सिंहदरबार भत्काउनुपर्ने चार कारण: प्रतिवेदन

skoda
  • Get News Alerts

united
अब आफैं अध्ययन गर्छौं: विभाग
tata

सहरी विकास मन्त्रालयले गरेको दोस्रो अध्ययनले पनि भूकम्पले क्षतिग्रसत सिंहदरबारको मुल भवन भत्काउनुपर्ने निष्कर्ष निकालेको छ ।

मन्त्रालयको केन्द्रीय आयोजना कार्यान्वयन इकाइले परामर्शदाता नियुक्त गरेर सिंहदरबारको अध्ययन गरेको थियो। आयोजन प्रमुख शिवहरि शर्माले अध्ययनमा सिंहदरबार रेट्रोफिटिङ गर्न नमिल्ने गरि क्षतिग्रस्त हुन पुगेकाले भत्काएर नयाँ भवन बनाउनुपर्ने निष्कर्ष निकालेको बताए। 

हामीले दुई चोटी गरेको अध्ययनले यसलाई भत्काउनुपर्छ भन्ने रिर्पोट दिएको छ’, शर्माले भने, ‘त्यो अध्ययनको रिर्पोट हो, हामीले यही गर्नुपर्छ भनेर निर्णय गरेका होइनौं।’

इकाइले सिंहदरबार पुनर्निमाणको अध्ययन गर्न डिजीकोन कम्पनीलाई परामर्शदाता नियुक्त गरेको थियो। सो कम्पनीले चार महिना अध्ययन गरेर सिंहदरबारलगायत बबरमहल, केशरमहल, केन्द्रीय बाल कल्याण समिति रहेको भवनको अध्ययन गरेर प्रतिवेदन दिएको छ।

शर्माका अनुसार कम्पनीको अध्ययनमा मूख्य चार कारणले सिंहदरबार भत्काउनुपर्ने उल्लेख छ।

भूकम्पबाट क्षति भएका घरलाई पाँच भागमा बर्गिकरण गरिन्छ। ग्रेड ५ मा पूर्ण क्षति भएका,  ग्रेड ४ मा संरचनागत क्षति भएका तर नढलेका, ग्रेड ३ र २ मा  रेट्रोफिट र मर्मत गर्न सकिने  र ग्रेड १ मा सामान्य क्षति भएका घर/भवन पर्छन्। अध्ययनले सिंहदरबारको क्षतिलाई ‘ग्रेड-४ को क्षति’ मा बर्गिकरण गरेको छ। ग्रेड ५ र ४ मा परेका संरचना भत्काउनुपर्छ।    

चन्द्र शमशेरले २ करोडमा सरकारलाई बेचेको सिंहदरबार

दोस्रो कारण, डेढ वर्ष यता माथिबाट पानी चुहिएको सिंहदरबारको मटान कमजोर बनाएको छ। अहिले सिंहदरबारलाई प्लाष्टिकले छोपिएको छ, तर पानी त्यसभित्र छिरिहाल्छ। पानीले भिजेको भित्ता पुरै भत्काउनुपर्छ, त्यसलाई ‘रेट्रोफिट’ गरेर मात्र हुन्न। 

तेस्रो कारण, रेट्रोफिट गरे पनि यसको ‘आर्किटेक्ट' जोगाउन सकिन्न। अर्थात यो अहिले जस्तो देखिन्छ, त्यस्तो कायम राख्न सकिन्न। यसलाई बाहिरबाट ज्याकेट लगाईदिनुपर्छ।

, चौथो कारण, रेट्रोफिट गरे पनि यो रूग्ण अवस्थामा पुगिसकेको भवन पहिलाको जस्तो बलियो हुँदैन।

असुरक्षित पनि हुने मौलिकता पनि जोगाउन नसकिने भए बरू त्यस्तै खालको नयाँ भवन बनाउनुपर्छ भन्ने रिपोर्टमा छ’, शर्माले भने, ‘हामीले सरकारी प्रक्रिया पुरा गरेर यो प्रतिवेदन बुझाएका हौं, यसै गर्नुपर्छ भनेका होइनौं फेरि अध्ययन गर्नुपर्छ भने गर्दा हुन्छ, यो रिर्पोट नै अन्तिम होइन।’

