नवयुगको प्रचण्ड सामन्तवाद!

skoda
  • Get News Alerts

इतिहासको कुनै कालखण्डमा राजामहाराजा विदेश भ्रमणमा जाँदा र फर्किदा सार्वजनिक विदा दिने प्रचलन रहेको थियो । यो प्रवृति राजाप्रतिको जनता र सरकारको सम्मानको रुपमा लिइन्थ्यो। तर क्रान्तिकारी विचारधारा बोक्नेहरुले त्यो सार्वजनिक विदाको विरोध गरेको पाइन्छ।

नेपालमा सामन्तवादको अवशेषको रुपमा लिइएको १०४ वर्षिय राणा शासन, ३० वर्षको पञ्चायत र २४० वर्षिय राजतन्त्र शाही शासनको अन्त्य गरी दुनियाँ कै क्रान्तिकारी मानिने जनताबाट निर्वाचित संविधान सभाबाट संविधान बनाइयो। सर्वभौमसत्ता सम्पन्न नेपाली संघियता, लोकतान्त्रिक गणतन्त्र, समावेशी, समानुपातिक प्रतिनिधित्व संसदीय व्यवस्था सहितको संविधान निर्माण भयो। भौतिक रुपमा सामन्तवादी राजतन्त्रको दाहसंस्कार गरियो। जनताबाट निर्वाचित भएर जनप्रतिनिधी शासन सत्ता चलाइरहेका छन्।

मानसिकता सामन्तवादी र राष्ट्रघाती तर भौतिक रुपमा सर्वभौमसत्ता सम्पन्न, स्वाभिमानी र गणतन्त्रवादी ठान्ने नेपाल सरकारल भारतका राष्ट्रपति प्रणव मुखर्जी नेपाल भ्रमण आउने दिन सरकारले सार्वजनिक विदा दिने निर्णय गरेको छ। मन्त्रिपरिषदको २०७३ साल कात्तिक ११ गतेको बैठकले चीन र भारतका राष्ट्रपति नेपाल भ्रमणमा आउने दिन सार्वजनिक विदा दिने निर्णय गरेको छ। मन्त्रिपरिषदले भारतका राष्ट्रपति मुखर्जी काठमाडौं उत्रिदाँ स्वागतका लागि सार्वजनिक विदा दिने निर्णय गरेको हो।

यही निर्णयबाट प्रष्ट हुन्छ, भौतिक रुपमा सामन्तवादको अवशेष राजतन्त्रको अन्त्य भएको रहेछ तर मानसिक रुपमा त्यो सामन्तवादी प्रवृति कथित आफूलाई आफै दुनियाँकै सबैभन्दा बढी क्रान्तिकारी ठान्ने प्रचण्ड सामन्तहरुमा जिवितै रहेछ। राजतन्त्र कालमा पहिला राजा जाँदा र आउँदा विदा हुन्थ्यो। आफ्नो राजा फालियो। यहाँ अब छिमेकी देशको राष्ट्रपतिलाई राजा मान्न खोजिएको छ। राजामहाराजको सामन्तवादी प्रवृत्ति कहीँ कतै पनि राष्ट्रियताको सवालमा गलत नभएपनि वर्तमान कथित प्रचण्ड सामन्तवादीहरुले लाद्न खोजेको सामन्तवाद राष्ट्रियताको सवालमा भयावह छ। नेपाल र नेपाली जनताको स्वाभिमान गिराउने खालको छ। राष्ट्रिय स्वाभिमान, स्वाधिनता र सर्वभौम सत्ताप्रतिको यो भन्दा ठूलो अपमान के होलारु सामाजिक सञ्जालदेखि सडकसम्म जनताको आक्रोस देखिएको छ।

सधैँ सार्वजनिक विदा दिँदा खुसी हुने विद्यार्थी दुखित छन्। विद्यालय जीवनदेखि कलेज जीवनसम्म विदा दिँदा दुःख लागेको यो पहिलो पल्ट हो। यो विषय नेपाली स्वाभिमानसँग जोडिएको छ। जनताको शान्तिपूर्ण आन्दोलनको भावलाई बुझ्दै राजामहाराजाहरुले पद त्याग गरेका उदाहरण छन्। नेपालको सन्दर्भमा २४० वर्ष राजतन्त्र शान्तिपूर्ण जनआन्दोलनले हटायो। तर नेपालमा गणतन्त्रको स्थापनापछि जनताको आक्रोशका बाबजुद् पनि किन नेपाल सरकार जनताको स्वाभिमान गिराउने निर्णयहरु गरिरहेको छरु किन जनतालाई दुःख दिने निर्णयहरु भइरहेका छन्रु गणतन्त्रमा पनि जनताको कुरा नसुन्ने नेपाल सरकार कहाँबाट सञ्चालित भइरहेको छरु किन भारत र चीनका सामु नेपालका शासक झुकिरहेका छन्।

