फैज अहमद फैजका दुई कविता

skoda
  • Get News Alerts

united
विश्व कविता:
tata

 जारसँग

आऊ, तिमीसँगै जोडिएको छ त्यस सौन्दर्यको सम्झना

जसले यो मनलाई अप्सराको घर बनाइदिएथ्यो,

बिर्सिएको थिएँ जसको प्रेममा मैले दुनियाँ

त्यसले दुनियाँलाई कथाको संसार बनाइदिएथ्यो।

 

परिचित छन्‌ तिम्रै गोडासँग ती बाटाहरू

जसमा उनको मदहोश बैँसले गरेथ्यो अनुकम्पा

हिँडेका छन्‌ जहाँबाट उमङ्गका ती झुन्डहरू

गरेथे यी आँखाले व्यर्थै जसको उपासना।

 

तिमीसँगै खेलेका छन्‌ बतासका प्रेमील ती स्पर्शले

जसमा बाँकी छ सुगन्ध उनका उदाश वस्त्रहरूको

तिमीमा पनि बर्सेको छ त्यस छानाबाट जूनको ओज

जसमा बाँकी छ सम्झना बितेका रातहरूको।

 

तिमीले नै देखेका छौ त्यो निधार, ती गाला, ती ओठ

पूरै जिन्दगी जसको कल्पनामा लुटाएँ मैले,

तिमीतिरै फर्केका छन्‌ हराएका ती मायावी आँखाहरू

तिमी नै बुझ्दछौ, किन उमेर खेर फालेँ मैले।

 

समान छन् प्रेमका चोटले हामीलाई गरेका अनुग्रहहरू

यति धेरै अनुग्रह, जो गनूँ भने गन्न सक्तिनँ

मैले यो प्रेममा केके गुमाएँ केके सिकेँ

तिमीबाहेक अरूलाई बुझाऊँ भने बुझाउन सक्तिनँ।

 

विनम्रता सिकेँ, गरीवहरूको पक्ष लिन सिकेँ

आशा-निराशाका, दु:खदर्दका अर्थ सिकेँ

निर्वलहरूका चोट र व्यथा बुझ्न सिकेँ

चिसा सुस्केराका, र ओइलिएका अनुहारका अर्थ सिकेँ।

 

कतै रुन्छ कोही असहाय जब

जसका आँशु आँखामा टिलपिलाउँदै निदाउने गर्छन्‌,

जब झन्टिन्छन्‌ चिलले शक्तिहीनहरूका गाँसमा

पाखुरा भरिएर आउँछन्‌, कस्सिन थाल्छन्‌।

 

जब बिक्छ बजारमा मजदूरको मासु

राजमार्गमा गरीबको रगत बग्छ

वा बढ्दै गरेको भुँडीको बाढी लिएर कसैले

भोकमै रमाइरहेकालाई बगाओ भन्छ,

नसोध, छातीमा कसरी दन्किन्छ आगो

म कसै गरी मन सम्हाल्नै सक्तिनँ।

*

 

समर्पण

समर्पण

आज प्रति।

 

आजप्रति र

आजको दु:खप्रति।

 

आजको दु:ख जीवनका हराभरा वसन्तदेखि रुष्ठ छन्‌

पहेँला पातहरूको वन

पहेँला पातहरूको वन, जुन मेरो देश हो

दु:खहरूको समारोह, जुन मेरो देश हो।

 

समर्पण

कारिन्दाका उदास जिन्दगीप्रति

दुखित हृदय र बोलीहरूप्रति

हुलाकीहरूप्रति

टाँगा चलाउनेहरूप्रति

रेलका कामदारहरूप्रति

कारखानाका सोझा मजदुरहरूप्रति

सांसारिक वस्तुहरूका पूजनीय सम्राट र सृष्टी सञ्चालकप्रति ।

जसका बस्तु निर्दयीहरूले फुकाएर लगे

जसका छोरी डाकाहरूले हरेर लगे

जसको एक फोक्टो खेतको आधा बाली साहुले काटेर लगे

बाँकी रहेको सरकारले कर भनेर लग्यो

र जसका गोली शक्तिवानहरूका गोडामुनि धुजाधुजा भएका छन्‌

तिनीहरू प्रति।

 

