गाउँमा कसैले पिङ हाल्यो कि!

  • Get News Alerts

जीवनका थुप्रै कुइनेटाहरु पारभए, बाल्यावस्थाका कयौं पल र क्षणहरु अब कहिल्यै फर्केर आउँदैनन् । त्यसताका सायद १३–१४ वर्षको हुँदोहुँ, बाघझैं हानिँदै पिङ बनाउने उद्धेश्यका साथ गाउँको उत्तर–पूर्वस्थित चौतारा नामक ठाउँमा हाजिर भएँ । जहाँबाट माछापुच्छ्रे अन्नपुर्ण हिमालको रेन्ज, फेवाताल र पोखराका मनोरम दृश्यहरु छर्लङ्ग देखिन्छन् ।  दशैंको छुट्टि तिहारसम्मका लागि भइसकेकाले स्कुल जाँदाआउँदा साथीभाईहरुसँग पिङ हाल्ने योजना बनिसकेको थियो । प्रायःसप्तमीको बेलुकासम्ममा पिङ बनाइसक्ने गरिन्थ्यो, त्यसैले षष्ठीको त्यसदिन दैनिकै गर्नुपर्ने काम वस्तुभाउ चराउने, कसैले घाँस काट्ने काम सकेर २–३ बजे दिउँसो सबै साथीहरु चौतारामा हाजिर भयौं ।

हतार–हतार गर्दै तक्थाबाट भुटेका मकै र भट्टमास कट्टुको खल्तिमा च्यापी बेगवानले चौतारातिर हानिन्छु– पिङ हाल्ने उत्साहले । ठुलो नाति हजुरआमाले ज्यादै माया गनुहुन्थ्यो । विस्तारै हिड् । आजभन्दा झण्डै ३० वर्षअघिको एक दशैं चाडको मेरो बल्यकालको अनुभूति हो ।  जीवन संघर्षहरुमा गाउँबाहिर भौंतारिँदै समयकाल व्यतित् गरेपनि वर्षदिनमा गाउँ जाने रहरमा कमी कहिल्यै आएन । बाल्यावस्थाको दशैं र गाउँको सम्झनाहरुको छाप गहिरो गरी मन–मुटुमा गढ्ने रहेछन् । ती क्षणहरुको मुल्य जति उमेर ढल्कदै जान्छ त्यति नै बढेर आउने रहेछन् । यस पंत्तिकारलाई त्यो बेलाको दशैंको लिंगे पिङसँग पहेँलो बालीबीचको द्धन्द्धको कथा अहिल्यै ताजा गरी मानसपटलमा सल्बलाइरहेको छ ।

गाउँको तथाकथित मुखियाको नाति, साथीहरुले मलाई पिङ हाल्ने नेतृत्व दिए । समयकै प्रभाव होला, त्यसताका छोइछिटो, दलित, महिला, विपन्न वर्गकाहरुले जुनसुकै सामाजिक, आर्थिक र सांस्कृतिक अवसर हम्मेसी पाउँदैनथे । बालीनालीमा प्राकृतिक विपत् नलागे पनि वर्षभरि खानपुग्ने परिवार कमै थिए गाउँमा । सायद वर्गीय चरित्रको त्यो बेलाको समाजमा सम्झन्छु, मुखियाको नाति भएकाले सरसामानः बाँस, निगालो, बाब्बियो, आदिको जोहो गर्न पनि प्रभाव चाहिने हुनाले म पिङ हाल्ने  लिडरमा चयन गरे साथीहरुले । एकछिनको छलफलपछि पिङ हाल्ने रणनीति तयार भयो । उसरी गाउँमा चम्राणी (रोटे) पिङ हाल्ने सामथ्र्य हामी भूराहरुमा थिएन, ठुलै कसरत गर्नुपर्दथ्यो । ठुल्ठुला काठका खम्बा र विम्ब थुप्रै चाहिन्थ्यो, अझ बलियाबा¨ा पाका उमेरका मानिसले मात्र त्यो काम गर्न सक्दथे । केही वर्षदेखि रोटे पिङ हाल्ने चलन पनि हट्दै गएको थियो । ठुला उमेरसमुहका ती काकाबाउँहरु पनि हाम्ले हालेको लिंगे पिङमै चित्त बुझाउँने गर्दथे । लिंगे पिङ हाल्ने र दशैंमा रमाउने प्रचलन पनि हट्ला कि भन्ने डरले हामी चिन्तित् हुने गर्दथ्यौ । वर्षेनी दशैंतिहारमा पिङ हाल्ने र खेल्ने हामे्र नियति बनेको थियो ।

