बाबुराम काका ,देश बिग्रिनुमा त्यो निर्जीव टोपीको के दोष थियो र?

skoda
  • Get News Alerts

united
बाबुराम भट्टराईलाई भतिजको चिठी :
tata

प्यारा काका बाबुराम,

तपाईको कूलमै जन्मेको हुनाले ढोग प्रणाम भनेर पत्रको सिलसिला अघि बढाउन चाहेको थिएँ तर भू. पू. कम्युनिस्ट भएकाले यो ढोग सोग पनि बुर्जुवा र सामन्तहरुको चाकरी भन्नुहुन्छ होला भन्ने ठानेँ । लाल सलाम, अभिभावादन गर्न पनि कता कता अप्ठेरो लाग्यो, हाय हेल्लो त म कसरी गर्न सक्थेँ र तपाईँ मेरो काकाको उमेरको मान्छे, बिदेशमा बसेपनि कट्टर नेपाली बनेर नेपालकै अहोरात्र चिन्ता गर्ने मान्छे म ।

अमेरिकामा नयाँ वर्षको रौनक़ चलिरहेको थियो, अंग्रेज़ी नयाँ बर्ष २०१७ को स्वागतमा मध्यरात पछि झन् धेरै अमेरिकीहरु सडकमा निस्किएका थिए, पूरा शहर दुलही जस्तै सिंगारिएको थियो तर मलाई चाहिँ नयाँ बर्ष भन्दा पनि आफ्नै देशमा केही वर्षदेखि चलनमा आएको टोपी दिवसकै रौनकले छोएको थियो। राति बेला बेला जाग्दै फेसबुक, ट्वीटर हेर्दा यस्तो लाग्थ्यो देश बिदेशको पूरै नेपाली समाज टोपीमय बनेछ, नेपालीको सान, नेपालीको मान र देशलाई चिनाउने नेपाली टोपीको ईज्जत बढेछ भनेर खुशीले गद्गद भएँ म। कतै कतै त मित्रहरुले धोती दिवस पनि मनाउनु भएछ, मलाई औधी खुशी लाग्यो । टोपी धोती सबै नेपालकै पोशाक हुन्, सोचेँ नेपालका हरेक पोशाक दिवस मनाए झन राम्रो ।

त्यसो त अंग्रेज़ी नयाँ वर्षमा अर्धनग्न भएर होश गुमाउने नेपालीहरु पनि थुप्रै थिए तर मैले तिनीहरुको प्रतिनिधित्व गर्दिनँ। मैले पनि अवसर बाहेक अरुमा टोपी पहिरिएको छैन तर यो टोपीको औधि माया लाग्छ मलाई।

हुन त शिरमा टोपी पहिरिदैमा देशप्रेम र संस्कार अनि पहिचानको अमृत बर्षिने होईन तर आफ्नै पिता पुर्खाको शिर सजाउने गौरवको प्रतीक टोपीले के नै बिगारेको छ र ? बिगार्ने त टोपीको दुरुपयोग गर्ने पो हुने त!

समाचार हरु हेर्दै जाँदा तपाईको ट्वीटमा आँखा पर्यो: सर्र हेरेँ तर मन खिन्न भएर आयो तपाईँले टोपी दिवसलाई नमज्जाले ब्यंग गरिरहनु भएको रहेछ, त्यति मात्र होइन बख्खु दिवस र धोती दिवश पनि भनेर कटाक्ष गर्नुभएको रहेछ। संविधानले भेषभूषा र धर्म  हटाईसकेपछि पनि फेरि किन यो बवन्डर भनेर तपाईले पोखेको आक्रोँस पढेँ ।

चिँउडोमा हात राखेर सोचेँ: काकाको ट्वीटर ह्याक भएको पो हो कि भनेर, त्यसैले अरु अनलाईन मिडियामा पनि हेरेँ जताततै तपाईकै ट्वीटकै चर्चा थियो । कतिपय साथीहरुले ल हेर तेरा काकाको पहिचान भन्दै मेसेन्जरमा माथिको तपाईकै ट्वीटको स्कृनशट पठाएका थिए । म अवाक्क भएँ ।