ती दुखी आमाहरूप्रति

जसका बच्चाहरू रातरातभर रुन्छन्

र निद्राको मारमा परेका हातबाट सम्हालिँदैनन्‌

के भएको हो भन्दैनन्‌

र जति फकाउँदा पनि फकिँदैनन्‌।

 

ती सुन्दरीहरूप्रति

जसका आँखाका गुलाफ

परेला र आँखीभौँका बोटमा बिनसित्ति फुलेर

ओइलाइझरेका छन्‌।

 

ती विवाहितहरूप्रति

जसका शरीर

आडम्बरी ओछ्यानमा प्रेमविहीन सजिँदासजिँदा दिक्क भएका छन्‌।

र समस्त विधवाहरू प्रति।

 

बाटाहरू, गल्लीहरू र चोकहरूप्रति

जसका अपवित्र फोहरलाई

जून राती धाईधाई सफा गर्ने गर्छ।

पछ्यौराका रङ

चुराहरूका छन्‌छन्‌

केशको सुगन्ध

रहरले भरिएका छातीहरू आफ्नै पसिनामा जल्दाको गन्ध

जसको छायामा मिसिएर खलबल गर्ने गर्छन्‌।

 

ती पढ्नेहरूप्रति

जो दुन्दुभी र विशुद्ध दु:खका ढोकाहरूमा

किताब र कलमका माग लिएर हात फैलाउँदै पुगे

तर फर्किएर घर आएनन्‌।

ती निष्काम अबोधहरूप्रति

जो निश्छलताका साथ

आफ्नो सानो दीयोमा ज्वालाको ज्योति लिएर त्यहाँ पुगे

जहाँ बाँडिरहेका थिए घटाटोपहरू अन्त्यविहीन रातका छाया।

 

ती कठीनताप्रति

जसका छातीमा आगतको उज्यालाका मोतीहरू

झ्यालखानाको उद्धिग्न रातको छटपटाइमा

जलेर खरानी भए।

 

भविष्यका ती असल मानवहरूप्रति

जो फूलको सुगन्धझैँ

आफ्नो कुरामा आफैँ निमग्न छन् ‌।

...

फैज अहमद फैजको जन्म १३ फेब्रुवरी सन्‌ १९११ मा तत्कालिन भारतको सियालकोट (हाल- पाकिस्तान)मा एउटा जमिन्दार परिवारमा भएको थियो।

सन्‌ १९१६ मा उनी एउटा प्रसिद्ध विद्यालय मौलवी इब्राहिम सियालकोटीमा भर्ना भए।उनले स्कोच मिसन हाइस्कूलमा उर्दू, फारसी र अरबी पढे। फैजले लाहौरको सरकारी कलेजबाट अरबी भाषामा स्नातक गरे र सन्‌ १९३२ मा अङ्ग्रेजीमा स्नातकोत्तर गरे। सन्‌ १९३५ मा उनले लाहौर कै ओरिएन्टल कलेजबाट अरबीमा पनि स्नातकोत्तर गरे। अमृतसर तथा लाहौरका कलेजहरूमा प्राध्यापन गरे। सन् १९४२ मा उनले शिक्षण पेशालाई त्यागिदिए र भारतीय बेलायती सेनामा आबद्ध भए। दोस्रो विश्वयुद्धमा उनले सेनामा गरेको सेवाका कारण बेलायती सरकारबाट पदक पनि पाए। सन्‌ १९४७ मा भारत विभाजनपछि उनले सेनाको जागिर छोडे र 'द पाकिस्तान टाइम्स' नामक अङ्ग्रेजी पत्रिकाको सम्पादक भए। सन्‌ १९५१ मा फैज रावलपिन्डी काण्डमा सहभागी भएको आरोपमा सुरक्षा ऐन अन्तर्गत पक्राउ परे। उनलाई जन्मकैदको सजाय दिइयो तर चार वर्षपछि छाडियो।

फैज अहमद फैजले 'नक्श-ए-फरियादी' (पुकारको चित्र), 'दस्त-ए-सबा' (वनको बतास), 'जिन्दाँनामा' (झ्यालखानावर्णन) लगायतका कवितासङ्ग्रहहरू प्रकशित गराए।