हामी भुराहरुलाई दशैंको पिङको त्यत्रोविघ्न महत्व र प्रभाव होला भन्ने । पिङ र पहेँलो बाली (पाकेको भित्र्याउने बेलाको धान) बीचको द्धन्द्ध गाउँमा चर्कै हुने गर्दथ्यो । दशैं असोजभित्रै परेको समयमा पिङ मजाले हाल्न पाइन्थ्यो । तर कार्तिक महिनाको लहलहाउँदो पहेँलपुर धानबालीको मौसममा पिङ राखेमा असिना–पानीले बाली नष्ट गर्दछ भन्ने कुरा गाउँखाने सत्यकथा नै बनेको थियो । हुन पनि त्यससाल दशैं अहिलेको असोजको मध्यतिर नभै कात्तिकमा परेको थियो । तारेभिर मूनिको खेत, तलको सिमटार, हर्पनखोलासँगैको फेवाफाँट र पधेँरापारीका सबै धानखेतहरुमा धान पहेँलपूर लहलहाएको थियो । पोखराको पश्चिमपट्टि फेवातालको सिरानी भएर अवस्थित चापाकोट गाविस यस पंतिकारको जन्मथलामा बाल्यावस्था ब्यतित् भएको थियो ।

सिरैमा पञ्चासेको लेक, जंगल अनि विभिन्न खोला र खहरेहरु मिलेर बनेको हर्पनखोलाले चार गाविसरु– चापाकोट, भदौरेतमागि, कास्कीकोट र सरांगकोटको फेवाफाँट छिचोल्दै फेवातालको भुँडी भर्छ ।  यो मौसममा यहाँका किसानहरु चिन्तित् हुनेगर्दछन्, कारण बन्दछ असिना, जसले धानवाली नष्ट नगरोस् । नेपालकै धेरै पानी पर्ने स्थान र दैविक विपत्ति पहिरो र असिनाले क्षति गर्ने ठाउँका रुपमा कास्कीको यो पश्चिम बेल्ट जोखिमपूर्ण मानिन्छ । तथापि यहाँका बासिन्दाहरुमा यद्यापि असिना र पिङबीचको सम्बन्धमा रुढिगत मानसिकता हटेको छैन । सायद वर्षौदेखिको अनुभव र भोगेका तथ्यगत घटनााहरुले यसलाई सत्य बनाएको हुनसक्छन् । र अनि यो मानसिकताले गहिरो गरी जरा गाडेको हुनुपर्छ । हुन त धान काट्ने समय अति व्यस्त मानिन्छ । पिङ राखेपछि सबै केटाकेटी र युवासमेत यसमा झुम्मिने र समय खेर गइ घरयासी काममा बाधा पुग्ने हुनाले बुढाबुढीले यो परम्परा बसालेका होलान् । साना केटाकेटीहरुले समेत घरेलु काममा हात पटाउने चलन हाम्रो कृषि संस्कृति भएका सबै गाउँघरमा हुनेगर्दथ्यो । यी कामहरु बालश्रम नभइ स्वोरोजगर स्वरुप बाख्रालाई घाँसपात र बस्तुभाउँ हेर्दिनाले ठुला उमेर समुहकाले उत्पादनमूलक आर्थिक गतिविधिमा समय दिनसक्छन् भन्ने मान्यता हो ।

