मृत्युको सट्टा दोस्रो बिहे रोजेँ

  • Get News Alerts

आजकै दिन म सधै मीराको जन्मदिन मनाउँथे । उनी रातो लुगामा सजिन्थिन् । मन खुसि हुन्थ्यो । र, आजै उनको दुई वर्षको पुण्यतिथिमा घरमा श्राद्ध थियो । जताततै पहेँलो । छोरो मोहित पहेँलो टिकामा भित्र–बाहिर गर्दा मीरालाई सम्झिएर मेरो मन भक्कानियो । मैले आफूलाई थाम्नै सकिनँ । भित्र कोठामा पसेँ । मनलागे जति रोएँ ।
 
त्यसैले आज खुसी र दुख दुबै छ मलाई । मिरा गुमाएको दु:ख छ । अहिले उदाएको पुस्तकको खुसि पनि । मेरो पुस्तकको लागि यहाँ यति धेरै व्यक्तिहरु आइदिनुभयो । मन त तपाईँहरु सबैलाई यहीँ अगाडि स्टेजमा राख्ने छ । तर, ठाउँ पुग्दैन । त्यसैले तपाईँ सबैलाई मैले मेरो हृदयमा राखेको छु । 
 
...
 
खास मलाई जन्मिन मनै थिएन । मेरो इच्छा नुहँदा नहुँदै म बुवाआमाको इन्टरेस्टमा जन्मिएँ । बेलाबेला लाग्छ म नजन्मिएकै भए हुन्थ्यो । त्यसमाथि पनि चेतनशील भए पछि झन् यो संसारमा जिउन झन् गाह्रो छ । जन्मिँदा जन्मिएकामा पीर हुर्कँदै गएपछि पढ्न नसकेकोमा पीर, एसएससी दिने बेला पास नभइएला भन्ने पीर, प्रेममा पर्न थालेपछि बिहे नहुँदै प्रेमिकाले छोड्ली भन्ने पीर, विवाह भएपछि छोरा छोरी जन्मिएनन् भन्ने पीर, जन्मिएपछि जन्मिएकामा पीर' सधैँ पीरै पीर ।
 
त्यसैले मलाई लाग्छ मानिस भन्दा त चेतना नभएको पशु हुनै वेश रहेछ । 
 
तर, सम्झिँ ल्याउँदा पशुलाई पनि कहाँ सजिलो छ र ।
 
मृग भनेको अवोध प्राणी हो । त्यसले कसैको केही बिगार्दैन । त्यो भेजिटेरियन हो । अरु कुनै जनावरको केही बिगार्दैन । घाँस खान्छ । उफ्रि हिँड्छ । नबिराउनु, नडराउनु भन्छन् । तर, मृगले केही नबिगारे पनि बाघले पनि त्यसैलाई झम्टिन्छ, स्यालले पनि त्यसैलाई झम्टिन्छ ।
 
फेरी बाघ त जंगलको राजा हो । उसलाई के को टेन्सन भन्ठान्यो । उसको रामकहानी उसैलाई थाहा छ । बुढेसकालमा उसलाई जति टेन्सन कसैलाई हुँदैन । जवान छँदासम्म उसले जंगल थर्काएर बस्छ । बुढो भए पछि दाँत किरा लागेर झर्छ । आँखामा मोतिबिन्दु हुन्छ । सिकार खोजेर ल्याउने बल हुँदैन । उसको जतिको कारुणिक मृत्यू कसैको हुँदैन । हामी जसले आफूलाई बाघ ठान्ने गरेका छौं, हाम्रा नेताहरु जो आफूलाई बाघ ठान्नुहुन्छ उहाँहरुको भोली त्यसतै बुढो बाघको हालत हुन्छ । 
 
जंगल छोडौं । पानीमुनिका माछालाई आनन्द साच्योँ । त्यहाँ पनि गोइ, अक्टोपसले माछा खाइदेला भन्ने पीर । अर्को माछाले आहारा बनाउला भन्ने पीर । आकाशका चरा स्वतन्त्र छन् भन्ठान्यो । तिनीहरुलाई पनि चिल आएर ठोकिएला भन्ने पीर । गुलेलीले हान्ला भन्ने पीर । अरुको सिकार भइएला भन्ने डर । आखिर शान्ति कहाँ छ । टेन्सन कहाँ कसलाई छैन ?
 
