दरबारले जनआन्दोलन दबाउन भारतको ग्रिन सिग्नल खोजेको थियो

  • Get News Alerts

जनआन्दोलन– २ चर्कंदै गएपछि यसलाई दबाउन दरबारले सेना परिचालनका लागि भारतको ग्रिन सिग्नल खोजेको थियो । भारतले दरबारको यो प्रस्ताव ठाडै अस्वीकार गरेको थियो ।

२०६३ वैशाख ९ गते आन्दोलनकारीहरुले राजाको अघिल्लो दिनको घोषणा अस्वीकार गर्दै दरबारतिर निशाना साँधेपछि आन्दोलन दबाउन सेना परिचालन गर्ने निर्णय गरी दरबारले भारतको सहमति खोजेको थियो ।

वैशाख ९ गते साँझ तत्कालीन प्रधानसेनापति प्यारजंग थापा र परराष्ट्रमन्त्री रमेशनाथ पाण्डेले भारतीय राजदूत शिवशंकर मुखर्जीलाई टेलिफोन गरी दरबारको मनसाय बताएका थिए । स्रोतका अनुसार थापा र पाण्डेले लगभग एकै समयमा मुखर्जी निवासको ल्यान्डलाइन र मोबाइलमा फोन गरेका थिए ।

राजदूत मुखर्जीले थापा र पाण्डेमार्फत आएको दरबारको यो प्रस्ताव सोझै अस्वीकार गरेका थिए । थापा र पाण्डेलाई मुखर्जीले दिएको जवाफ उद्धृत गर्दै स्रोत भन्छ, ‘सेना परिचालन गम्भीर गल्ती र दुर्घटना हुनेछ ।’

मुखर्जीले नयाँ दिल्लीबाट सेतोपाटीसँग फोनमा कुरा गर्दै थापा र पाण्डेसँग वैशाख ९ गते साँझ आफ्नो कुराकानी भएको पुष्टि गरे । तर, फोनमा के कुरा भएको थियो भन्ने बताउन नमिल्ने जानकारी उनले दिए ।  

जनआन्दोलन चर्कंदै गएपछि वैशाख ८ गते राजाले आन्दोलन अन्त्य गरी सात दललाई सरकारको नेतृत्व लिन आह्वान गरेका थिए जसलाई भारतलगायत अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले तत्कालै स्वागत गरेको थियो । राजाको आह्वानको विरोध गर्दै आन्दोलनकारी भोलिपल्ट वैशाख ९ गते झन ठूलो विरोधमा उत्रिएपछि सात राजनीतिक दलले आन्दोलन जारी राख्ने निर्णय गरेका थिए ।

वैशाख ९ गते कफ्र्यू अवज्ञा गर्दै रिङरोडका विभिन्न स्थानबाट सहरभित्र छिरेको प्रदर्शन दरबारतिर सोझिएपछि सेनाले दरबार जाने मुख्य चोकहरूमा बख्तरबन्द गाडीहरुसहित आन्दोलनकारीलाई रोकेको थियो ।

भारतलगायत अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको सहमतिमा आफूले चालेको वैशाख ८ को कदम आन्दोलनकारी तथा दलहरुबाट अस्वीकृत भएपछि दरबारले सेना परिचालनका लागि भारतको सहमति पाउने आशा गरेको थियो । जबकि भारत कुनै पनि हालतमा सेना परिचालन गर्नु नहुनेमा स्पष्ट थियो । भारतीय प्रधानमन्त्री मनमोहन सिंहका विशेष दूतका रुपमा कांग्रेस आइका नेता करण सिंह र विदेश सचिव श्यामशरणले वैशाख ८ गतेको कदमअघि नेपाल आएर राजा र दलहरूसँग भेटेका थिए ।

मुखर्जीले वैशाख ९ गते थापा र पाण्डेलाई फोनमै भनेका थिए, ‘सेना परिचालन दरबार र नेपालका लागि अत्यन्त नराम्रो कदम हुनेछ ।’ स्रोतका अनुसार उनले थपे, ‘यो नेपाल–भारत सम्बन्धका लागि त खराब हुनेछ नै, अन्तर्राष्ट्रिय रुपमा पनि यसले नेपाललाई ठूलो हानि पुर्याउनेछ ।’