यस्तै विशिष्ट परिस्थितिले हाम्रो पिङ हाल्ने कार्यमा बाधाका स्वरहरु सुनिन थाले । पाका व्यक्तिहरुले भन्न थाले ल कसरी पिङ हाल्ने रहेछन् हेरौं । बाँस, चोया र बावियो कस्ले दिने रहेछ बुढाबुढी र  आमाबाबुहरु भुनभुनिँदै थिए । लिंगे पिङको लागि ४ थान बाँस र खेल्नको लागि लµा (मोटो डोरी) बनाउन बाबियो र चोया चाहिन्छ । हामी भने पिङको लागि वर्गाकार भिरालो चउरमा चारबटा बाँस गाड्ने खाडल खन्ने काममा जुट्यौं । दुई घण्टामा त्यो काम सकाएर बाँस र बाबियो जुटाउने प्रयासमा घोत्लिन थाल्यौं । उसैबेला चौतारामा भद्रभलादमी र बुढाबुढीहरु आएर हामीहरुसँग खनिन थाले । दशैंको भोलिपल्टबाट धान काट्ने चटारो छ , धान लहलह पाकिसकेको छ । यी मोराहरु यस्तो राम्रो बाली नष्ट गर्ने करामतमा लाग्दैछन् भनी सबैले ख्याउख्याउ गर्न थाले । चौतारमा सबै जम्मा भइ एकछिन अगाडि खनेका खाडल पुर्दिन थाले । हामी बालकहरुलाई के थाहा पिङ राखेकै कारण असिना पर्ला भन्ने । हामी हाम्रो लक्ष्यमा अडिग बनिरहेका थियौं, अबुझ बनि मुखामुख गर्न थाल्यौं । त्यो षष्ठीको दिन भनाभन र बाजाबाजमा झमक्क साँझ पर्नथाल्यो । गाली गर्दै भरे घरमा फर्किउला भन्दै बुढाबुढी बस्तुभाउ दुहुन र घाँसपातका लागि गोठहरुतिर लागे । हामी भने छलफलमा जुटयौं के गर्ने कसो गर्ने मै अल्मलियौं ।

यत्तिकैमा एक साथीले एउटा रोचक कुरा ख्याल गराए । त्यो के भने पाँच वर्षअघिको दशैं पनि कात्तिकमै परेको थियो, हाम्रा दाजुहरु र काकाहरुको पालामा यस्तै पिङ र पहेँलो बालीको विवादका कारण पिङ राख्न पाएका थिएनन् । तर त्यस वर्ष असिनाले धानका बोटै नरहने गरी क्षति गरेको कुरा हामीलाई याद आयो । त्यसपछि हामी डटेर त्यो कुरा गाउँलेलाई राख्ने अन्तिम प्रयासमा जुट्ने भन्दै भोली बिहान सबेरै भेट्ने भनी घरतिर लाग्यौं । सो बमोजिम परारको त्यो घटनालाई सम्झाउँदै गाउँलेलाई बुझाउने प्रयास भोलीपल्ट बिहान चौतारामा भेला भयौं । त्यो घटना सम्झाएर हामी अडिग भएको देखेर आनाकानी त गर्दै थिए गाउँलेहरु, तर प्रतिरोध नगर्ने आभास हामीलाई परेपछि पिङ निर्माण गर्ने दौडाहा सुरु भयो ।  