यो टेन्सन कहाँबाट सुरु भयो त ? मलाई जन्माईदिने बुवाआमाबाट । उहाँहरुलाई जन्माउने बाजेबजैहरुबाट । मानव जुनी ल्याइदिने देवताबाट ।
 
हामी सधैँ देवतालाई रहस्यको रुपमा हेर्छौं । आजसम्म कोही छैन जसले भन्न सकोस्, मैले देवतालाई भेटेको छु । त्यसैले मलाई देवताको अस्तित्वमा विश्वास लाग्दैन । तर फेरी कहिलेकाहीँ डराउँछु पनि । कतै देवताले केही बिगारिदिने त होइन ? मानिसलाई त यत्रो दुख छ भने भगवानलाई किन दुख दिनु भनेर म सानो तिनो कुरामा भगवान गुहार्दीन । सबै आपत आफै सल्टाउँछु । ठुलै केही आइपरे भगवान्लाई पुकारौंला भनेर जोगाएर राख्छु । 
 
तर श्रीमती मिरा बिरामी हुँदा मैले भगवानलाई जोगाएर राखेको चाकडी सबै गरेँ । मन्दिर धाएँ । मन्त्रका किताबहरु ल्याएर पाठ गरेँ । तर देउताले मेरो पाठ सुनेनन् । मेरी श्रीमतिको भौतिक शरिर मबाट छिनेर लगिदियो । म घोर पीडामा भएका बेला रिस पोख्न खोजेँ ? श्रीमती बिरामी हुँदा देउताबाहेक डाक्टर, आफन्त सबैले मेरो साथ दिए । त्यसैले मैले रिस भगवानलाई नै पोखेँ ।
 
देवतासँग रिसाएर मैले उनलाई एउटा कविता लेखेँ । तर मेरो पुस्तकको पाण्डुलिपि पढ्ने डा. रविन्द्र समिर र अमर न्यौपाने भाईले त्यसलाई पुस्तकमा अटाउन मानेनन् । आज म त्यही कितावमा नअटाएको कविता यहाँ बाचन गर्न चाहन्छु जहाँ मैले भगवानसँग बदलाका शब्द पोखेको छु । बाचन गरिसकेपछि तपाईँहरुले यो अशं पुस्तकमा राख्नुपथ्र्यो भने म झन् खुसि हुने थिएँ ।
 
अर्को जन्ममा म देवता हुन्छु
 
अर्को जन्ममा म देवता हुन्छु
देवताहरूलाई मान्छे बनाउँछु
 
तिमीहरूको चिना म आफैं लेख्छु
भए जति दशा तिमीहरूलाई खन्याउँछु
सानो छँदै टुहुरो बनाउँछु
जन्मस्थलबाट उठिबास लगाउँछु
 
मेरो मन्दिर घुम्न लगाउँछु
भजन किर्तन गर्न लगाउँछु
मेरा खुट्टा ढोग्न लगाउँछु
खुट्टा पखाली जल खुवाउँछु
 
धुप दीप बाल्न लगाउँछु
दान दक्षिणा गर्न लगाउँछु
यति धेरै चाकडी गराउँछु
वर दिनुको साटो बरबाद बनाउँछु
 
अर्को जन्ममा म देवता हुन्छु
देवताहरूलाई मान्छे बनाउँछु
 
तिमीहरूको पनि म प्रेसर बढाउँछु
मुटु चलाउन यन्त्र जडाउँछु
पाठेघरमा ट्युमर रोप्छु
पित्तको थैलीमा ढुंगा ठोक्छु
एकएक दिनको हिसाब गर्छु
मिर्गौलामा पनि रोग थप्छु
देवताहरू हो,
अर्को जन्ममा म देवता हुन्छु
तिमीहरुलाई म मान्छे बनाउँछु ।
 
...
 