मैले असाध्यै श्रद्धा गर्ने मान्छे तपाई, ब्यक्तिगत चिनजान नभएर के भो हामी त एउटै बंशको। त्यसभन्दा पनि माथि नेपालको विकासमा सधैभरि चिन्तित मान्छे तपाईँ , देशमा पर्रिवर्तन चाहने मान्छे तपाईँ, कसैले तपाईलाई प्रशंसा गर्दा मेरै प्रशंसा गरेजस्तै हुन्छ, तपाईका विकास र समृद्धिका कुरा सुन्दा मलाई आनन्द आउँछ । त्यसैले मैले जनयुद्व समयले निम्त्याएको आवश्यकता थियो भनेर चित्त बुझाएको थिएँ, तपाईलाई पटक पटक खुलापत्र र लेखहरु लेखेर प्रशंसा र खबरदारी दुबै गरेको थिएँ । तपाईलाई खुट्टा नकमाउनुस बाटो फराकिलो छ भन्ने पनि मै हूँ ।

तर काका , कसैले तपाईको बिरोध गर्दा पनि मान्छेले मेरै बिरोध गरेको जस्तो लागेर प्रतिवाद गर्ने मान्छे म अचेल तपाईको साँगुरो सोचाई देखेर हैरान भएको छु । तपाईँका सहयोद्दा प्रचण्डले दशैँमा टीका बहिष्कार गर्दा तपाईले चौरासी वर्षका बुवाको हातबाट टीका थाप्दा, तिहारमा बहिनीको हातबाट सप्तरंगी टीका लगाउँदै गर्दा तपाई प्रति जागेको सद्भाव र बिश्वाश अनि अरु धर्म र समुदायलाई पनि माया गर्ने तपाईँ आज आकारमा सानो तर भावना र पहिचानमा बिशाल एउटा टोपीकै कारणले ह्वात्तै घटेको छ । आशा छ यसको खण्डन गर्नु हुनेछ।

हो काका , तपाईँलाई लाग्दो हो दौरा सुरुवाल लगाउनेले देश बिगारेका हुन्, टोपी लगाउनेले देश बिगारेका हुन् । जानेर भन्नु भएको हो या कोही कसैको निगाह पाउन भन्नु भएको हो ? तर तपाईँले भने जस्तै तपाईका बुबा र हाम्रा बाले देश बिगारेका हुँदै होईनन्। यहाँ त धोती लगाउनेले पनि देश बिगारेका छन्, गेरू बस्त्र लगाउनेले पनि देश बिगारेका छन् , के बिदेशी कोट पाईन्ट र टाई लगाउनेले देश बिगारेका छैनन् र ? देश पोशाकले हैन शोषकले बिगारेका हुन् त्यसमा त्यो निर्जिव टोपीको के दोष। तिनीहरुले जे लुगा लगाए पनि नांगै हुनु सरह हो। देश बिगार्ने हरु कुनै जात होईन कुजात हुन्।

प्यारा काका ,

संविधानले फालेको दौरा सुरुवाल र टोपीले देश बिगारेकै हो भन्ने तर्क तपाईँ जस्तो बिद्वान मान्छेकै मुखबाट सुन्न पाउँदा बडो दुःख लागेको छ। भाषा, भेष र धर्ममा भेद देखाएरै गरेको राजनीतिले देश थला परिरहँदा  कोही त मोटाएका होलान् तर यस्तै बेला नागरिकले स्वत:स्फूर्त रुपमा टोपी लगाएर आफ्नो संस्कृति झल्काउँदा तपाई जस्तो मान्छेले बरु मन नपरे चुप लागेर बसेको भए पनि त हुन्थ्यो नि! भोलि कसैले बख्खु दिवस र धोती दिवस नै मनाए पनि नेपाल भित्रकै पहिचानको प्रचार त हुन्थ्यो नि! यति धेरै शुभचिन्तकको चित्त दुखाएर कसलाई खुशी पार्न खोज्नु भएको हो र काका?