कास्कीको चापाकोट गाविस र त्यसमा पनि मेरोे घडेरी नाउँको गाउँ पशुपालनका लागि उपयुक्त ठाउँ हो । यहाँ वन पैदावा र ननटिम्बर बाँस, निगालो, बाबियो प्रशस्तै हुनेगर्दछ । प्रायः सबै परिवारका एकदुई बाँसघारी र बारीपाटाहरुमा निगालो र बाबियो टन्न हुने गर्दछ । जाबो चार थान तन्नेरी र सलक्क आकास छुँदै गरेका बाँसको लागि कतै गुहार्नै पर्दैनथ्यो । यसरी सप्तमीको विहानै आआफ्ना नितान्त घरका काम सकाएर दिउँसो एकबजे भेला भयौं । अघिल्लो बेलुका पुरिदिएका खाडल तयार गरी बाँसको जोरजाम र बाबियो र चोयाको लागि लाग्यौं । हामी आठ जनाको टोली थियौं । ५ जना बाँस ल्याउने र बाँकी तिन जना बाबियोको उठाउने काममा खटियौं । एकदुई मुठा बाबियो र दुईचार त्यान्द्रा पाटा÷चोया प्रति घरबाट उठाउँदा लट्ठोको लागि पुग्ने गर्दथ्यो । साँझ चारपाँच बजेको हुँदोहो बाँस र बाबियो जुट्यो । बाबियो अलिकमि भएको थियो, आधाउधी लट्ठोलाई पुग्ने कलेक्सन भएको थियो । बाँस ल्याउने हामी पाँच घर र अरु केही घरकाले दिएनछन् उल्टो लखेटेछन् । त्यसपछि हामी तुरुन्त घरमा गई घरको पछाडिबाट पालीमा चढेर छाँनामाथि झुण्ड्याएका बाबियोका मुठा चोरेर ल्यायौं र धारामा भिजाउँन राख्यौं । बाबियो र चोया पाटलाई २–३ घण्टा भिजाएमा पिङ खेल्ने लµो बाट्न सजिलो र बलियो हुने कुरा हामीलाई पहिल्यै थाहा थियो ।
चारवटा बाँसहरुलाई चारकुना भएको वर्गकार अलिक भिराले चउरमा खडा गर्नुपर्ने थियो । यसका लागि साँझ पर्न आँटेका कारण बाँसहरुलाई खाडल(डोब)मा उभ्यायौं मात्र । चार बाँसको टुप्पातिर पुतलीकस्ने र डाँडी राख्ने काम अति नै चुनौतिपुर्ण हुने गर्दछ, त्यसैले त्यो काम भोलिपल्ट अष्टमीको बिहानलाई थाती राखी लµो बाट्ने प्रवन्ध मिलाउनेतिर लाग्यौं । हामी भुराहरुले बाटेको लट्ठा कमसल हुनेहुँदा पाको व्यक्ति वा तन्नेरी दुईजना आवश्यकता पर्दथ्यो । यसका लागि हाम्रै साथीको बुबा र एकजना कामीबाले सधैंका दशैंमा लµो बाटिदिने गर्नुहुन्थ्यो । हामीले उहाँहरुलाई नै बिन्ति चढायौं । बेलुका घर जान डर लागिरहेको थियो । अलि ढिला गरेर अगिनोको छेउमा राखेको भात लुसुक्क खाएर ती दुईजना काकाबाउँहरुलाई लठ्ठो बाट्ने काममा हात पटाउन पुग्यौं । करिब ३० मिटर लामो लµो राती १२ बजेसम्ममा सकियो र सुत्न गयौं । सायद त्यो मिहेनतले होला राती सपनामा समेत पिङ खेलेको देखिन्थ्यो । कसले पिङ बढी लाने, पुत्ली कस्ले छुने, घामको छायाँ हेरी कसले बढी माथि कटाउने, पिङबाट झर्ने बेलामा चउरमा को परसम्म पुग्ने भन्ने खालका प्रतिस्पर्धा गरेको र साथसाथै पालैपालो खेल्ने र खेलाउने जस्ता बिपनामा हुने घटनाहरु सपनामा देख्ने गर्दथ्यौं ।