भगवानको रहस्यवादमा विश्वास गर्छौं, हामी । छैठीमा भाविले आएर भाग्य लेखिदिन्छ भन्छौं । मेरो बा पण्डित हुनुहुन्थ्यो । उहाँले पनि ठ्याक्कै घडी पला मिलाएर लेख्नु भएको थियो होला मेरो चिना । मेरो जिन्दगीको मोड छर्लंग देखिन्थ्यो होला । तर, त्यो अनुसार भयो भएन थाहा छैन । मैले आफ्नो भाग्य थाहा पाउन चिना देखाउन पाइन । त्यसैले मैले आफैँ कोरेको चिनामा संसारको सबैभन्दा बढी भाग्यमानि पनि भएँ र संसारको सबैभन्दा बढी अभागी पनि । 
 
सानैमा आमाको काख छुट्यो म यसै अभागी भएँ । आमा जस्तै गरी ममता दिने दिदी पाएँ मेरो भाग्य त्यहीँ थियो । विन्दु दिदीले मलाई आमा जतिकै माया दिएर हुर्काउनु भयो । 
 
सानैमा मैले बुवा गुमाएँ । म अभागी थिएँ । अहिले बुवा बिर्साउने छोराहरु पाएको छु । मलाई त्यति नै माया गर्छन् । यिनीहरु नै मेरा बुवा हुन् जस्तो लाग्छ । मेरो बाल्य अवस्था बिताएको नक्सालमा मेरा थुप्रै बालसखा थिए । तिनीहरुको साथ सानैमा छुट्यो र मदनकृष्ण श्रेष्ठ जस्तो व्यक्तिको साथ पाएँ मैले । मेरो जीवनमा त्यति ठूलो भाग्य नै कुनै छैन । 
 
संसारमा मैले सबैभन्दा बढी माया गर्ने र मलाई सबैभन्दा बढी माया गर्ने श्रीमती मीरालाई गुमाए । त्यति ठूलो दुख मलाई कुनै छैन । म जति अभागी कोही भएन । र, मैले फेरी रमिला पाएँ म फेरी भाग्यमानि भएँ । त्यसैले लाग्छ म संसारको सबैभन्दा भाग्यमानि मानिस हुँ र त्यति कै अभागी पनि ।
 
मेरो चिना हराए पनि अब मलाई लाग्न थालेको छ जीबनमा पाउनुपर्ने दुख र सुख दुबै पाईसकेँ । छोराहरु हुर्किसके । आफैँ दक्ष छन् । मैले मीरा बितेको डेढ वर्षपछि रमिलासँग बिहे गरेँ । कति मानिसले भने– श्रीमती बितेको डेढ वर्षमै बिहे गर्यो । तर त्यो डेढ वर्षको समय पर्नेलाई मात्रै थाहा हुन्छ । एक्लोपनको पीडा भोग्नलाई थाहा हुन्छ । सिति मिति मानिसले एक्लोपनको पीडा भोग्ने आँट गर्नै सक्दैन । डेढ वर्षपछि कि म डिप्रेसन भएर जान्थेँ । कि मैले मृत्यू रोज्नुपथ्र्यो । रक्सि नपिई मलाई निद्रा नलाग्ने भइसकेको थियो । मैले डिप्रेशनको सट्टा दोस्रो बिहे रोजेँ । मृत्यूको सट्टा दोस्रो बिहे रोजेँ ।
 
मेरो हालत देखेर बसुन्धारा भुसाल दिदीले रमिलालाई मागीदिनुभयो । कति मानिसले त भने 'रमिलासँग पहिल्यै देखि प्रेम थियो रे । हो प्रेम छ । तर अहिले विवाह पछि । अमर प्रेम छ हामीबीच ।
 
