फैज अहमद फैजका दुई कविता

  • Get News Alerts

विश्व कविता:
tata

 जारसँग

आऊ, तिमीसँगै जोडिएको छ त्यस सौन्दर्यको सम्झना

जसले यो मनलाई अप्सराको घर बनाइदिएथ्यो,

बिर्सिएको थिएँ जसको प्रेममा मैले दुनियाँ

त्यसले दुनियाँलाई कथाको संसार बनाइदिएथ्यो।

 

परिचित छन्‌ तिम्रै गोडासँग ती बाटाहरू

जसमा उनको मदहोश बैँसले गरेथ्यो अनुकम्पा

हिँडेका छन्‌ जहाँबाट उमङ्गका ती झुन्डहरू

गरेथे यी आँखाले व्यर्थै जसको उपासना।

 

तिमीसँगै खेलेका छन्‌ बतासका प्रेमील ती स्पर्शले

जसमा बाँकी छ सुगन्ध उनका उदाश वस्त्रहरूको

तिमीमा पनि बर्सेको छ त्यस छानाबाट जूनको ओज

जसमा बाँकी छ सम्झना बितेका रातहरूको।

 

तिमीले नै देखेका छौ त्यो निधार, ती गाला, ती ओठ

पूरै जिन्दगी जसको कल्पनामा लुटाएँ मैले,

तिमीतिरै फर्केका छन्‌ हराएका ती मायावी आँखाहरू

तिमी नै बुझ्दछौ, किन उमेर खेर फालेँ मैले।

 

समान छन् प्रेमका चोटले हामीलाई गरेका अनुग्रहहरू

यति धेरै अनुग्रह, जो गनूँ भने गन्न सक्तिनँ

मैले यो प्रेममा केके गुमाएँ केके सिकेँ

तिमीबाहेक अरूलाई बुझाऊँ भने बुझाउन सक्तिनँ।

 

विनम्रता सिकेँ, गरीवहरूको पक्ष लिन सिकेँ

आशा-निराशाका, दु:खदर्दका अर्थ सिकेँ

निर्वलहरूका चोट र व्यथा बुझ्न सिकेँ

चिसा सुस्केराका, र ओइलिएका अनुहारका अर्थ सिकेँ।

 

कतै रुन्छ कोही असहाय जब

जसका आँशु आँखामा टिलपिलाउँदै निदाउने गर्छन्‌,

जब झन्टिन्छन्‌ चिलले शक्तिहीनहरूका गाँसमा

पाखुरा भरिएर आउँछन्‌, कस्सिन थाल्छन्‌।

 

जब बिक्छ बजारमा मजदूरको मासु

राजमार्गमा गरीबको रगत बग्छ

वा बढ्दै गरेको भुँडीको बाढी लिएर कसैले

भोकमै रमाइरहेकालाई बगाओ भन्छ,

नसोध, छातीमा कसरी दन्किन्छ आगो

म कसै गरी मन सम्हाल्नै सक्तिनँ।

*

 

समर्पण

समर्पण

आज प्रति।

 

आजप्रति र

आजको दु:खप्रति।

 

आजको दु:ख जीवनका हराभरा वसन्तदेखि रुष्ठ छन्‌

पहेँला पातहरूको वन

पहेँला पातहरूको वन, जुन मेरो देश हो

दु:खहरूको समारोह, जुन मेरो देश हो।

 

समर्पण

कारिन्दाका उदास जिन्दगीप्रति

दुखित हृदय र बोलीहरूप्रति

हुलाकीहरूप्रति

टाँगा चलाउनेहरूप्रति

रेलका कामदारहरूप्रति

कारखानाका सोझा मजदुरहरूप्रति

सांसारिक वस्तुहरूका पूजनीय सम्राट र सृष्टी सञ्चालकप्रति ।

जसका बस्तु निर्दयीहरूले फुकाएर लगे

जसका छोरी डाकाहरूले हरेर लगे

जसको एक फोक्टो खेतको आधा बाली साहुले काटेर लगे

बाँकी रहेको सरकारले कर भनेर लग्यो

र जसका गोली शक्तिवानहरूका गोडामुनि धुजाधुजा भएका छन्‌

तिनीहरू प्रति।

 

ती दुखी आमाहरूप्रति

जसका बच्चाहरू रातरातभर रुन्छन्

र निद्राको मारमा परेका हातबाट सम्हालिँदैनन्‌

के भएको हो भन्दैनन्‌

र जति फकाउँदा पनि फकिँदैनन्‌।

 

ती सुन्दरीहरूप्रति

जसका आँखाका गुलाफ

परेला र आँखीभौँका बोटमा बिनसित्ति फुलेर

ओइलाइझरेका छन्‌।

 

ती विवाहितहरूप्रति

जसका शरीर

आडम्बरी ओछ्यानमा प्रेमविहीन सजिँदासजिँदा दिक्क भएका छन्‌।

र समस्त विधवाहरू प्रति।

 

