पत्रकारको दसैं

  • Get News Alerts

‘के छ पत्रकारजी! यसपालि दसैं यतै (सदरमुकाम) कि कता हो?'
कुनै कार्यालयका प्रमुख सोधे।
‘पत्रकारज्यू घरतिर कहिले?'
नेताजीको प्रश्न।
 
साँझपख सानो अँध्यारो डेरामा पुग्दा छोरा कराउँछ, ‘स्कूल विदा भो। अब घर जाने।' ‘साँच्ची घर कहिले जाने बाबा?' छोरी कमिजको बाहुला तान्छे। त्यसपछि श्रीमतीको पालो आयोः
 
‘भोलि त बजार जानु छ है। नानीबाबूलाई केही किनेको छैन। म पनि रित्तै छु। यसपटक त बहिनीलाई नि एक जोर किनिदिनु छ। पोहर उसले कति राम्रो कपडा ल्याइदिएकी। आमा (सासू) लाई झन दुई वर्ष भो केही किनिदिएको छैन। नानी (नन्द) लाई पनि किन्नु छ।'
 
पिसाबले च्यापेको थिएन सायद। ट्वाईलेट छिरेर खल्ती छामेको ९ सय ७० रुपैयाँ।
 
‘ला ए बूढो, ग्यास सकियो। दालमा सिठ्ठी नि लाको छैन।'
 
आउँदैगरेको पिसाब आफै वन्द भो उसको।
 
काम गरेको ठाउँबाट पैसो नझरेको कति भो भनेर के हिसाब गर्नु? सुरु गरेको वर्ष जति भयो, पारिश्रमिक नपाएको पनि त्यत्ति नै भयो। काठमाडाँैको अफिसमा फोन गर्‍यो भने भन्छन्ः ‘हामीले त होइन। यहाँहरूको म्यानेजमेन्ट त क्षेत्रले गर्छ। उतै कुरा गरौँ है।'
 
हेलो भनी नसक्दै ‘साथी दशैको विज्ञापन कति उठ्यो यार? केन्द्रले एक सुको हाल्दैन। त्यतैबाट म्यानेज गर भन्छ। ल है ल विज्ञापन तानौँ। अलिअलि हामीलाई पनि हेर्नुपर्छ, यस पटक त।'
 
७ वर्षदेखि हरेक वर्षको दसैँमा सुनिने वाक्य।
 
उसले न दसैँमा विज्ञापन माग्यो कतै, न त नयाँ वर्षमा। एक पटक प्रयास गर्न एउटा विकासे अ छिरेको थियोः ‘यार पत्रकारजी छलफल चलाउनु पर्‍यो। स्थानीय पत्रीकाको विज्ञापनले ध्वस्तै बनायो।' हाकिमले हात मिलाई नसक्दै भने। त्यसपछि विज्ञापनको भुतले तर्साएको पनि ४ वर्ष भयो।
केही महिनाअघि ‘ल साथी जिल्लाले तताउनु पर्‍यो। तलब खान नपाएर बिजोग भो। यसो उता (जिल्ला) बाट पेलौँ, हामी यतावाट सपोर्ट गछर्ौँ।'
आफ्नै कार्यालयको पत्रकार महासंघ शाखाबाट कसैले फोन गर्‍यो। आशाको त्यान्द्रो पनि टुट्यो, केही बर्षअघि।
 
कोठाभाडा नतिरेको आधा वर्ष भएछ। धन्न घरबेटीले २ पटक मात्र सम्झाएका छन्। दुधको पनि ४ महिनाको तिर्नु छ। रासन, छोराछोरीको स्कुल फिस, होटलको खाजा, पोहर जुत्ता किन्दाको। यताउता हिसाब गर्दा तिर्न बाँकी नै छ, करिब करिब आधा लाख।
 
छोराबुहारी अझ बोर्डिङ पढ्ने नातिनातिनी आउलान् भनेर दङ्ग छन् वा आमा पनि। भाइले दाइ आउला र मासु खाउला भनेर कुरेको माघे सक्रान्तिदेखि हो।
 
९ सय ७० गोजीमा। सबै सबै सोच्दै पसल पुग्यो, उधारो ग्यासको खोजीमा। कुनै जुगाड चलेन।
‘नाकावन्दीको असर।'
 
कोठामा आयो। होटलमा जानुको विकल्प थिएन। श्रीमती, छोराछोरी टिप्यो अनि आजको खाना होटलमा।
 
‘साहुजी चार ठाउँमा खाना है। दुई हाफ।'
बखाना लिएर आएको भाइले खाना टेबलमा नराख्दै बोल्यो, ‘सर मासु ल्याउँ?'
छोराछोरी संँगै बोले, ‘खाने खाने।' 
तुरुन्तै आयो मासु।
 
श्रीमती र छोराछोरीले मिठो मुखले मासु खाएको हेर्‍यो। आफूलाई खाना त के मासु नि नमिठो लागिरह्यो। आँखाभित्रको आँसु दबाएर आफैलाई धिक्कार्‍यो।
 
‘साहुजी कति भो?'
‘हजार ४० भो। हजार दिनु न।'
ला खल्तीमा ९ सय ७० मात्र छ। ९ सय दियो।
‘सय भोलि है।'
अँध्यारो अनुहार लगाएर साहुले स्वीकृति दियो। अब त्यो सय नआउने प्रायः निस्चित छ।
 
कोठामा आयो। टन्न पेट भरेका श्रीमती र छोराछोरी मस्तले निदाए। सिरानी भित्तामा ठडायो उसले। अनि अडेस लागेर गम्योः कसरी मनाउने दसँै?
 