अष्टमीको बिहानको झुल्के घामसँगै हामी चौतारामा हाजिर भएर पिङको अन्तिम आकार दिनेकाममा जुट्यौ । चारजना चारवटा बाँसमा चारतिरबाट चढ्यौं । एउटाले राती बाटिसकेको लµो लिएर बाँसमा चढ्नुपथ्र्यो । माथि बाँसको उपयुत्तः उचाइमा पुगेपछि लµो बाँसमा बाँधी अर्को साथीलाई अर्को छेउ पुग्न दियौं । दुईबटा बाँसलाई त्यो उचाईमा बाँधी डाँडी राख्ने घाटमा चोया र पाटले बेस्मारी कस्नु पर्दथ्यो । त्यसै गरी अर्को छेउमा दुईबटा बाँसलाई पनि सोही बमोजिम बाँधियो । अब चार बाँसहरुलाई एउटै बिन्दुमा ल्याई बाँध्ने काम गर्नुपर्दथ्यो, जुन अलि जटिल र जोखिमपूर्ण मानिन्छ ।  सन्तुलन मिलाएर चार बाँसलाई डाँडीसम्मको दुरी कम पार्दै कस्ने काम सकायौं । यतिले मात्र पिङ बलियो हुँदैन लच्किने गर्छ, त्यसैले डाँडीदेखि एकडेढ मिटरमाथि विपरित दिशाका बाँसहरुलाई कस्नुपर्ने हुन्छ, जसलाई पुतली कस्ने पनि भनिन्छ, जुन बाँसको लगभग टुप्पाको भाग हो । यो कार्य निक्कै होसियारीपुर्ण तवरले गरियो, किनभने यहिबेला बाँस लच्केर वा फुत्केर दुर्घटना हुने सम्भावना प्रबल हुन्छ । अब भने पिङमा डाँडी जो करिब २देखि साढे २ मिटर लाम्बाईको हुन्छ, त्यो राख्ने बेला आयो । बाँसको फेदभन्दा अलि मोटो र बलियो काठको डाँडी जहाँ लµो बाँधेर पिङ खेल्न सकिन्छ त्यो दुई साइडका बाँसको कापमा राखियो । डाँडी राखेको ठाउँमा चोयापाटले बाँधिएको हुन्छ, डाँडीले चोयालाई खियाइँदिने हुँदा त्यसका लागि ऊनियो या हरियो झारपात राखेमा बाँधिएको ठाउँ नखिने र पिङ दिगो हुने गर्दछ । यसरी ऊनियो राखेर पिङको पुर्ण आकारमा परिणत गर्‍यौं ।

साधारणतया सप्तमीको साँझपखसम्म पिङ तयार हुनुपर्नेमा त्यससाल लिंगेपिङ र पहेँलोबालीको विवादका कारण अष्टमीको विहानभरिमा तयार गरियो । पिङ उद्घाटन गर्ने काम पुतली कस्ने वालाहरुले सर्वप्रथम पाउने हुँदा क्रमसँगै तल झरी खेल्न थाल्यौं । यसरी हामीले पूर्णरुपले दशैंको लिंगे पिङको मजा उठाउन सकेका थियौं । त्यस वर्ष हाम्रो गाउँमा असिना परेन, न कुनै विपद् आयो, सबैले राम्रोसँग दशैं मनाएपछि बालीनाली भित्¥याएका थिए । पछिल्ला वर्षहरुमा गाउँलेहरुले विरोध त गर्दथे तर भाईभजिताहरुले पिङ हालिनै रहेको पाएको छु ।  समयले ठुलै फड्को मारिसकेको छ । हर्पन खोलामा थुप्रै पानी बगिसकेको छ, अनि अभिसप्त फेवातालले खहरे खोलाहरुको र जलकुम्भी झारको हिँसा सहिरहेको छ । अनि मेरो त्यो गाउँ स्वच्छ छ, सचेत छ,  निर्दोस छ, तर बेलाबेलाको दैविक विपद्ले प्रताडि पनि हुनेगर्दछ । यतिबेला सुन्दछु, गाउँमा केटाकेटीहरुमा त्यो जोस छैन रे, एसएलसी र प्लसटु सकेसी विदेशिन थालेकाले बुढाबुढी र केटाकेटीमात्र गाउँमा छन् रे, गाउँका खेतबारी बाँजै, बाँसघारीहरुले बोलाइरहन्छन् रे । सायद युवाउन्मूख र गाउँमुखी ग्रामीण दिगो विकासको आसमा मेरो गाउँ जस्तै हजारौं गाउँहरु  पर्खिबसेका छन् ।