बाटाहरू, गल्लीहरू र चोकहरूप्रति

जसका अपवित्र फोहरलाई

जून राती धाईधाई सफा गर्ने गर्छ।

पछ्यौराका रङ

चुराहरूका छन्‌छन्‌

केशको सुगन्ध

रहरले भरिएका छातीहरू आफ्नै पसिनामा जल्दाको गन्ध

जसको छायामा मिसिएर खलबल गर्ने गर्छन्‌।

 

ती पढ्नेहरूप्रति

जो दुन्दुभी र विशुद्ध दु:खका ढोकाहरूमा

किताब र कलमका माग लिएर हात फैलाउँदै पुगे

तर फर्किएर घर आएनन्‌।

ती निष्काम अबोधहरूप्रति

जो निश्छलताका साथ

आफ्नो सानो दीयोमा ज्वालाको ज्योति लिएर त्यहाँ पुगे

जहाँ बाँडिरहेका थिए घटाटोपहरू अन्त्यविहीन रातका छाया।

 

ती कठीनताप्रति

जसका छातीमा आगतको उज्यालाका मोतीहरू

झ्यालखानाको उद्धिग्न रातको छटपटाइमा

जलेर खरानी भए।

 

भविष्यका ती असल मानवहरूप्रति

जो फूलको सुगन्धझैँ

आफ्नो कुरामा आफैँ निमग्न छन् ‌।

...

फैज अहमद फैजको जन्म १३ फेब्रुवरी सन्‌ १९११ मा तत्कालिन भारतको सियालकोट (हाल- पाकिस्तान)मा एउटा जमिन्दार परिवारमा भएको थियो।

सन्‌ १९१६ मा उनी एउटा प्रसिद्ध विद्यालय मौलवी इब्राहिम सियालकोटीमा भर्ना भए।उनले स्कोच मिसन हाइस्कूलमा उर्दू, फारसी र अरबी पढे। फैजले लाहौरको सरकारी कलेजबाट अरबी भाषामा स्नातक गरे र सन्‌ १९३२ मा अङ्ग्रेजीमा स्नातकोत्तर गरे। सन्‌ १९३५ मा उनले लाहौर कै ओरिएन्टल कलेजबाट अरबीमा पनि स्नातकोत्तर गरे। अमृतसर तथा लाहौरका कलेजहरूमा प्राध्यापन गरे। सन् १९४२ मा उनले शिक्षण पेशालाई त्यागिदिए र भारतीय बेलायती सेनामा आबद्ध भए। दोस्रो विश्वयुद्धमा उनले सेनामा गरेको सेवाका कारण बेलायती सरकारबाट पदक पनि पाए। सन्‌ १९४७ मा भारत विभाजनपछि उनले सेनाको जागिर छोडे र 'द पाकिस्तान टाइम्स' नामक अङ्ग्रेजी पत्रिकाको सम्पादक भए। सन्‌ १९५१ मा फैज रावलपिन्डी काण्डमा सहभागी भएको आरोपमा सुरक्षा ऐन अन्तर्गत पक्राउ परे। उनलाई जन्मकैदको सजाय दिइयो तर चार वर्षपछि छाडियो।

फैज अहमद फैजले 'नक्श-ए-फरियादी' (पुकारको चित्र), 'दस्त-ए-सबा' (वनको बतास), 'जिन्दाँनामा' (झ्यालखानावर्णन) लगायतका कवितासङ्ग्रहहरू प्रकशित गराए।

सन् १९३८ मा फैजको भेट पाकिस्तान बस्दैआएकी बेलायती लेखिका तथा पत्रकार एल्स जर्जसँग भयो।उनीहरू एकअर्काप्रति आकर्षित भए र सन्‌ १९४१ मा आपसमा विवाह गरे।

जेलबाट छुटेपछि जुल्फिकर अलि भुट्टोको सरकारले फैजलाई राष्ट्रिय कला परिषदमा नियुक्त गर्‍यो। फैजले सन् १९६३ मा लेनीन शान्ति पुरस्कार प्राप्त गरे। भुट्टोलाई सत्ताच्यूत गरेर जिया उल हक शक्तिमा आएपछि फैज निर्वासित भएर लेबनानको बेरुत गए।सन् १९८२ सम्म निर्वासनमा बसेर उनी पाकिस्तान फर्की लाहौरमा बसे।

फैज अहमद फैज २० नोभेम्बर १९८४ मा लाहौरमा दिवंगत भए।

hundai

प्रतिकृया दिनुहोस

बिज्ञापन

mahindra

विचार

hundai

किनमेल

vianet

ग्लोबल

कला

अंग्रेजी संस्करणबाट

ब्लग

  • मुस्कान मिठो मिर्साको! मुस्कान मिठो मिर्साको!