‘हे भगवान, कसैले बच्चा जन्माएर सुत्का पर्न पाए नि हुन्थ्यो।'
अझ आत्माको कुनामा ‘जुठो'सम्मको सोँच्ा।
 
पोहर भन्दा ढिलै भए नि आएरै छोड्यो यसपालिको दसैँ। हर्षोल्लासको चाड। सानोमा सुनेको नयाँ कपडा, मिठो खानासंँगै रमाउने चाड।
 
कतैकतै सुनिन्थ्योः ‘हुनेलाई दसैँ नहुनेलाई दशा।'
यही दशाको बीचमा आउँछ सधैँ पत्रकारको दसँै।
 
राजधानीहुँदै जिल्लास्तरमा बसेर चौबीसै घण्टा दौडधुपमा व्यस्त पत्रकार अनि तिनको दसैँबारे सधैँ सबै मौन।
 
धेरै त थाहा छैन, धर्मेन्द्र झा, शिव गाउँले र अहिलेका महेन्द्र बिष्टले भोट माग्दै गर्दा खोकेका आश्वासनका मिठाभित्रका नमिठा वाक्य अहिले पनि धेरैको कानमा गुञ्जिरहेको छ।
 
सबैलाई सबै थाहा छ। भोग्ने त भोग्ने नै भो। भोगाउनेहरुको मनमा ‘हरि जागे पो' केही हुन्थ्यो। पत्रकार हकहितका लागि खुलेको एकमात्र छाता संगठन नै निर्धाे र स्वार्थी बनेपछि पार्टी निकट संगठनलाई झन के चासो।
 
पछिल्लो समयमा सबै भन्दा बढी विकास भएको भनिएको संचार। सबैभन्दा बढी सामन्त्ाी र नियमनहीन छ भन्दा केको अन्याय?

प्रतिकृया दिनुहोस

बिज्ञापन

mahindra

विचार

hundai

किनमेल

vianet

ग्लोबल

कला

अंग्रेजी संस्करणबाट

ब्लग

  • सिजेएमसी यात्राको चुनौतीपूर्ण १६ वर्ष सिजेएमसी यात्राको चुनौतीपूर्ण १६ वर्ष

    नेपालमै पहिलो पटक पत्रकारिता तथा आमसञ्चार विषयमा स्नातकोत्तर तह सञ्चालन गरी विद्यमान् पत्रकारिता शिक्षामा आमुल परिवर्तन गर्ने उद्धेश्यल २०५७ सालमा कलेज अफ जर्नालिजम् एण्ड मास कम्युनिकेसन (सिजेएमसी) स्थापना भएको हो। त्रिभुवन विश्वविद्यालयले २२ वर्षदेखि पत्रकारिता विषयमा स्नातक तह सञ्चालन गरिरहेको तर स्नातकोत्तर तह सुरु गर्न नसकेको अवस्थामा सिजेएमसीले काठमाडौंको धापासीबाट तीन कोठा भाडामा लिएर सुरु गर्नु आफैंमा चुनौतीपूर्ण थियो। २०५८ साल पुष २७ गते वरिष्ठ पत्रकार भारतदत्त कोइराला, प्राध्यापक र सिजेएमसीका विद्यार्थीबाट सामूहिकरूपमा कलेजको उद्धघाटन भएको थियो।

    डा. मञ्जुश्री मिश्र

  • कार्यसम्पादन ठूलो कि जागिर? कार्यसम्पादन ठूलो कि जागिर?

    ओली सरकार छँदै ज्ञवाली नेतृत्वको प्राधिकरणले कर्मचारी तान्न, धान्न र काम लगाउन नसक्ने पुष्टि भइसकेको थियो। कुनै पनि सार्वजनिक पदमा नियुक्ति गर्दा पार्टीप्रतिको वफादारीलाई केन्द्रमा राख्ने नगरेको भए ओलीले पहिले त ज्ञवालीभन्दा धेरै योग्य मानिसलाई प्राधिकरणमा ल्याउने थिए। भुलवश त्यस्तो मानिस नियुक्त भएको भए कार्य सम्पादन हेरेपछि फेरेर अर्को मानिस राख्ने थिए। 

    जीवन क्षत्री

  • माघीलाई मिलनको पर्व बनाउने कि फुटको? माघीलाई मिलनको पर्व बनाउने कि फुटको?