काका, तपाईँलाई थाहै छ अमेरिकी राजदूत टेप्लिजले कसैको डरले दशैको टीका थापेकी थिईनन्, अमेरिकी राष्ट्रपति बाराक ओबामाले कसैको करकापले हनुमानको मूर्ति पकेटमा राखेका हैनन्, भू. पू. ब्रिटिश प्रधानमन्त्री डेविड क्यामरूनले कसैको लहलहैमा लक्ष्मीपूजा गरेका होईनन्, त्यो त हरेक धर्म प्रतिको सम्मान पो थियो, विश्वाश पो थियो। मैले त कैयौ नेपाली मुसलमान मित्रहरुले पनि टोपी लगाएर हिडेको देखेको छु। मैले विकसित देशका कोही नेताहरुले कुनै जात र धर्मको बिरोध गरेको सुनेको छैन ।

तर  संविधानले फालेको टोपीलाई माया गरेर स्वत:स्फूर्त लगाएर टोपी दिवस मनाउँदा किन फौजी कारबाहीमा आफ्ना सिपाही मारिएजस्तो गरी बोल्न हतार गर्नु भो ? तपाईँकै दलका केही नेता, कार्यकर्ताहरुले पनि टोपी दिवस मनाएको देखियो। आज देश संघीयताका नाममा मधेस स्वतन्त्र हुन्छ भनेर खुलेयाम बोल्दा उनैलाई उक्साउने तपाई राष्ट्रिय एकताका लागि एउटा टोपी दिवस मनाउँदा किन त्राही त्राही हुनु भो ? के टोपी लगाउनेहरू आतंकवादी हुन्? के टोपी लगाउनेहरु देश द्रोही हुन्? के टोपी राष्ट्रघातको निशानी हो ? टोपी, धोती र बख्खु त हाम्रै बाबा, दाजु र दिदी बहिनीले लगाउने पोशाक त हुन् नि। तपाईँले पनि भादगाउँले टोपी लगाएको देखेको छुँ, ढाका टोपी लगाएको देखेको छु मैले , हाम्रा बा हजुरबाले पनि टोपी लगाएकै हुनुहुन्छ त ! यो सानो टोपी भित्र कति घात प्रतिघात लुकेको देख्नु भो ?

प्यारा काका,

के हामीले आफ्नो संस्कार मान्दा अरुको अपमान हुन्छ र , जातीय द्वन्द हुन्छ र ? कि टोपी दिवस मनाउन कसैलाई बन्दुक देखाएर जबर्जस्ती सडकमा उतारियो कि ? भन्नुस काका हिजो टोपी दिवस मनाउँदा कहाँ कति मारिए ? राज्यको कति ढुकुटी स्वाहा भो ? राज्य बहुजातीय,बहुभाषिक र बहुधार्मिक हुनुको मतलब बहुमतले मान्दै आएको संस्कार, भेष र भुषा पनि शहीद हुनुपर्ने हो ?  होईन भने राता रात धर्म किन्दा र बेच्दा, तपाईँ किन बोल्नु हुन्न, भूकम्पपीडितलाई राहतसँगै बाईवल बाँड्दा किन बोल्नु हुन्न? बालआश्रममा कलिला बालबालिकालाई बाईवल पढाउँदा किन बोल्नु हुन्न ? धर्म निरपेक्षतामा धर्म किन्न र बेच्न पनि पाईन्छ र ?

के धर्म निरपेक्षता भनेको बहुसंख्यकले बोल्ने भाषा, मान्ने धर्म, लगाउने भेष भुषाको तेजोबध हो र ? आज धेरै मान्छेले प्रश्न गरिरहेका छन् ।

लेख्ने कुरा धेरै छन् काका, एउटै पत्रमा लेखेर सकिन्नन् । हिजो ९० प्रतिशतले सहमति गरेर ल्याएको संबिधानमा खोट देखाएर दशगजामा पुगेर बिरोध गरेको पनि ठिकै जस्तो लागेको थियो, सर्वहारा पार्टीका नेता कार्यकर्ता  सुख सयलमा डुबेको देखेर बितृष्णा भई नयाँ शक्ति खोलेको पनि ठिकै लागेको थियो, तपाईको देश प्रतिको चिन्ता पनि ठिकै लागेको थियो तर तपाईँ जस्तो बिद्वान मान्छेले हाम्रा आफ्नै बा हजुर बा ले पहिला तातो चिसो छल्न र अहिले पहिचानका लागि लगाउने टोपीको यति बिघ्न बिरोध कस्तो स्वार्थका लागि गर्नु भो, मैले बुझ्न सकेको छैन । तपाईलाई तपाईका बिरोधीले लगाउने धेरै आरोपहरुलाई बल पुग्ने काम किन गर्नु भएको होला?