पुरातत्व विभागले भने दुई पटकको अध्ययनमा सिंहदरबार भत्काउनुपर्ने मन्त्रालयको प्रतिवेदनमा नियतनै खोटो रहेको भन्दै आफैंले सिंहदरबारको अध्ययन गर्ने भएको छ। 

विभागका महानिर्देशक भेषनारायण दाहालले मन्त्रालयले भत्काउने नियत राखेर अध्ययन गरी प्रतिवेदन तयार गरेको आरोप लगाए। ‘उहाँहरुले जे निष्कर्ष निकाल्नुभएको छ, त्यसमा सहमत हुन नसकिने र फेरि अध्ययन गर्नुपर्ने विज्ञहरुले बताएका छन्’, दाहालले भने, ‘हाम्रा पुरातात्विक सम्पदा जोगाउनुपर्छ भन्ने नसोची भत्काउने नियतले गरेको अध्ययन प्रतिवेदनमा हामी सही थाप्न सक्दैनौं।’

उनले सिंहदरबारलाई भत्काउनुको साटो रेट्रोफिटिङ गर्न संयुक्त राष्ट्र संघको शैक्षिक वैज्ञानिक तथा सांस्कृतिक संगठन (युनेस्को) चासो देखाएको बताए। ‘उहाँहरुले विदेशी विज्ञ चाहिएमा सहयोग गर्न तयार छौं भन्नुभएको छ’, दाहालले भने, ‘अब विभागले नै आर्थिक स्रोत जुटाएर सिंहदरबारको अध्ययन गर्ने सल्लाह भइरहेको छ।’

शर्माले आफूहरुले नेपाली इन्जिनियरबाट मात्र अध्ययन गराएकाले विदेशी विज्ञले नयाँ तरिकाबाट अध्ययन गरी अझै पनि रेट्रोफिट गर्न सकिने सुझाउन दिनसक्ने ठाउँ रहेको रहेको बताए। ‘सरकारले आह्वान गरेको टेन्डरमा छानिएको कम्पनी र त्यसका इन्जिनियरलेभन्दा विदेशी विज्ञले नयाँ उपाय निकाल्न सक्छन्,’ शर्माले भने, ‘त्यसो हो भने  विज्ञ झिकाएर अध्ययन गर्दा हुन्छ। मन्त्रालयले हाम्रै रिपोर्ट लागू गर्नुपर्छ भनेको छैन।’

२०६८ सालमै शहरी निर्माण तथा भवन विभागले सिंहदरबारलाई रेट्रोफिट गर्ने योजन अघि सारेको थियो तर रक्षा मन्त्रालय त्यहाँबाट नसरेपछि रेट्रोफिटिङ रोकियो। २०७२ सालको भूकम्पले सिंहदरबार बस्न नमिल्ने भयो। 

२०६८ साालमै बाहिर सडकमा ट्रक गुड्दा समेत त्यो भवन हल्लिन्थ्यो, उतिबेला रेट्रोफिट गर्न पाएको भए बरु त्यसलाई जोगाउन सकिन्थ्यो,’ शर्माले भने।

भूकम्प गएको दुई वर्ष बित्न लाग्दा पनि नेपाल सरकारको  मुख्य सचिवालय  'रेट्रोफिट' गर्ने कि नयाँ बनाउने अझै निर्णय नहुँदा राणाकालिन भवन दिनदिनै जिर्ण बनिरहेको छ।