    माघीको मौकामा मालिकहरू गाउँमा गएर गरिब, सोझा अभिभावकलाई ललाईफकाई विभिन्न प्रलोभनमा पारेर, वर्षको सिर्फ एकजोर कपडा दिएर वा एकदम न्यूनतम पैसा दिएर ५ देखि २० वर्ष सम्मका छोरीलाई आफ्नो घरायसी काम गर्नका लागि कमलरीको रूपमा लैजाने चलन थियो। कमलरीको नाउँमा हजारौं थारू चेलीवेटीहरूको विभिन्न तवरले शोषण हँुदै आएको छ। उनीहरू श्रम शोषण, यौन शोषणमा परी मानसिक पीडा भोग्दै विक्षिप्त अवस्थामा मालिकको घरमा नारकीय जीवन जिउन विवश छन्। कुनै न कुनै बहाना पारेर चेलीवटीलाई अझैसम्म कमलरी बनाउने काम हुँदै आएको छ। यसलाई रोक्न समाजका हरेक सचेत नागरिक लाग्नु जरुरी छ। साथै राज्य पक्षबाट यी सामाजिक विकृतिपूर्ण कुप्रथालाई हटाउनका लागि ठोस कार्यक्रम अगाडि ल्याउनु पर्दछ। तर उनीहरुले अझैसम्म कमलरी परिचय पत्र समेत पाएका छैनन्।

    शत्रुघन चौधरी

साहित्यपाटी

  • खाम भित्रको माया खाम भित्रको माया

    मैले भनें– म थाकेकी थिएँ, यसो पल्टेको भुसुक्कै निदाएछु । ‘तिमी बद्लियौ।’ ‘मेल्वर्नको मौसम जस्तै भयौ भन्न खोजेको कल्याण?’ ‘तिमी नजिस्क त मसँग।’ ‘हुन्छ, त्यसो भए अर्कोसँग जिस्किन्छु नि त।’

    निरु त्रिपाठी

  • कसको सिन्दूर? कसको सिन्दूर?

    गएको वैशाखमा गिरानचौरतिर बिहे भएको रहेछ मस्यौरीको। रामदाइ घर फर्किएको खबर सुनेर मामाघर राउतगाउँ जाने बहाना बनाएर आएकी रहिछन् यता।  हुनु–हुनामी भइसक्यो। रिसाएर अथवा रोएर अब केही हुनेवाला थिएन। 'के गछ्र्यौ त अब?' रामदाइले सोधे।  'तिमी जे भन्छौ, त्यही गर्छु... !' उनले आँसु पुछ्दै भनिन्। 'जान्छ्यौ त मसँग?' रामदाइले खिरिल्याएर सोधे। मस्यौरीले मुन्टो हल्लाइदिइन्।

    प्रोल्लास सिन्धुलीय

  • जुग्री जुलुस जुग्री जुलुस

    तराईमा औलो उन्मूलन भयो। पहाडबाट मान्छे ओइरिए। त्यसबेला दाङका फाँटमा धान झुलेका थिए। पहेलपुर तोरी फुलेका थिए। र, तिनकै रङमा भूमिपुत्र थारूका अबोध मन खुलेका थिए। पहेलपुर तोरीको फूलसित बाजी लाग्दै जुग्री–जग्गु प्रेमको कोपिला लागेको थियो। दाङ झरेका शासक खलकका अाँखा पहेलपुर फाँटमा परे। थारू र अक्षर, थारू र राज्यसत्ताबीच गोरु बेचेको साइनो पनि थिएन। त्यसैले ‘शासक खलक’लाई ती फाँट कब्जा गर्न कुनै आइतबार कुर्न परेन।सिङ्गो पञ्चायत नै तिनका भएपछि छिनभरमै सारा फाँट आफ्नो बनाए। हेर्दाहेर्दै पहाडबाट झरेका शासक खलक जति जिम्दार भए भने थारू भूमिहीन।

    नवीन विभास

पाठक विचार

  • विकासको नाम जपी, माछो-माछो भ्यागुता बनाए

    हेर हाम्रा नेताले, आफैंलाई भुइ-फुट्टा बनाए। बिखन्डनको बाटो रोजी, न यता न उता बनाए ।   अनेकौ वाद तन्त्र भनी सधै जनता झुक्याइरहे, विकासको नाम जपी, ...

    डा. रबिन खड्का

  • हामी मधेसीबाट कहिले नेपाली हुने?

    lsquo;ल् उठनुस तपाईहरु, आ–आफनो झोलाहरु चेकजाच गराउनुहोस्’, यसरी जोडले आएको एक्कासी आवाजले म झस्केर उठेँ। उठेर देख्दा भर्खर हेटौडा, मकवानप...

    सुशीलकुमार साह

लोकप्रिय

सिफारिस

सूचनापाटी

छापाबाट