    बिहान उठ्दा अन्नपूर्ण २ र ४ मुस्कराईरहेको थियो। करिब १५ मिनेटको बाटोमा रहेको भूमेथान(१६२० मि.) गयौ। जहाँबाट मिर्सा गाउ साह्रै सुन्दर देखियो। फर्किदा भेडी गोठ हुँदै गाउँ पुग्दा चिया र नास्ता तयार थियो। आमा समुहले बिदाई गर्नु भयो, हामी भने मिर्साको मिठो मुस्कान सम्झिदै ओरालो लाग्यौ।

    शुरेन्द्र राना

  • चक्मकाउँदै गरेको जैदी चक्मकाउँदै गरेको जैदी

    संसारले नयाँनयाँ आकार लिइरहेको बेला हाम्रा गाउँघरहरु किन अझँ पछि छन्, किन पछि पारिए? हाम्रा नेताहरुमा किन देश विकास गनुपर्छ भन्ने सोच पलाएन? आदि–आदि कुराले मलाई गाउँ पुग्दा पिरोल्छ। यस्ता अनेकन जिज्ञासा मलाई गाउँघरहरु डुल्दा हुन्छ। हाम्रा गाउँघरहरुलाई हामी बिर्सियौं भने, हामी कहिल्यै अगाडि बढ्न सक्दैनौँ। कारण, हामी सबैको अस्तित्व गाउँसँग जोडिएको छ भन्ने लाग्छ।

    आरके अदिप्त गिरी

  • सिजेएमसी यात्राको चुनौतीपूर्ण १६ वर्ष सिजेएमसी यात्राको चुनौतीपूर्ण १६ वर्ष

    नेपालमै पहिलो पटक पत्रकारिता तथा आमसञ्चार विषयमा स्नातकोत्तर तह सञ्चालन गरी विद्यमान् पत्रकारिता शिक्षामा आमुल परिवर्तन गर्ने उद्धेश्यल २०५७ सालमा कलेज अफ जर्नालिजम् एण्ड मास कम्युनिकेसन (सिजेएमसी) स्थापना भएको हो। त्रिभुवन विश्वविद्यालयले २२ वर्षदेखि पत्रकारिता विषयमा स्नातक तह सञ्चालन गरिरहेको तर स्नातकोत्तर तह सुरु गर्न नसकेको अवस्थामा सिजेएमसीले काठमाडौंको धापासीबाट तीन कोठा भाडामा लिएर सुरु गर्नु आफैंमा चुनौतीपूर्ण थियो। २०५८ साल पुष २७ गते वरिष्ठ पत्रकार भारतदत्त कोइराला, प्राध्यापक र सिजेएमसीका विद्यार्थीबाट सामूहिकरूपमा कलेजको उद्धघाटन भएको थियो।

    डा. मञ्जुश्री मिश्र

साहित्यपाटी

  • शालिकहरुको उपत्यका शालिकहरुको उपत्यका

    गुँरासका रिफ्लेटहरु परेको मेरा आँखालाई
    सहरको श्मशानतिर डोहो¥याउँदा,
    आँखिभौंलाई घरको ढोकामा झुन्ड्याएर
    काँपेको अँगालाले मलाई बेस्सरी
    कसेकी थिइन् आमैले–
    शालिकहरुको उपत्यका किचकन्याहरुको हो भनेर,
    तर, मैले मानेन।

    दीलिप कुँवर

  • माछो माछो भ्यागुतो माछो माछो भ्यागुतो

    ‘उसको अर्थात् यो मुसहरी टोलको अर्थात् उनीहरु जस्ता श्रमजीवीहरुको समस्या कसले हेर्छ त?’ घुरको धुवाँले पिरो हुँदै गएको आँखा मिच्दै ऊ फेरी पनि घोरियो–‘रोजी– रोटीको समस्या कसले टार्न सक्छ? नन्दन रायले वा माधोबाबुले वा शर्माजीले वा अरु? ’अहँ। फलाना थोक गर्छु, तिलाना थोक गर्छु भन्नेहरु नजितुञ्जेल मात्रै डिङ हाक्ने हुन्, जितिसकेपछि त उल्टो लोप्पा ख्वाँउछन्। माछो, माछो भ्यागुतो!

    इस्माली

  • दुध चिया दुध चिया

    कसैको  अलिकति गाली र नमिठो  वचन सहने क्षमता नभएको मलाई उसले सिधै मुर्ख भनिदिई। परिचय नै भएको छैन सिधै इडियट भन्छ, कस्ती केटी हो? सोचेर तलदेखि माथिसम्म उसलाई हेरें। सर्ट, पाइन्ट र कोट लगाएकी ऊ निकै भद्र देखिन्थी। 

    भानुभक्त

पाठक विचार

  • विकासको नाम जपी, माछो-माछो भ्यागुता बनाए

    हेर हाम्रा नेताले, आफैंलाई भुइ-फुट्टा बनाए। बिखन्डनको बाटो रोजी, न यता न उता बनाए ।   अनेकौ वाद तन्त्र भनी सधै जनता झुक्याइरहे, विकासको नाम जपी, ...

    डा. रबिन खड्का

  • हामी मधेसीबाट कहिले नेपाली हुने?

    lsquo;ल् उठनुस तपाईहरु, आ–आफनो झोलाहरु चेकजाच गराउनुहोस्’, यसरी जोडले आएको एक्कासी आवाजले म झस्केर उठेँ। उठेर देख्दा भर्खर हेटौडा, मकवानप...

    सुशीलकुमार साह

लोकप्रिय

सिफारिस

सूचनापाटी

छापाबाट