Hundai
fasino
sagoon

प्रतिकृया दिनुहोस

बिज्ञापन

थप समाचार

  • म कुनै म्यानपावरमा संलग्न छैनः शर्मिला पराजुली

    म कुनै म्यानपावरमा संलग्न छैनः शर्मिला पराजुली

    उनले आफूलाई मलेसियाबाट डिपोर्ट गरिएको भनेर समेत समाचार आएकोमा खेद व्यक्त गरिन्। पराजुलीले भनिन्,‘मेरो पासपोर्ट हेर्न सक्नुहुन्छ, यो गलत कुरा हो, हुन त मिडियाका साथीहरुले मसँग आएर केही सोधिदिए हुन्थ्यो भन्ने लागेको थियो, तर आउनुभएन्, म उहाँहरुलाई पनि दोष दिन चाहन्न, म सधँै आफ्नो बारे मिडियालाई बताउन चाहन्छु।’

  • प्रधानमन्त्रीले संविधान संशोधन प्रस्ताव फिर्ता लिनुपर्छः नेता नेपाल

    प्रधानमन्त्रीले संविधान संशोधन प्रस्ताव फिर्ता लिनुपर्छः नेता नेपाल

    नेकपा एमालेका वरिष्ठ नेता तथा पूर्व प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालले संसद्मा दर्ता भएको संविधान संशोधन प्रस्ताव फिर्ता लिनुपर्ने बताएका छन्। जिल्लाको मुडिकुवा गाविसमा आज आयोजित बृहद् जनसभालाई सम्बोधन गर्दै नेता नेपालले संविधान संशोधन प्रस्ताव नेपालीको हितमा नभएको बताए। प्रधानमन्त्रीले उक्त प्रस्ताव तत्काल फिर्ता लिँदा वा त्यत्तिकै थन्क्याउँदा उत्तम हुने उनको भनाइ थियो ।

  • निर्धारित समयमा निर्वाचन हुन्छ- नेता खनाल

    प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’का प्रमुख राजनीतिक सल्लाहकार चक्रपाणि खनालले निर्धारित समयमा निर्वाचन हुनेमा आशङ्का नगर्न आग्रह गरेका छन्।  रिपोर्टर्स क्लबले आज आयोजना गरेको साक्षात्कारमा खनालले मुलुक निर्वाचनतर्फ अगाडी बढेकाले निर्वाचन गर्नबाट कसैले पनि रोक्न नसक्ने बताए। स्थानीय तहको निर्वाचन भएपछि अरु निकायको पनि निर्वाचन हुने उहाँले विश्वास व्यक्त गरे।

  • सांसद सम्मेलन सुरु

    परराष्ट्रमन्त्री डा प्रकाशशरण महतले नेपालमा व्याप्त जातीय भेदभाव तथा छुवाछूत समस्या जतिसक्दो चाँडो अन्त्य गर्न सरकार प्रतिबद्ध रहेको बताएका छन्। एसियन दलित अधिकार मञ्चद्वारा आज यहाँ आयोजित ‘दक्षिण एसियाका दलित तथा गैरदलित सांसद सम्मेलन’ को उद्घाटन गर्दै मन्त्री महतले दलित समुदायले भोगिरहेको छुवाछूतको समस्या उनीहरूको मात्र समस्या नभएर समग्र नेपालको समस्या भएको र त्यसको अन्त्य गर्नेतर्फ सरकार लागिपरेको बताए। 

  • ग्रामीण क्षेत्रका बालबालिकामा शिक्षाको पहुँच बढाउन राष्ट्रपतिको जोड

    राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले मङ्गलोदय माध्यामिक विद्यालयको स्वर्ण जयन्तीका अवसरमा विद्यालयद्वारा आज आयोजित विशेष समारोहमा स्वर्णसरस्वती स्तम्भ तथा नवनिर्मित भवनको उद्घाटन गरिन्। काठमाडौंको प्रमुख प्रवेशद्वार हाल चन्द्रगिरी नगरपालिका– ५ थानकोटमा रहेको सो विद्यालयले विसं २०२३ देखि मावि तहको अध्ययन अध्यापनको सुरुवात् गरेको थियो । गतवर्षको विनाशकारी भूकम्पले विद्यालयको भवनमा क्षति पुर्‍याएपछि करिब तीन करोडको लागतमा भवन निर्माण गरिएको हो ।

Hundai

लोकप्रिय

vianet

सूचनापाटी