मेरी उनै हजुरआमा वितेको पनि दशवर्ष पुग्यो, मेरी आमा जो यतिबेला हजुरआमा बनेर मेरा गाउँका छोराछोरी र भाई भतिजाहरुलाई भन्दैछिन् होला खै ठुलोबा ? कहिले आउँछ, पिङ हाल है बाबु हो । अनि मुलुक हाक्ने चारतिर फर्केका पार्टीहरुका नेताहरुलाई भन्दिहून् , ती निष्कपट र स्वतन्त्र चार बाँसहरु सरह एकसुत्रमा बाँधिएर लिंगेपिङ निर्माण गरेझैं एकथान सहमतिको लोकतान्त्रिक संविधान निर्माण गर्देऊ ।  २०७१को शुभ विजया दशमीको पावन अवसरमा मेरी आमा, गाउँलेहरु दाजुभाइ तथा दिदिबहिनीहरु  र भाइभतिजा सबैमा ह्रृदय भरिको न्यानो माया, सम्झना र  शुभकामना । 

प्रतिकृया दिनुहोस

बिज्ञापन

mahindra

विचार

hundai

किनमेल

vianet

ग्लोबल

कला

अंग्रेजी संस्करणबाट

ब्लग

  • सिजेएमसी यात्राको चुनौतीपूर्ण १६ वर्ष सिजेएमसी यात्राको चुनौतीपूर्ण १६ वर्ष

    नेपालमै पहिलो पटक पत्रकारिता तथा आमसञ्चार विषयमा स्नातकोत्तर तह सञ्चालन गरी विद्यमान् पत्रकारिता शिक्षामा आमुल परिवर्तन गर्ने उद्धेश्यल २०५७ सालमा कलेज अफ जर्नालिजम् एण्ड मास कम्युनिकेसन (सिजेएमसी) स्थापना भएको हो। त्रिभुवन विश्वविद्यालयले २२ वर्षदेखि पत्रकारिता विषयमा स्नातक तह सञ्चालन गरिरहेको तर स्नातकोत्तर तह सुरु गर्न नसकेको अवस्थामा सिजेएमसीले काठमाडौंको धापासीबाट तीन कोठा भाडामा लिएर सुरु गर्नु आफैंमा चुनौतीपूर्ण थियो। २०५८ साल पुष २७ गते वरिष्ठ पत्रकार भारतदत्त कोइराला, प्राध्यापक र सिजेएमसीका विद्यार्थीबाट सामूहिकरूपमा कलेजको उद्धघाटन भएको थियो।

    डा. मञ्जुश्री मिश्र

  • कार्यसम्पादन ठूलो कि जागिर? कार्यसम्पादन ठूलो कि जागिर?

    ओली सरकार छँदै ज्ञवाली नेतृत्वको प्राधिकरणले कर्मचारी तान्न, धान्न र काम लगाउन नसक्ने पुष्टि भइसकेको थियो। कुनै पनि सार्वजनिक पदमा नियुक्ति गर्दा पार्टीप्रतिको वफादारीलाई केन्द्रमा राख्ने नगरेको भए ओलीले पहिले त ज्ञवालीभन्दा धेरै योग्य मानिसलाई प्राधिकरणमा ल्याउने थिए। भुलवश त्यस्तो मानिस नियुक्त भएको भए कार्य सम्पादन हेरेपछि फेरेर अर्को मानिस राख्ने थिए। 

    जीवन क्षत्री

  • माघीलाई मिलनको पर्व बनाउने कि फुटको? माघीलाई मिलनको पर्व बनाउने कि फुटको?

    माघीको मौकामा मालिकहरू गाउँमा गएर गरिब, सोझा अभिभावकलाई ललाईफकाई विभिन्न प्रलोभनमा पारेर, वर्षको सिर्फ एकजोर कपडा दिएर वा एकदम न्यूनतम पैसा दिएर ५ देखि २० वर्ष सम्मका छोरीलाई आफ्नो घरायसी काम गर्नका लागि कमलरीको रूपमा लैजाने चलन थियो। कमलरीको नाउँमा हजारौं थारू चेलीवेटीहरूको विभिन्न तवरले शोषण हँुदै आएको छ। उनीहरू श्रम शोषण, यौन शोषणमा परी मानसिक पीडा भोग्दै विक्षिप्त अवस्थामा मालिकको घरमा नारकीय जीवन जिउन विवश छन्। कुनै न कुनै बहाना पारेर चेलीवटीलाई अझैसम्म कमलरी बनाउने काम हुँदै आएको छ। यसलाई रोक्न समाजका हरेक सचेत नागरिक लाग्नु जरुरी छ। साथै राज्य पक्षबाट यी सामाजिक विकृतिपूर्ण कुप्रथालाई हटाउनका लागि ठोस कार्यक्रम अगाडि ल्याउनु पर्दछ। तर उनीहरुले अझैसम्म कमलरी परिचय पत्र समेत पाएका छैनन्।