सन् १९३८ मा फैजको भेट पाकिस्तान बस्दैआएकी बेलायती लेखिका तथा पत्रकार एल्स जर्जसँग भयो।उनीहरू एकअर्काप्रति आकर्षित भए र सन्‌ १९४१ मा आपसमा विवाह गरे।

जेलबाट छुटेपछि जुल्फिकर अलि भुट्टोको सरकारले फैजलाई राष्ट्रिय कला परिषदमा नियुक्त गर्‍यो। फैजले सन् १९६३ मा लेनीन शान्ति पुरस्कार प्राप्त गरे। भुट्टोलाई सत्ताच्यूत गरेर जिया उल हक शक्तिमा आएपछि फैज निर्वासित भएर लेबनानको बेरुत गए।सन् १९८२ सम्म निर्वासनमा बसेर उनी पाकिस्तान फर्की लाहौरमा बसे।

फैज अहमद फैज २० नोभेम्बर १९८४ मा लाहौरमा दिवंगत भए।

Hundai
fasino
sagoon

प्रतिकृया दिनुहोस

बिज्ञापन

mahindra

विचार

Hundai

किनमेल

vianet

ग्लोबल

कला

अंग्रेजी संस्करणबाट

ब्लग

  • मकैको चामल मकैको चामल

    खाना नलिनु अघिः -यो साउले खाना सोध्दा पुग्यो भने ‘आगायो’ भन् हे!
    -नपुगेको चैँ कसरी भन्ने?
    -‘चायो’ भन् न! मलाई फिटिक्कै खसकुरा नआउने। आखिरमा ‘आगायो’ के खाएर भन्न सक्नु ? बल्लबल्ल ‘चायो’ मेरो मुखबाट पाँच किलोको ढक जस्तो गरुङ्गो भएर सुस्तरी प्रक्षेपण हुन्छ। बाले अर्डर दिँदा भात मेरो लागि चैँ ‘हाफ’ भनेको हुन्छ। खाने बेला मैले ‘फुल’ पो खाइसक्छु, कारणः भात चामलको देखापर्छ।

    छम गुरुङ

  • हामी आफैं उखेलिनुपर्ने जरा हौं हामी आफैं उखेलिनुपर्ने जरा हौं

    मैलै जीवनमा धेरै बालबालिकाको कान निमोठेँ। कन्सिरीका रौं तानेँ। गालामा चड्कन लगाएँ। पाइपको लौरोले हत्केला बजाएँ। ढाड भाँचिएला जसरी हिर्काएँ। जबजब म बालबालिकालाई निरीह बनाउँदै शासकीय रवाफमा यी कार्य गर्थेँ म स्वयम् बिरामी पर्थेँ। त्यही दिन या भोलिपल्ट सम्बन्धित बालकसित भेटेर सम्बन्ध पुनसर््थापित भएको अनुभूति भएपछि मात्र आफूलाई सजिलो महसुस हुन्थ्यो।

    नरेन्द्रकुमार नगरकोटी

  • आमा र अनुहारका धर्सा आमा र अनुहारका धर्सा

    घाँटीमा अँगालो मारेर सुत्ने मेरो बानी थियो। बुवासँग सुत्दा पनि त्यसरी नै अँगालो मार्थेँ। उहाँलाई कहिल्यै झर्को लागेन। आमा आइरहन नपाउने। उहाँलाई लिन बुवा नै जानुपर्ने भएकाले चाँडै आँउने सम्भावना कम हुन्थ्यो। चाडपर्वजस्ता विशेष बेलामा मात्र हाम्रो भेट हुन्थ्यो। आमालाई लिन बुवा हिँडेदेखि आईपुगुन्जेलसम्मको पर्खाई सबैभन्दा लामो लाग्थ्यो मलाई। आमालाई सुनाउने धेरै कुराहरु सम्झिएर बस्थेँ म। सुनाउँछु भनेर सम्झिएका धेरै कुराहरु उहाँ नजिकै आईपुग्ने बेलामा हराउँथे।

    सुरज सुवेदी

साहित्यपाटी

  • फर्कनु उसको फर्कनु उसको

    भर्खरै थाहा पाएको हुँ मैले उनी फर्कि आएकी
    उनी जो हाम्रो टोलको सबैभन्दा सुन्दर युवती थिइन्
    अब आएकी छिन् सधैँको लागि विवाहको तीन वर्षपछि फिर्ता