यो किताबमा मैले मिरा गुमाएपछिको एक वर्षमा भोगेका तिनै वियोगका कथा लेखेँ । कसलाई पीडा सुनाउँदै हिँडौं । मैले सबै पीडा कलमको माध्यमबाट कपिलाई सुनाएँ । यो गर्न मलाई डा. रविन्द्र समिले सधैभरी उत्साह दिनुभयो । मेरा लेखाईमा भाई अमर न्यौपानेले जोड, घटाउ, गुणन, भागा गरिदिनुभयो । फलामका मेरा शब्दलाई सुन बनाएर निकालिदिनु भयो । फाईन प्रिन्टका भाईहरुले यसलाई निकाल्न सहयोग गर्नुभयो । मिरा सधैँ बालबच्चालाई माया गर्थिन् । छोरो त्रिलोकले अमेरिकाबाट पठाएको पहिलो कमाईबाट उनले बालबच्चालाई खुवाउने र लुगा दिएकी थिइन् । उनको यही सपनाका लागि मैले काभ्रेमा दुई रोपनी जग्गा दान गरेर बालबच्चालाई सहयोग गर्ने निधोँ गरेको छु । यस पुस्तकबाट जम्मा भएको रकम त्यही च्यारिटीलाई दिन्छु । 
 
यहाँ मीराको भाई, बुहारी छन् । म तिमीहरुलाई बचन दिन्छु भौतिक शरिर नरहे पनि म तिमीहरुको दिदीलाई यसैगरी बचाई राख्छु । छोराहरुलाई बचन दिन्छु, म तिमीहरुको आमालाई बचाई राख्छु । 
सरी र थ्यांक्यू सार्है सहज तर अति गहन अर्थ राख्ने शब्द हुन् । मेरा सबै गल्तीमा म सबैलाई सरी भन्छु र सबै सहयोगहरुलाई धन्यवाद भन्छु । 
... 
 
मलाई सानामा सबैभन्दा मन नपर्ने चिज पुस्तक थियो । किताब देख्यो कि रिस उठि हाल्थ्यो । दिदी आमाको करले आँखा अक्षरमा अडाए पनि ध्यान लट्टाइँ, चंगा, खोपि र साथीहरुसँग लिन बाकिँ गुच्चामा हराईरहेको हुन्थ्यो । जो मान्छेलाई किताब हेर्नै मन लाग्दैन थियो आज उसैले किताब लेखेको छ । 'चिना हराएको मान्छे' ।
 
(स्वर्गीय पत्नी मीराको पूञ्य तिथी पारेर आफ्नो पुस्तक विमोचन कर्यक्रममा हरिब‌ंश अचार्यले दिएको मन्तव्यको अंश

प्रतिकृया दिनुहोस

अंग्रेजी संस्करणबाट

विचार

  • पीपलबोट डटकम:  भुराजनीतिको भुंग्रो पीपलबोट डटकम: भुराजनीतिको भुंग्रो

    भारतको भुमिकाबारे सत्ता र विपक्षबीच मत बाझिने अवस्था भुटानको पहिलो अनुभव हो। देशभित्रै भारतसँगको सम्बन्धलाई लिएर मत र मन विभाजित बन्न पुगेको छ। थिम्पुको मुख्य अखबार क्युन्सेलमै सीमित मात्रामा होशियारीपुर्वक भए पनि भारतीय भुमिकाबारे लेखिन थालेको छ। निर्वाचनका बेला हस्तक्षेप गरेर भारतले असल छिमेक सम्बन्धमा खलल पुर्याएको भनेर सम्पादकीय नै छापिएको थियो।