काकाको जवाफको प्रतीक्षामा यो भतिज ब्यग्र छ। तपाईको देश बनाउने दिब्य दृष्टि साना तिना बिवादले नमिचियोस्, नछेकियोस् । बाँकी काकाकै मर्ज़ी ! काकाको जय होस् , ढाका टोपीको जय होस् ।

तपाईको भतिज

- सरगम भट्टराई

Hundai
fasino
sagoon

प्रतिकृया दिनुहोस

बिज्ञापन

mahindra

विचार

Hundai

किनमेल

vianet

ग्लोबल

कला

अंग्रेजी संस्करणबाट

ब्लग

  • मकैको चामल मकैको चामल

    खाना नलिनु अघिः -यो साउले खाना सोध्दा पुग्यो भने ‘आगायो’ भन् हे!
    -नपुगेको चैँ कसरी भन्ने?
    -‘चायो’ भन् न! मलाई फिटिक्कै खसकुरा नआउने। आखिरमा ‘आगायो’ के खाएर भन्न सक्नु ? बल्लबल्ल ‘चायो’ मेरो मुखबाट पाँच किलोको ढक जस्तो गरुङ्गो भएर सुस्तरी प्रक्षेपण हुन्छ। बाले अर्डर दिँदा भात मेरो लागि चैँ ‘हाफ’ भनेको हुन्छ। खाने बेला मैले ‘फुल’ पो खाइसक्छु, कारणः भात चामलको देखापर्छ।

    छम गुरुङ

  • हामी आफैं उखेलिनुपर्ने जरा हौं हामी आफैं उखेलिनुपर्ने जरा हौं

    मैलै जीवनमा धेरै बालबालिकाको कान निमोठेँ। कन्सिरीका रौं तानेँ। गालामा चड्कन लगाएँ। पाइपको लौरोले हत्केला बजाएँ। ढाड भाँचिएला जसरी हिर्काएँ। जबजब म बालबालिकालाई निरीह बनाउँदै शासकीय रवाफमा यी कार्य गर्थेँ म स्वयम् बिरामी पर्थेँ। त्यही दिन या भोलिपल्ट सम्बन्धित बालकसित भेटेर सम्बन्ध पुनसर््थापित भएको अनुभूति भएपछि मात्र आफूलाई सजिलो महसुस हुन्थ्यो।

    नरेन्द्रकुमार नगरकोटी

  • आमा र अनुहारका धर्सा आमा र अनुहारका धर्सा

    घाँटीमा अँगालो मारेर सुत्ने मेरो बानी थियो। बुवासँग सुत्दा पनि त्यसरी नै अँगालो मार्थेँ। उहाँलाई कहिल्यै झर्को लागेन। आमा आइरहन नपाउने। उहाँलाई लिन बुवा नै जानुपर्ने भएकाले चाँडै आँउने सम्भावना कम हुन्थ्यो। चाडपर्वजस्ता विशेष बेलामा मात्र हाम्रो भेट हुन्थ्यो। आमालाई लिन बुवा हिँडेदेखि आईपुगुन्जेलसम्मको पर्खाई सबैभन्दा लामो लाग्थ्यो मलाई। आमालाई सुनाउने धेरै कुराहरु सम्झिएर बस्थेँ म। सुनाउँछु भनेर सम्झिएका धेरै कुराहरु उहाँ नजिकै आईपुग्ने बेलामा हराउँथे।

    सुरज सुवेदी

साहित्यपाटी

  • फर्कनु उसको फर्कनु उसको

    भर्खरै थाहा पाएको हुँ मैले उनी फर्कि आएकी
    उनी जो हाम्रो टोलको सबैभन्दा सुन्दर युवती थिइन्
    अब आएकी छिन् सधैँको लागि विवाहको तीन वर्षपछि फिर्ता