    शत्रुघन चौधरी

साहित्यपाटी

  • खाम भित्रको माया खाम भित्रको माया

    मैले भनें– म थाकेकी थिएँ, यसो पल्टेको भुसुक्कै निदाएछु । ‘तिमी बद्लियौ।’ ‘मेल्वर्नको मौसम जस्तै भयौ भन्न खोजेको कल्याण?’ ‘तिमी नजिस्क त मसँग।’ ‘हुन्छ, त्यसो भए अर्कोसँग जिस्किन्छु नि त।’

    निरु त्रिपाठी

  • कसको सिन्दूर? कसको सिन्दूर?

    गएको वैशाखमा गिरानचौरतिर बिहे भएको रहेछ मस्यौरीको। रामदाइ घर फर्किएको खबर सुनेर मामाघर राउतगाउँ जाने बहाना बनाएर आएकी रहिछन् यता।  हुनु–हुनामी भइसक्यो। रिसाएर अथवा रोएर अब केही हुनेवाला थिएन। 'के गछ्र्यौ त अब?' रामदाइले सोधे।  'तिमी जे भन्छौ, त्यही गर्छु... !' उनले आँसु पुछ्दै भनिन्। 'जान्छ्यौ त मसँग?' रामदाइले खिरिल्याएर सोधे। मस्यौरीले मुन्टो हल्लाइदिइन्।

    प्रोल्लास सिन्धुलीय

  • जुग्री जुलुस जुग्री जुलुस

    तराईमा औलो उन्मूलन भयो। पहाडबाट मान्छे ओइरिए। त्यसबेला दाङका फाँटमा धान झुलेका थिए। पहेलपुर तोरी फुलेका थिए। र, तिनकै रङमा भूमिपुत्र थारूका अबोध मन खुलेका थिए। पहेलपुर तोरीको फूलसित बाजी लाग्दै जुग्री–जग्गु प्रेमको कोपिला लागेको थियो। दाङ झरेका शासक खलकका अाँखा पहेलपुर फाँटमा परे। थारू र अक्षर, थारू र राज्यसत्ताबीच गोरु बेचेको साइनो पनि थिएन। त्यसैले ‘शासक खलक’लाई ती फाँट कब्जा गर्न कुनै आइतबार कुर्न परेन।सिङ्गो पञ्चायत नै तिनका भएपछि छिनभरमै सारा फाँट आफ्नो बनाए। हेर्दाहेर्दै पहाडबाट झरेका शासक खलक जति जिम्दार भए भने थारू भूमिहीन।

    नवीन विभास

पाठक विचार

  • विकासको नाम जपी, माछो-माछो भ्यागुता बनाए

    हेर हाम्रा नेताले, आफैंलाई भुइ-फुट्टा बनाए। बिखन्डनको बाटो रोजी, न यता न उता बनाए ।   अनेकौ वाद तन्त्र भनी सधै जनता झुक्याइरहे, विकासको नाम जपी, ...

    डा. रबिन खड्का

  • हामी मधेसीबाट कहिले नेपाली हुने?

    lsquo;ल् उठनुस तपाईहरु, आ–आफनो झोलाहरु चेकजाच गराउनुहोस्’, यसरी जोडले आएको एक्कासी आवाजले म झस्केर उठेँ। उठेर देख्दा भर्खर हेटौडा, मकवानप...

    सुशीलकुमार साह

लोकप्रिय

सिफारिस

सूचनापाटी

छापाबाट