उनले आफ्नो मुलुकको प्रतिनिधित्व गर्दै भारतका तर्फबाट यस्तो कुनै कदम नचाल्नसमेत तत्कालीन प्रधानसेनापति र परराष्ट्रमन्त्रीलाई सचेत गराएका थिए ।

वैशाख १० गते मन्त्रिपरिषद्का तत्कालीन उपाध्यक्ष तुलसी गिरीले राजदूत मुखर्जीलाई भेट्न चाहे पनि मुखर्जीले स्वीकार गरेनन् । त्यही दिन राजा ज्ञानेन्द्रले राजदूत मुखर्जीलाई राजदरबारमै डाकेर आफू दलहरुको जुनसुकै प्रस्ताव मान्न तयार रहेको जानकारी गराएका थिए । वैशाख ११ गते दलहरुको प्रस्तावबमोजिम राजाले प्रतिनिधिसभा पुनस्र्थापना गरेका थिए ।

प्रतिकृया दिनुहोस

बिज्ञापन

mahindra

विचार

Hundai

किनमेल

vianet

ग्लोबल

कला

अंग्रेजी संस्करणबाट

ब्लग

  • अब रेडलाइट एरिया खोले हुन्न? अब रेडलाइट एरिया खोले हुन्न?

    होटलमा प्रेमी–प्रेमिका होस् या श्रीमान–श्रीमती, महिला–पुरुष देख्नासाथ मिडिया साथै लगेर छापा मार्ने र थुन्ने काम सभ्य समाजका लागि पाच्य हुँदैन। राज्यले प्रहरी–प्रशासनको यस्तो प्रवृत्तिमा अंकुश लगाउनैपर्छ।

    मानवी पौडेल

  • के पर्यटकका लागि सगरमाथा नै चाहिने होर? के पर्यटकका लागि सगरमाथा नै चाहिने होर?

    साना खुद्रे पसलहरु वा रेष्टुरेण्टमा पाउरोटी खाने झोले पर्यटक मात्र लगेर पर्यटन क्षेत्र उभो लाग्छ त? आजको भोलि प्रतिफल खोज्ने क्षेत्र पर्यटन होइन। पर्यटकलाई सुविधा दिएर फाइदा लिने अवस्थामा हामी नभएका कारण अनुभव बेचेर प्रतिफल बढाउनुपर्ने अवस्था नेपाली पर्यटन उद्योगको छ। त्यसैले दिनहुँ जस्तो हुने जात्रा पर्वहरु, सय भन्दा बढी जातिहरुका धर्म, संस्कृति, संस्कारहरुलाई पर्यटनको भाषामा बेचेर लाभ लिन ढिलो गर्नु हुँदैन। विस्तृतमा

     

    सुधन सुवेदी

  • मुसहर वस्तीको साँचो कसलाई बुझाउँछौ, धुर्मुस–सुन्तली? मुसहर वस्तीको साँचो कसलाई बुझाउँछौ, धुर्मुस–सुन्तली?

    टिभी हेर्नेलाई हसाँउथे धुर्मुस–सुन्तली । हामी पनि हाँस्यौं होला । खुसी भयौं होला । काँचको पर्दामा हाँसो फुलाउने यी जोडीलाई बर्दिवासका मुसहरले टिभीमा देखेका थिए–थिएनन्? सधैं गरिबी, अभाव र पीडाले डामिएका ती मुसहरले कहाँ पाएर हेर्दा हुन् टीभी? रहर त कति हो कति हुँदो हो तर बाध्यता? बाध्यता र अभाबभन्दा ठूलो शत्रु के हुन्छ ?र, त्यही काँचका पर्दामा फुल्ने यो जोडीका रङ्गीविरङ्गी फूललाई ? मलाई लाग्छ, बर्दिवासका मुसहरले हाँस्न र खुसी हुन टीभी हेर्नु परेन। आफ्नो बस्तीमा पोतिएको खुसीको रङ् देखर हाँस्न थालेका छन्, अहिले ती।   खुसीको रङ् कस्तो हुन्छ? कठीन छ उत्तर दिन। उत्तर खोज्न बर्दिवासको मुसहर वस्ती नै जानुपर्छ । जहाँ पोतिदै छ, त्यो रङ्।