यी तमाम गम्भीर प्रश्न सबै नेपालीले केलाउन जरुरी छ। हजारौं नेपाली जनतालाई कथित जनयुद्धको नाममा नेपालीलाई दुःख दिने नियतीले आतङ्कवाद र भारतको सहारामा शासन सत्तासम्म प्रचण्ड पुगेको कुरा अब लुकाइराख्नु परेन।

अहिले सर्वाधिक चर्चाको विषय लोकमान प्रकरण पनि छ। अख्तियार प्रमुखमा लोकमानसिंह कार्कीलाई जम्माउने पनि यही प्रचण्ड हुन। प्रचण्डकै कोटाबाट लोकमान अख्तियारमा सिफारिस भएका हुन्। जब लोकमान प्रचण्डलाई काम नलाग्ने भए अनि आफ्नै पार्टीका संसदमार्फत् महाअभियोग दर्ता गराए।

आज लोकमान र सार्वजनिक विदाको विषयमा जनताको आक्रोश छ। नेपालीहरु लोकमान र सार्वजनिक विदा दुईटैको विरोधमा छन्। लोकमान सामन्तवादको अवशेष हुन् लोकमानले कानुनी राज्यको खिल्ली उठाएका हुन र सर्वोच्च अदालतको अपमान गरेका हुन्। लोकमानलाई महाअभियोग मार्फत हटाउनु पर्छ, सबैले भनिरहेका छन्। तर लोकमानलाई अख्तियार प्रमुखमा प्रस्ताव गर्नेहरुलाई के गर्नु पर्छ खैं नेपाली बोलेकोरु त्यसैगरी सार्वजनिक विदा दिने निर्णय लोकमान प्रकरणभन्दा बढी राष्ट्रघाति र सामन्तवादी निर्णय हो। तसर्थ नेपाल बचाउन र स्वाभिमानी नेपाली बन्न यी दुईटै कुराको प्रस्ताव प्रचण्ड सामन्तवादको अन्त्य गर्न जरुरी छ।

प्रतिकृया दिनुहोस

बिज्ञापन

mahindra

विचार

Hundai

किनमेल

vianet

ग्लोबल

कला

अंग्रेजी संस्करणबाट

ब्लग

  • के हामीलाई हयाण्डसम केटा हेर्न मन लाग्दैन? के हामीलाई हयाण्डसम केटा हेर्न मन लाग्दैन?

    केटा मानिसको डिम्पलको वर्णन किन कसैले गर्न सकेनन्? केटाको गालामा भएको कोठीले म भुतुक्क भएँ भन्ने चर्चा किन कोही नारीवादी साहित्यकारले समते गरेनन्? मलाई थाहा छ यी तमाम मेरा प्रश्नहरुको उत्तर हामी सबैसँग छ। र त्यो उत्तर हो –केटा मानिस हेर्ने पात्र हो र हामी स्त्री जाति हेरिने पात्रका रुपमा समाजमा स्थापित छौं। हेर्ने पात्रले आफूलाई हेर्न चाहेको दृश्य वर्णन गरिदिए पुग्छ तर हेरिने पात्र तदअनुरुप बन्नुपर्छ। हेर्ने पात्रले चाहेको के हो त्यही जस्तो बन्न अभ्यास गर्नुपर्छ, नजानेको भए सिक्नुपर्छ ।

    शितल दाहाल

  • 'म मर्दा एक दिन बिदा हुन्छ हो?' 'म मर्दा एक दिन बिदा हुन्छ हो?'

    साँच्चै, हामी मर्दा कसैलाई केही फरक परेन भने हामी त कोहीसँग रिसाउन वा दु:खी हुन पनि नपाउने रहेछौं। जीवनभरि आशैआशमा बाँच्न बानी परेका हामी मृत्युबाट पनि आस गर्दा रहेछौँ है?

    नवराज पराजुली

  • दन्त्यकथा रिटर्न्स दन्त्यकथा रिटर्न्स

    १५ पाथी मकै किन्न हिँडेको हर्कमान बाटोमा कसैसँग भेटे नबोली हिँड्न सक्दैन। बगरको बाटो एक्लै काट्न दिक्क लागिरहेको बेला एकजना मान्छे आइपुग्छ। तर ऊ मरिकाटे बोल्ने हैन। भाइ, दाइ र हाकिमको सम्बोधनले बोलाउँदा पनि ऊ नबोलेपछि अन्ततः हर्कमान त्यो मान्छेलाई गुरू थाप्न तयार हुन्छ। तर गुरू एकचोटी बोलेको एक रुपियाँ लिने सर्तमा मात्रै बोल्न तयार हुन्छ।