    शिरीष कुमार मौर्य

  • मेयर हर्कचोक मेयर हर्कचोक

    दिनहरु बित्दै गए। मेरा मानसपटलमा ती युवती र त्यो बच्चाको अनुहार धमिलो धमिलो हुँदै गयो। शायद अघिल्लो वाक्य मैले गलत लेखेँ। ती आँखाहरू धमिला हुने किसिमका थिएनन्। सुदूर मानसपटलमा गहिरो गरी कुँदिएका थिए ती।

    शिव संकल्प

  • बैंस बैंस

    चिठी च्यात्छन्। मेरो आफ्नै मुटु च्यातेजसरी दुख्न थाल्छ। चिठी च्यातेपछि राजा घोडा र रेडियो छाडी टाप कस्छन्। त्यसपछि बजिरहेको बाउसा’बको रेडियो पनि बन्द हुन्छ। घोडा मन्टो हल्लाउँदै हेरिरहन्छ- घरी मलाई, घरी नरेशजंग राजा गएतिर त घरी भेरी पारितिर। ‘राजा! किन च्यात्सियो? लालीको चिठी’ भनेर छाडेथे हल्काराले,’ यति भनेर चिठीका टुक्रा उठाउन थाल्छु। बाउसा’ब ओझेल पर्छन्। तैपनि प्रश्नले बाटो छेक्छ, ‘अब लालीको बैंस?’ चिठीका टुक्रा हातमा उठाएर अमूल्य उपहारझैं हेर्न थाल्छु, ‘आँखा देख्ने भए आफैंले सन्चोबेसन्चो सोध्थे हुँला छोरीले पठाएका अक्षरसित।’ जहाँ भए पनि, जे गरे नि लालीले ‘ठीक’ गरेजस्तो ‘अनौठो’ अनुभूत गरी बोलाइरहेछु- लाली!

    नवीन विभास

पाठक विचार

  • प्रधानमन्त्रीज्यू, चुरेभूमिलाई मरुभूमि नबनाईयोस्!

    म कसरी भनूँ मेरो देश चक्रै चक्रको कुचक्रमा फँसेको छ भनेर, म कसरी भनूँ मेरो देश केही मुठ्ठीभर मान्छेहरुको र दलदासहरुको चंगुलमा फँसेको छ भनेर, म कसरी भनूँ स्वार्थको राजनीतिको रापमा देश भत्भति पाकिरहेको छ भनेर ! कसरी भनूँ यहाँ राज्यका अंग अंगमा दलका दासहरुले योग्यता हैन चाकरीको भरमा नोकरी पाउँछन् भनेर ! त्यसैले जब जब अमेरिकीहरुले 'ह्वाई आर यु हियर' भन्छन् तब तब म त्यही नोष्टाल्जियामा हराउँछु । अनि आफैले उठाएको सवाललाई बिषयान्तर गर्छु ।

    - सरगम भट्टराई

  • ठूला सञ्चारमाध्यमको मनोमानी, सरकारको लाचारीपन

     सञ्चारमाध्यमहरुले कहिले समाचारमा त कहिले बिज्ञापनमा पटक पटक यस्ता गल्ती दाहो¥याइरहन्छन् । जसका कारण लोकतान्त्रिक पद्दतिमा पुगेका नेपालीहरुको सही सुचना पाउने अधिकारमा असहजता पैदा भएको छ। यो सुचनजाकै हकमा पहिलो कुरा सञ्चारमाध्यमले स्रोत बिना प्रकाशन/प्रसारण गर्नु नै गल्ती हो। दोस्रो नेपालमा प्रयोग हुने नाङ्गा साबुनको गुणस्तरबारे बिज्ञापन प्रस्ताव आइसकेपछि ती उत्पादनको गुणस्तरबारे छलफल परामर्श तथा सम्बन्धित पक्षको ध्यान आकर्षण गराउनुपथ्र्यो जुन कुरा आम सञ्चारको दायित्वभित्र पथ्र्यो।

    मनीषा अवस्थी

लोकप्रिय

सिफारिस

सूचनापाटी

छापाबाट