    नारायण वाग्ले

  • दीक्षितमाथि अमर्यादित प्रहार दीक्षितमाथि अमर्यादित प्रहार

    संसदीय फोरमको दुरुपयोगबाट त्यहाँ गई आफ्नो बचाउ गर्न नसक्ने नागरिकविरुद्ध प्रक्रियाविहीन तरिकाबाट गरिएको चरित्र हत्याको अभियानले पूर्णविराम नपाएमा संसद ‘माछा बजार’मा परिणत हुने र त्यसले आफ्ना सबै विश्वसनीयता र मर्यादा गुमाउने निश्चित छ।

    सम्पादकीय

  • कहाँबाट परिचालित छन् प्रधानमन्त्री? कहाँबाट परिचालित छन् प्रधानमन्त्री?

    सरकारमा सहभागी नेकपा एमालेका जिम्मेवार नेताहरुले समेत यो अहिले मुद्दा चल्ने विषय होइन भनेर भन्नुभएको थियो। तर, प्रधानमन्त्री मात्रै एक्लैले कसरी त्यो विषयमा निर्णय गर्नुभयो हामीलाई अचम्म लागेको छ। हामीलाई गम्भीर शकां लागेको छ। प्रधानमन्त्रीजी स्वतन्त्र हुनुहुन्छ कि कसैबाट परिचालित हुनुहुन्छ? कसको दबाबमा हुनुहुन्छ?

    बाबुराम भट्टराई

ब्लग

  • हमजाएगाको जोक होइन सत्य निरुपण हमजाएगाको जोक होइन सत्य निरुपण

    "सत्यनिरुपण" भनेको द्वन्द्वबारे सत्यतथ्य बाहिर ल्याउने कुरा हो, कसैलाई समातेर फाँसीमा चढाइहाल्ने या गोली ठोक्ने कुरा होइन! द्वन्द्वका नाममा भएका घटना र कारणहरुको सामुहिक विश्लेषण जरुरी छ, ताकि भविष्यमा यी प्रकृतिका घटना रोक्न सकियोस्। द्वन्द्व तथा द्वन्द्वका नाममा भएका घटनाहरुमा भएको के हो भन्ने बाहिर आउनु जरुरी छ, मुख्यगरी गम्भीर प्रकृतिका मानव अधिकार हननका घटनाहरुमा भएको के हो भन्ने तथ्य बाहिर आउनुपर्छ, सकेसम्म निष्पक्ष रूपमा।

    जनकराज भट्ट

  • चिना नलेखिएको मानिस चिना नलेखिएको मानिस

    उनी कर्मठ थिए, भाग्य डाक्ने विविध विधि उनले कहिले अपनाएका छैनन् भन्ने मलाई लागेको छ किनकि भाग्य र ज्योतिषको खेलमा चिना चाहिन्छ, अनि जन्मिएको साइत चाहिन्छ जुन उनीसँग थिएन। सूर्यको चालको अवस्थामा यतिउति बज्यो भन्ने स्थितिमा ठीक जन्मसमय पत्ता लगाउन सम्भव नै छैन। त्यसकारण उनी कर्मवीर थिए।

    अजय अलौकिक

  • नेपालमा किन जन्मेनन् रुसो, मार्क्स वा पिकेटी? नेपालमा किन जन्मेनन् रुसो, मार्क्स वा पिकेटी?

    आजभन्दा पच्चीस सय वर्ष पहिले गौतमबुद्ध जस्ता महान् विचारक जन्माएको नेपालमा आज यस्तो अभूतपूर्व ऐतिहासिक उथलपुथलका बीचबाट पनि किन वैचारिक छलफल बाँझो र चिच्याटलाग्दो बनिरहेको छ र किन हामीले यति धेरै रगत, पसिना र आँशुको भेल बगाउँदा पनि नेपाली रुसो, मार्क्स वा पिकेटी जन्माउन सकेनौं? यो प्रश्नको समाधान भेट्टाउन नसके हामी नेपालीले अबको सय वर्षमा पनि केही गर्न सक्ने छैनौं।