    शिरीष कुमार मौर्य

  • मेयर हर्कचोक मेयर हर्कचोक

    दिनहरु बित्दै गए। मेरा मानसपटलमा ती युवती र त्यो बच्चाको अनुहार धमिलो धमिलो हुँदै गयो। शायद अघिल्लो वाक्य मैले गलत लेखेँ। ती आँखाहरू धमिला हुने किसिमका थिएनन्। सुदूर मानसपटलमा गहिरो गरी कुँदिएका थिए ती।

    शिव संकल्प

  • बैंस बैंस

    चिठी च्यात्छन्। मेरो आफ्नै मुटु च्यातेजसरी दुख्न थाल्छ। चिठी च्यातेपछि राजा घोडा र रेडियो छाडी टाप कस्छन्। त्यसपछि बजिरहेको बाउसा’बको रेडियो पनि बन्द हुन्छ। घोडा मन्टो हल्लाउँदै हेरिरहन्छ- घरी मलाई, घरी नरेशजंग राजा गएतिर त घरी भेरी पारितिर। ‘राजा! किन च्यात्सियो? लालीको चिठी’ भनेर छाडेथे हल्काराले,’ यति भनेर चिठीका टुक्रा उठाउन थाल्छु। बाउसा’ब ओझेल पर्छन्। तैपनि प्रश्नले बाटो छेक्छ, ‘अब लालीको बैंस?’ चिठीका टुक्रा हातमा उठाएर अमूल्य उपहारझैं हेर्न थाल्छु, ‘आँखा देख्ने भए आफैंले सन्चोबेसन्चो सोध्थे हुँला छोरीले पठाएका अक्षरसित।’ जहाँ भए पनि, जे गरे नि लालीले ‘ठीक’ गरेजस्तो ‘अनौठो’ अनुभूत गरी बोलाइरहेछु- लाली!

    नवीन विभास

पाठक विचार

  • प्रधानमन्त्रीज्यू, चुरेभूमिलाई मरुभूमि नबनाईयोस्!

    म कसरी भनूँ मेरो देश चक्रै चक्रको कुचक्रमा फँसेको छ भनेर, म कसरी भनूँ मेरो देश केही मुठ्ठीभर मान्छेहरुको र दलदासहरुको चंगुलमा फँसेको छ भनेर, म कसरी भनूँ स्वार्थको राजनीतिको रापमा देश भत्भति पाकिरहेको छ भनेर ! कसरी भनूँ यहाँ राज्यका अंग अंगमा दलका दासहरुले योग्यता हैन चाकरीको भरमा नोकरी पाउँछन् भनेर ! त्यसैले जब जब अमेरिकीहरुले 'ह्वाई आर यु हियर' भन्छन् तब तब म त्यही नोष्टाल्जियामा हराउँछु । अनि आफैले उठाएको सवाललाई बिषयान्तर गर्छु ।

    - सरगम भट्टराई

  • ठूला सञ्चारमाध्यमको मनोमानी, सरकारको लाचारीपन

     सञ्चारमाध्यमहरुले कहिले समाचारमा त कहिले बिज्ञापनमा पटक पटक यस्ता गल्ती दाहो¥याइरहन्छन् । जसका कारण लोकतान्त्रिक पद्दतिमा पुगेका नेपालीहरुको सही सुचना पाउने अधिकारमा असहजता पैदा भएको छ। यो सुचनजाकै हकमा पहिलो कुरा सञ्चारमाध्यमले स्रोत बिना प्रकाशन/प्रसारण गर्नु नै गल्ती हो। दोस्रो नेपालमा प्रयोग हुने नाङ्गा साबुनको गुणस्तरबारे बिज्ञापन प्रस्ताव आइसकेपछि ती उत्पादनको गुणस्तरबारे छलफल परामर्श तथा सम्बन्धित पक्षको ध्यान आकर्षण गराउनुपथ्र्यो जुन कुरा आम सञ्चारको दायित्वभित्र पथ्र्यो।

    मनीषा अवस्थी

लोकप्रिय

सिफारिस

सूचनापाटी

छापाबाट