    शिव प्रकाश

साहित्यपाटी

  • नेपाली पनि नयाँ बनिसके नेपाली पनि नयाँ बनिसके

    ठूलै क्रान्तिको बिगुल फुक्छु भन्थ्यो छोरो

    आफ्नै बिहेमा नरसिंहा फुक्न सकेन

    अर्कैलाई मैले ज्याला तिरेर फुकाउनु पर्‍यो

    सिंगो नेपाल र सप्पै नेपालीको  नेतृत्व गर्छु भन्थ्यो

    मैले जुटाई दिएका दस-बीस जन्तिको नेतृत्व गर्दै दंग पर्‍यो।

    चट्याङ मास्टर

  • दुःख बिर्साउन विदेशिएकी श्रीमती दुःख बिर्साउन विदेशिएकी श्रीमती

    ऊ बेला मुनाले आफ्ना मदनको बाटो छेक्न सकेकी थिइनन्। अहिले मदन हार खाइरहेको छ।’ अन्ततः ऊ ‘केयर गिभर’ को ट्याग भिर्दै इजरायल हान्निएकी थिई।  ‘अहिलेसम्म त केही बिग्रेको छैन। यताको चिन्ता छैन। हरपल मन त्यतै डुलिरहन्छ। छोरीलाई पुरा अवधि स्तनपान गराउन सकिन। आफ्नी आमाका रसिला दुधे स्तन चुस्न आँ गरिरहेकी उसको मुखमा तितेपाती कोचिदिएँ मैले। आधारभूत बालअधिकार समेत उपभोग गर्न पाइन उसले, मेरै कारणले। डर लागिरहन्छ, मलाई भोलि के भन्ली उसले?’

    शिव अर्याल

  • इन्गेजमेन्ट इन्गेजमेन्ट

    अव त्यसपछि मैल बोल्ने केही देखिन, मस्तिष्कमा शुन्यता छायो। तै पनि अन्तिम प्रयत्न गर्दै भनेँ, ‘हेर त्यसो नभन, म त बर्वाद हुन्छु, कसैको अगाडि मुख देखाउनलायक हुन्न, म त मरे पनि हुन्छ। तिम्रो पनि भविष्य ड्यामेज हुन्छ, के सोचेर यस्तो निर्णय गर्यौ?'

    लक्ष्मण अधिकारी

पाठक विचार

  • गगन थापा र विश्वप्रकाशहरुलाई चिठ्ठी !

    क्षमा गर्नुहोला, म कांग्रेसको सदस्य भएका कारण कांग्रेसको गर्विलो इतिहास र शक्तिशाली बर्तमानको विषयमा निश्चय पनि अनभिज्ञ छैन। सँगै देशको समृद्ध भविश्यको राजमार्ग आजको विद्यमान कांग्रेसको काम गर्ने सोच र शैलीले सुनिश्चित गर्न सक्दैन भन्ने कुरामा पनि अनभिज्ञ छैन। नेतृत्वका लक्ष्यहरु सधै आफू केन्द्रित मात्र छन्। सत्ता र शक्ति जोगाउन मात्र नेतृत्वको प्राथमिकताको विषय बन्छ। नेतृत्वसँग न इमान–जमान छ, न विधि र प्रकृया छ, न सपना र कल्पनाशिलता, न समस्याहरुको समाधान गर्नसक्ने कार्यकौशलता छ। त्यसैले महोदयहरु, मेरा अघि देश फेर्नका लागि भनेर कांग्रेस फेरिन्छ कि फेरिदैन भन्ने प्रश्न खडा भएको छ।

    चन्द्र के.सी.

  • भारतीय प्रहरीको गोलीले नेपाली मारिँदा साझा बसमा आगो किन?

    नेपालमा हुने बन्द हड्तालका कार्यक्रममा धेरैजसो आगजनी र तोडफोडका कार्यक्रम सम्भवत: विप्लवले नै आयोजना गरेका बन्दमा हुने गर्छन्। त्यसमा पनि धेरै नोक्सानी मजदुर वर्गले नै खेप्नुपरेको देखिन्छ। चालकलाई ट्याक्सी भित्रै राखेर बाहिरबाट आगो लगाइएका घट्ना समेत हामीले यस्ता बन्द हड्तालमा देखिसकेका छौँ। ती घटनासम्म त मैले पनि  केही लेखिनँ। माओवादी जनयुद्धको समयमा यस्ता आगजनीका घट्ना धेरै देखिएकाले पनि स्वभाविकै ठानियो।

    कृष्णप्रसाद शर्मा

लोकप्रिय

सिफारिस

सूचनापाटी

छापाबाट