    ध्रुवराज अधिकारी

साहित्यपाटी

  • क्षेत्रप्रताप अधिकारीका दुई कविता क्षेत्रप्रताप अधिकारीका दुई कविता

    भूतपूर्व सभासदहरुले अभूतपूर्व काम गरेर गए नयाँ संविधान पढेर मर्ने मेरो अन्तिम सपना अपहरण गरेर गए म त मर्न पनि पाइन किनकि मेरो अन्तिम घिडघिडो संविधान खोज्न गएछ क्ठै मृत्यु त मेरा सभासद्हरुको पो भएछ

    क्षेत्रप्रताप अधिकारी

  • च्याउको जंगल च्याउको जंगल

    यही झन्डाबाट उखेल्छु घन र फुटाउँछु आफ्नै निधारको चट्टान ! यही झन्डाबाट निकाल्छु हँसिया र भत्काउँछु आफ्नै विचारको पर्खाल ! हतियार र औजारले पिटीपिटी प्वाल पार्छु मस्तिष्कमा र बनाउँछु रोटी ! त्यही रोटीको गोलाकार सुरुङबाट बाहिर निस्केर म उड्छु अब यो नीलो आकाशमा !

    विप्लव ढकाल

  • अनाम डायरीको एक पाना अनाम डायरीको एक पाना

    छोरो पढाउन पैसा पुगेन। उहाँले पैसा माग्नुभयो। ऊ एकछिन उहाँको अनुहार हेर्छ, अनुहारमा केही देख्दैन, अनुहार बाहेक! न विगतको पश्चाताप न आगतको आशा? फेरि एकछिन् त्यो अनुहार पढ्छ– मात्र निराशाका काला अक्षरहरु भर्भरी उम्रिएका देख्छ गर्मीका घमौरा जस्ता। मान्छे आवश्यकताका हैन रहरका दास भएका छन्। नत्र मान्छेले आफूलाई मान्छे बनाउन सक्थ्यो। जन्म त प्रकृतिको रचना हो, निर्माण हैन। निर्माण आफूले गर्ने हो, आफूभित्र आफूलाई बनाउने हो मान्छेले! रुखले आफ्नो खानेकुरा आफैं जुटाउँछ। आफैं बाँचेको छ त्यो रुख। दुनियाँलाई छाहारी पनि दिएको छ। तर मान्छे .....?

    शिब प्रकाश

पाठक विचार

  • संसदमा एमाओवादीले उठाएको आर्थिक प्रश्नमा कनकमणिको जवाफ

    सन् २००५ मा चितवनमा भएको फुजेल, गोरखाका किशोर कृष्णप्रसाद अधिकारीका हत्याराको पहिचान र फौजदारी कारबाहीका लागि मेरो क्रियाशीलताका कारण एनेकपा माओवादीबाट यो आक्षेप लगाउने काम गरिएको हो भन्नेमा म प्रष्ट छु । अनियमितताको दाग लगाउने यस्तो चेष्टामा मुलुकभित्र र बाहिरको सक्रियता देखिएको छ । तर प्राप्त कागजातको वजनप्रति आरोपकर्ताले ध्यान भने दिन सकेनन् ।

    कनकमणि दीक्षित

  • सीके लालजी राष्ट्रियतालाई यति सस्तो नठान्नुस!

    सीके लाल ज्युले सेतोपाती (नेपाली अंग्रेजले गोर्खाली सिपाहीका लागि बनाइदिएको भाषा) मा प्रकट गर्नुभएको विचारले स्वयम् उहाँकै बौद्दिकस्तर माथि प्रश्न चिन्ह उब्जाएको छ। पृथ्वीनारायण शाहलाई आतंककारी मान्ने यहाँ जस्तो बुद्दिजिविले करिमा बेगमलाई बहादुर मान्नु कुनै नौलो कुरा भएन।

    प्रमोद टन्डन

लोकप्रिय

सिफारिस

सूचनापाटी

छापाबाट