    सौरभ कार्की

साहित्यपाटी

  • बैंस बैंस

    चिठी च्यात्छन्। मेरो आफ्नै मुटु च्यातेजसरी दुख्न थाल्छ। चिठी च्यातेपछि राजा घोडा र रेडियो छाडी टाप कस्छन्। त्यसपछि बजिरहेको बाउसा’बको रेडियो पनि बन्द हुन्छ। घोडा मन्टो हल्लाउँदै हेरिरहन्छ- घरी मलाई, घरी नरेशजंग राजा गएतिर त घरी भेरी पारितिर। ‘राजा! किन च्यात्सियो? लालीको चिठी’ भनेर छाडेथे हल्काराले,’ यति भनेर चिठीका टुक्रा उठाउन थाल्छु। बाउसा’ब ओझेल पर्छन्। तैपनि प्रश्नले बाटो छेक्छ, ‘अब लालीको बैंस?’ चिठीका टुक्रा हातमा उठाएर अमूल्य उपहारझैं हेर्न थाल्छु, ‘आँखा देख्ने भए आफैंले सन्चोबेसन्चो सोध्थे हुँला छोरीले पठाएका अक्षरसित।’ जहाँ भए पनि, जे गरे नि लालीले ‘ठीक’ गरेजस्तो ‘अनौठो’ अनुभूत गरी बोलाइरहेछु- लाली!

    नवीन विभास

  • वृद्धाश्रमको एउटा कथा वृद्धाश्रमको एउटा कथा

    म मेरो जीवनभरिको सपना
    उपहार दिन चाहन्छु तिमीलाई!
    म आज तिमीलाई सुनाउन चाहन्छु यो कथा!
    तिम्रो देश यतिखेर बृद्धाश्रम बनिरहेको छ!
    तिम्रो देशका हरेक घरहरु
    रोइरहेका बृद्धाश्रम बनिरहेका छन् आज!
    तर म तिमीलाई
    मेरो समयको अर्कै कथा सुनाउन चाहन्छु!

    विप्लव ढकाल

  • लुरी केटी लुरी केटी

    काकीले कथा सुनाउँदा ती हजारौँ सेता परीहरुमा ऊ आफूलाई पनि कतै उभ्याउँथी। परीहरुसँगै आकाशबाट सेता हाँसमा चढेर धरतीमा ओर्लन्थी। सेतो फ्रक लगाएर, जादुको छडी बोकेर खिसिक्क हाँस्थी। सँगसँगै काकी पनि हुन्थिन्। आन्टी पनि उस्तै राम्री थिइन्। सेता लुगा लगाउँदा ठयाक्कै परीजस्तै देखिन्थिन्। बेला–बेला काकीले सेता कोट लगाएर सेतो घोडा चढी परीलाई लिन राजकुमार आएको कथा सुनाउँथिन्। यस्तो सुन्दा लुरीलाई बिछट्टै लाज लाग्थ्यो।

    विनिता बराल

पाठक विचार

  • प्रधानमन्त्रीज्यू, चुरेभूमिलाई मरुभूमि नबनाईयोस्!

    म कसरी भनूँ मेरो देश चक्रै चक्रको कुचक्रमा फँसेको छ भनेर, म कसरी भनूँ मेरो देश केही मुठ्ठीभर मान्छेहरुको र दलदासहरुको चंगुलमा फँसेको छ भनेर, म कसरी भनूँ स्वार्थको राजनीतिको रापमा देश भत्भति पाकिरहेको छ भनेर ! कसरी भनूँ यहाँ राज्यका अंग अंगमा दलका दासहरुले योग्यता हैन चाकरीको भरमा नोकरी पाउँछन् भनेर ! त्यसैले जब जब अमेरिकीहरुले 'ह्वाई आर यु हियर' भन्छन् तब तब म त्यही नोष्टाल्जियामा हराउँछु । अनि आफैले उठाएको सवाललाई बिषयान्तर गर्छु ।

    - सरगम भट्टराई

  • ठूला सञ्चारमाध्यमको मनोमानी, सरकारको लाचारीपन

     सञ्चारमाध्यमहरुले कहिले समाचारमा त कहिले बिज्ञापनमा पटक पटक यस्ता गल्ती दाहो¥याइरहन्छन् । जसका कारण लोकतान्त्रिक पद्दतिमा पुगेका नेपालीहरुको सही सुचना पाउने अधिकारमा असहजता पैदा भएको छ। यो सुचनजाकै हकमा पहिलो कुरा सञ्चारमाध्यमले स्रोत बिना प्रकाशन/प्रसारण गर्नु नै गल्ती हो। दोस्रो नेपालमा प्रयोग हुने नाङ्गा साबुनको गुणस्तरबारे बिज्ञापन प्रस्ताव आइसकेपछि ती उत्पादनको गुणस्तरबारे छलफल परामर्श तथा सम्बन्धित पक्षको ध्यान आकर्षण गराउनुपथ्र्यो जुन कुरा आम सञ्चारको दायित्वभित्र पथ्र्यो।

    मनीषा अवस्थी

लोकप्रिय

सिफारिस

सूचनापाटी

छापाबाट