाट